Áp lực lên tỷ giá sẽ sớm hạ nhiệt?

Chỉ số DXY đạt mức đỉnh 107,5 điểm trong tháng 11/2024 trước khi giảm nhẹ xuống 105,5 điểm vào đầu tháng 12. Tại Việt Nam, áp lực từ DXY đã tác động đáng kể đến nguồn cung ngoại tệ, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu để dự trữ nguyên liệu trước những bất ổn toàn cầu. Điều này làm tăng thâm hụt cán cân thanh toán ngắn hạn, tạo thêm sức ép lên tỷ giá.

Sự hồi phục mạnh mẽ của đồng USD

Tháng 11 chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của USD với chỉ số DXY liên tục duy trì xu hướng tăng, thậm chí đã chạm mức cao nhất trong hai năm là 107,6 vào giữa tháng 11. Đồng bạc xanh được hỗ trợ bởi chiến dịch “Red Sweep” – diễn ra khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng, và đảng Cộng hoà giành được quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội. Việc đảng Cộng hòa giành chiến thắng toàn diện sẽ sẽ giúp mở đường cho vị tân Tổng thống thực hiện các cam kết giảm thuế và áp đặt thuế quan rộng rãi đối với hàng nhập khẩu - những biện pháp được cho là sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát và có khả năng sẽ kéo theo việc lãi suất sẽ được duy trì ở mức cao tại Mỹ.

Ngoài ra, yếu tố khác cũng góp phần vào sự tăng giá của USD là việc nền kinh tế tăng trưởng ổn định với tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4,1%, chỉ số PMI dịch vụ tăng lên mức cao nhất trong 32 tháng là 57, chi tiêu tiêu dùng tăng 3,5%, và lạm phát nhìn chung đã hạ nhiệt đáng kể. Do đó, các quan chức Fed gần đây cũng đã tiết lộ rằng họ sẽ cắt giảm lãi suất với tốc độ chậm hơn khi nên kinh tế không cho thất bất kỳ tín hiệu đáng lo ngại nào.

Trước đó, vào đầu tháng 11, Fed đã hạ lãi suất 25 điểm cơ bản và đưa phạm vi lãi suất về mức 4,5% - 4,75%, nhưng khả năng cắt giảm lãi suất trong tháng 12 là không chắc chắn do lo ngại về những chính sách của ông Trump nhiều khả năng sẽ làm lạm phát bùng phát trở lại và buộc Fed phải duy trì chính sách thắt chặt trong thời gian dài hơn. Do đó, những điều này đã giúp củng cố vị thế của đồng USD, đẩy chỉ số DXY tăng gần 2% trong tháng lên mức 106 vào cuối tháng 11.

Áp lực tỷ giá sẽ dần hạ nhiệt

Trong tháng 9/2024, FED đã phát đi tín hiệu về việc đảo chiều chính sách tiền tệ bằng cách cắt giảm lãi suất 0,5%. Từ đó đến nay, FED đã cắt giảm thêm một lần nữa với tổng mức giảm là 0,75%. Động thái này tạo tín hiệu tích cực, giúp tỷ giá hạ nhiệt trong tháng 8 và tháng 9.

Tuy nhiên, sau đó tỷ giá VND/USD đã tăng trở lại, gần chạm mức đỉnh cũ trong tháng 10 và tháng 11 do nhu cầu ngoại tệ gia tăng đáng kể, cụ thể là từ doanh nghiệp và Kho bạc Nhà nước. Trong khi doanh nghiệp cần USD để nhập nguyên vật liệu phục vụ mùa sản xuất cuối năm và Tết 2025, thì Kho bạc Nhà nước lại đẩy mạnh mua USD để trả các khoản nợ bằng ngoại tệ. Các yếu tố này đã tạo áp lực lên tỷ giá.

Sự hồi phục mạnh mẽ của đồng USD trong tháng 11 đã tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá VND/USD, và đã đẩy tỷ giá liên ngân hàng tăng vọt lên 25.346 VND/USD vào cuối tháng 11. Đồng VND hiện đã mất giá khoảng 4,1% so với đồng USD tính từ đầu năm, và đang tiến gần tới mức đỉnh 4,6% được ghi nhận vào tháng 5. Tỷ giá thị trường tự do cũng đã tăng lên mức 25,740 VND/USD, trong khi tỷ giá trung tâm niêm yết tại 24.251 VND/USD, tăng lần lượt 4% và 1,7% so với đầu năm 2024.

Các chuyên gia tài chính cho rằng, càng về cuối năm, nhu cầu ngoại tệ càng tăng mạnh để chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất năm mới. Hiện tại, có những lo ngại nhất định, nhưng tỷ giá vẫn được kiểm soát, nếu các yếu tố khác không biến động quá mạnh.

Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho hay, NHNN sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường, trong trường hợp tỷ giá có biến động quá lớn, sẽ kịp thời can thiệp bán ngoại tệ. Với lãi suất, NHNN sẽ cân nhắc bởi nếu giảm lãi suất quá, sẽ tác động làm tăng tỷ giá, ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Theo bà Hồng, Fed giảm lãi suất thoạt nhìn có vẻ làm giảm áp lực đối với tỷ giá, nhưng tỷ giá và thị trường ngoại hối trong nước chịu tác động bởi nhiều yếu tố, không chỉ là lãi suất của Fed, mà còn phụ thuộc cung - cầu ngoại tệ thực của nền kinh tế. Nếu xuất khẩu cải thiện, thu hút đầu tư nước ngoài tăng, thì cung cải thiện, điều hành tỷ giá thuận lợi. Song nếu xuất khẩu khó khăn, không có đầu ra, hoặc khi nhu cầu nhập khẩu tăng, tỷ giá sẽ gặp áp lực. Đấy là chưa nói đến yếu tố tâm lý kỳ vọng, đầu cơ, găm giữ.

Chứng khoán MBS cho rằng áp lực lên tỷ giá sẽ giảm trong thời gian tới nhờ vào các biện pháp can thiệp của NHNN. Tuy nhiên, quá trình này sẽ diễn ra ở mức độ khiêm tốn, vì các chính sách được tân Tổng thống Mỹ đề xuất sẽ giúp đồng USD giữ đà tăng giá và khiến gia tăng áp lực lên tỷ giá hối đoái.

Theo đó, áp lực tỷ giá sẽ dần hạ nhiệt và đạt mức 25.000 VND/USD vào cuối năm nay, dưới những yếu tố tích cực như: Thặng dư thương mại tích cực (~24,3 tỷ USD trong 11T24), dòng vốn FDI (21,7 tỷ USD, +7% svck) và du lịch phục hồi mạnh mẽ (+41% svck trong 11 tháng năm 2024).

Sự ổn định của môi trường vĩ mô nhiều khả năng sẽ được duy trì và cải thiện hơn nữa sẽ là cơ sở để ổn định tỷ giá trong năm 2024. Ngoài ra, áp lực lên tỷ giá được kỳ vọng sẽ giảm dần trong thời gian tới khi Fed đã bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, và nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì việc cắt giảm, tuy nhiên với một tốc độ chậm hơn.

Trung Anh