Ảnh hưởng của dịch COVID-19, số dư nợ xấu của nhiều ngân hàng đã tăng mạnh

Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, số dư nợ xấu của nhiều ngân hàng đã tăng mạnh trong khi tăng trưởng cho vay duy trì ở mức khiêm tốn.

Theo số liệu trên báo cáo được các ngân hàng công bố mới đây, đa phần dư nợ cho vay của các ngân hàng đều tăng bình quân 2-3% so với đầu năm 2020.

Một trong những điểm dễ nhận thấy là nợ xấu nhiều ngân hàng có dấu hiệu tăng lên. Tổng số dư nợ xấu của 11/13 ngân hàng công bố báo cáo tài chính tăng 11,3% trong 3 tháng đầu năm. Trong đó, có tới 9/11 ghi nhận nợ xấu tăng, hai ngân hàng có số dư nợ xấu giảm là SeABank và VPBank.

Nhóm ngân hàng có tăng trưởng hai chữ số về số dư nợ xấu trong kì gồm: TPBank, BaoVietBank, ACB, VIB, Bac A Bank. Trong khi nhóm tăng trưởng thấp gồm Vietcombank, Sacombank, LienVietPostBank.

Vietcombank là một trong các ngân hàng báo lỗ nặng nhất, với tổng dư nợ hơn 754.505 tỉ đồng hồi cuối quý I/2020, tăng 2,7% so với đầu năm. 

Vào cuối quý I.2020, tổng nợ xấu của Vietcombank là hơn 6.191 tỉ đồng. Khoản dự phòng rủi ro tín dụng của ngân hàng này là hơn 14.548 tỉ đồng. Theo đó, tỉ lệ bao phủ nợ xấu (số dư dự phòng của các khoản nợ xấu/nợ xấu) của Vietcombank đang là gần 235%, cao nhất trong hệ thống ngân hàng. 

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc Vietcombank đang dự phòng nhiều hơn số nợ xấu mà mình đang có, bởi khoản dự phòng này còn bao gồm những khoản mục khác, không chỉ riêng dự phòng cho nợ xấu.

Tương tự, Kienlongbank có lẽ là ngân hàng gây ấn tượng mạnh nhất khi số dư nợ xấu tại ngân hàng này vọt tăng đột biến từ 342 tỉ đồng cuối năm trước lên hơn 2.100 tỉ đồng vào cuối quí I, tương đương tăng thêm gần 1.900 tỉ đồng. Tỉ lệ nợ xấu của ngân hàng tăng lên 6,62%.

Ngân hàng cho biết nợ có khả năng mất vốn của ngân hàng này tăng mạnh do việc hạch toán gần 1.896 tỉ đồng dư nợ các khoản cho vay của nhóm khách hàng có tài sản đảm bảo là cổ phiếu STB của Sacombank vào nợ nhóm 5 theo quyết định chỉ đạo của NHNN. Đây là khoản nợ đã tồn tại nhiều năm và Kienlongbank đang ra sức xử lí dứt điểm bằng nhiều cách trong năm nay.

Mặc dù số dư nợ xấu tại Kienlongbank tăng cao nhưng trên thực tế nếu loại trừ khoản đột biến gần 1.900 tỉ đồng "nợ cũ" này thì mức độ biến động về nợ xấu của ngân hàng lại rất nhỏ.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 (nợ dưới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn) của các ngân hàng có xu hướng tăng. Tiêu biểu như TPBank với khoản nợ xấu hơn 1.884 tỉ đồng (31.3.2020), tăng hơn 52,5% so với đầu năm 2020.

Hay như ACB, nợ xấu cũng tăng hơn 23,7% trong quý I/2020, ghi nhận hơn 1.792 tỉ đồng vào ngày 31.3.2020.

Trong 5 ngân hàng trên, chỉ có VPBank có nợ xấu giảm hơn 9,2% trong quý I/2020, ghi nhận mức 7.983 tỉ đồng, trong đó chủ yếu là nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn). Nợ xấu có xu hướng tăng mạnh, kéo theo đó tỉ lệ nợ xấu của các ngân hàng cũng tăng trong thời gian qua. 

Số dư nợ xấu tăng mạnh trong khi tăng trưởng cho vay khiêm tốn chỉ khoảng 2,5% là tín hiệu đầu tiên cho thấy sự ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 tới hoạt động của ngành tài chính ngân hàng. Hai vấn đề song song nhu cầu tín dụng giảm và nợ xấu tăng lên cũng được nhiều chuyên gia tài chính cảnh báo trước đó khi tình hình dịch bệnh trở nên phức tạp trên toàn cầu, làm trì trệ nền kinh tế.

Theo một thống kê gần đây của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), có khoảng 2 triệu tỉ đồng, chiếm khoảng 23% dư nợ toàn hệ thống, bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, tiềm ẩn rủi ro đối với hoạt động ngân hàng. 

NHNN cũng cho rằng nếu dịch tiếp tục kéo dài sẽ tác động lớn đến chất lượng tài sản của các ngân hàng, làm tăng tỉ lệ nợ xấu và có thể ảnh hưởng tới đến tiến độ thực hiện phương án cơ cấu lại gắn với xử lí nợ xấu của các TCTD và khả năng phục hồi của những TCTD yếu kém. 

Trong trường hợp dịch diễn biến phức tạp hơn và được kiểm soát trong quí II, tỉ lệ nợ xấu toàn hệ thống sẽ ở gần mức 4% vào cuối quí II và 3,7% vào cuối năm 2020 và còn có thể cao hơn.

Trung Thành