Lợi nhuận ròng sau kiểm toán của Apax Holdings giảm 10,8 tỷ đồng (tương đương 11,2%) và giảm gần 50% so cùng kỳ 2017.
"Lớn nhanh như thổi"
CTCP Đầu tư Apax Holdings (Mã: IBC) tiền thân là CTCP Đầu tư VN Benchmark, thành lập ngày 19/3/2012 với vốn điều lệ là 3 tỷ đồng.
Sau đợt tăng vốn điều lệ "khủng" lên 63 tỷ đồng vào tháng 9/2015, công ty có một cổ đông lớn duy nhất là ông Trần Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị nắm giữ 52% vốn điều lệ của công ty. Tuy nhiên, tháng 9/2017, ông Hải xin từ nhiệm Phó Tổng Giám đốc của Apax Holdings. Hiện, bà Vũ Cẩm La Hương, vợ ông Hải, là Tổng Giám đốc của công ty.
 |
Apax Holdings đang đầu tư gián tiếp thông qua công ty con – CTCP Anh ngữ Apax |
Tháng 12/2016, công ty chào bán riêng lẻ 25 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cp cho CTCP Tập đoàn Giáo dục EGROUP do ông Nguyễn Ngọc Thủy làm Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc. Ngày 1/1/2017, ông Nguyễn Ngọc Thủy được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT của Apax Holdings.
Tổng số vốn 250 tỷ đồng trong đợt phát hành riêng lẻ được sử dụng để mua 4 triệu cổ phần, tương đương 34% vốn điều lệ của CTCP Anh ngữ Apax (Apax English) với giá 71.000 đồng/cp.
Tháng 5/2017, Apax Holdings tăng vốn điều lệ lên gần 689 tỷ đồng thông qua việc phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 1 : 0,96 (cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu sẽ được đăng ký mua 96 cổ phiếu mới) với giá 10.000 đồng/cp và phát hành 7,5 triệu cổ phiếu ra công chúng thông qua đấu giá với giá khởi điểm 20.000 đồng/cp. Ngày 21/7/2017, công ty hoàn tất đợt đấu giá, bán hết 7,5 triệu cp với giá bình quân 22.019 đồng/cổ phiếu.
Sau các đợt tăng vốn, tính đến thời điểm hiện tại, vốn điều lệ của Apax holdings đạt gần 689 tỷ đồng, tăng gần 230 lần so với thời điểm thành lập. Như vậy, tính từ ngày thành lập, trong khoảng thời gian 6 năm, tỷ suất lợi nhuận trên vốn vốn điều lệ của Apax Holdings đã tăng gấp hơn 200 lần.
Trong những năm qua, IBC đã đầu tư vào khá nhiều công ty liên kết với tỷ lệ sở hữu dưới 40% nhưng có lẽ, IBC quan tâm nhiều đến khoản đầu tư vào Apax English và đặt nhiều kỳ vọng lớn vào khoản đầu tư này. Ngoài ra, hiện nay công ty đang sở hữu 53,8% vốn điều lệ của CTCP Giáo dục IGarten và 100% vốn của Công ty TNHH MTV Apax Franklin Academy.
Bên cạnh đó, Apax Holdings đang đầu tư gián tiếp thông qua công ty con – CTCP Anh ngữ Apax gồm: CTCP Đầu tư Eduland, CTCP Apax Speedy, CTCP Anh ngữ Apax Acedemy, CTPC Studynet.
Được biết, Anh ngữ Apax được sáng lập bởi 5 cổ đông gồm CTCP Đầu tư và Phân phối Egame và 4 cá nhân khác, trong đó chỉ còn duy nhất cá nhân Nguyễn Ngọc Thủy hiện nắm giữ 6.3% vốn tính đến ngày 06/03/2017. Trải qua quá trình tăng vốn khủng với việc liên tục gia tăng số lượng cổ phần tại chuỗi Trung Tâm Anh ngữ Apax, nhưng kết quả kinh doanh của Apax Holdings không có nhiều điểm nổi bật.
Năm ngoái, Apax Holdings dự kiến sử dụng gần 190 tỷ đồng trong số tiền thu được (207 tỷ đồng) từ đợt phát hành trái phiếu chuyển đổi để đầu tư vào Apax English.
Động thái đầu tư phần lớn số tiền huy động trái phiếu cho Apax English cũng như kế hoạch mở rộng các trung tâm ngoại ngữ của Apax English thời gian cho thấy tham vọng lớn của Apax Holdings trong việc “oanh tạc” mảng đào tạo nói chung và đào tạo ngoại ngữ nói riêng.
Lãi ròng giảm sâu sau kiểm toán
Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán của Công ty cổ phần Đầu tư Apax Holdings (mã chứng khoán IBC) - công ty do ông Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy) làm Chủ tịch HĐQT, ghi nhận hàng loạt khoản chênh lệch so với báo cáo tự lập trước đó.
Doanh thu thuần của IBC sau kiểm toán giảm hơn 4 tỷ đồng, tương đương 0,3%, khiến lợi nhuận trước và sau thuế giảm lần lượt 11,6 tỷ đồng (tương đương 8,4%) và 10,9 tỷ đồng (tương đương 11,2%).
Theo giải trình của Apax Holdings, doanh thu hợp nhất kiểm toán giảm so báo cáo tài chính tự lập do doanh thu thuần của công ty con – Công ty cổ phần Anh ngữ Apax (Apax English) giảm từ 910 tỷ đồng xuống còn 906 tỷ đồng. Việc giảm này do kiểm toán hạch toán tiền học của khách hàng tại trung tâm chạy thử của Apax English sang chi phí xây dựng cơ bản dở dang, trong khi Apax English tính vào doanh thu bán hàng.
Lợi nhuận trước thuế và sau thuế giảm do Apax English điều chỉnh doanh thu, đồng thời giảm một số chi phí hoạt động. Cùng đó, doanh nghiệp điều chỉnh tăng lợi nhuận trước thuế của Công ty cổ phần Phát triển Giáo dục Igarten 0,4 tỷ đồng.
Vẫn theo giải trình của Apax Holdings, lợi nhuận ròng của doanh nghiệp này tại báo cáo hợp nhất đã kiểm toán 2018 so với năm 2017 giảm xấp xỉ 50% (hơn 84 tỷ đồng). Nguyên nhân chủ yếu do lợi nhuận từ hoạt động tài chính giảm 111% so với năm 2017 (khoảng 127,9 tỷ đồng).
Trước đó, tại báo cáo tài chính tự lập cho năm 2018, Apax Holdings báo lãi ròng 97 tỷ đồng, giảm 43% so năm trước.
Apax Holdings mới đây cũng vừa công bố tài liệu đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2019, dự kiến tổ chức vào ngày 26/4.
Theo tài liệu, doanh nghiệp đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 1.542,9 tỷ đồng, tăng 47,6% so với thực hiện năm 2018, lợi nhuận sau thuế hợp nhất 102,9 tỷ đồng, tăng 19%. Apax Holdings cũng lên kế hoạch mở rộng hoạt động tại 3 công ty con.
Năm 2018, Apax Holdings cũng đặt chỉ tiêu khá cao. Tuy nhiên, sau đó Hội đồng quản trị Apax Holdings đã phải quyết định điều chỉnh giảm 41% chỉ tiêu doanh thu (từ 1.560 tỷ đồng xuống còn 921 tỷ đồng), giảm 14% chỉ tiêu lợi nhuận hợp nhất sau thuế (từ 92,1 tỷ đồng còn 79,5 tỷ đồng) do kết quả kinh doanh kém khả quan.
Dấu hỏi dòng tiền kinh doanh?
Bức tranh trước mắt với chiến lược đầy tham vọng có vẻ đang mở ra tương lai màu hồng cho Apax English. Tuy nhiên, một trong những vấn đề đang khiến giới đầu tư lo ngại, lại chính là tốc độ “phình to” quá nhanh của Công ty.
Tăng vốn do nhu cầu thực tế trong quá trình phát triển của doanh nghiệp là các hoạt động bình thường trong kinh doanh. Tuy nhiên, ngoài vấn đề quản trị doanh nghiệp sẽ gia tăng sự phức tạp theo quy mô tăng vốn, doanh nghiệp cũng chịu áp lực lớn vì lợi nhuận bị pha loãng do độ trễ trong hiệu quả của các phương án đầu tư.
Trong cuộc họp ĐHĐCĐ năm ngoái, khi nhìn vào kết quả kinh doanh, một cổ đông đã bày tỏ lo ngại tăng trưởng "nóng" của các trung tâm tiếng anh - mảng hoạt động hiệu quả nhất hiện nay. Số lượng trung tâm Apax English mở mới của công ty tăng hơn 2 lần, từ 25 lên 55 cơ sở trong năm 2017 và đưa ra dự kiến tiếp tục tăng "nóng" từ 55 lên 100 trung tâm trong năm 2018.
Hơn nữa, chỉ tiêu kinh doanh 2018 được công ty đề ra rất thận trọng, trong đó doanh thu dự kiến tăng 18% lên mức 1.563 tỷ đồng và lợi nhuận tăng 6% đạt 130 tỷ đồng. Cổ đông cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng của các trung tâm.
Trong tài liệu đại hội gửi tới cổ đông, tờ trình về phân phối lợi nhuận năm 2017 của Egroup không xuất hiện. Cổ đông chỉ có thể nghe tờ trình này khi một lãnh đạo công ty đọc nội dung, tại đại hội.
Việc gia tăng nhanh chóng về số lượng trung tâm cũng khiến cho IBC đối mặt với rủi ro trong khâu tuyển chọn giáo viên. Giáo viên dạy tiếng Anh của IBC chủ yếu là người nước ngoài, được tuyển dụng thông qua một công ty tại Hoa Kỳ và trải qua quá trình đào tạo của Tập đoàn Chungdahm (Hàn Quốc) trước khi được cử sang Anh Ngữ Apax thực hiện công tác giảng dạy. Như vậy quy trình tuyển dụng giáo viên phụ thuộc vào bên thứ 3, tiềm ẩn rủi ro cho IBC khi tốc độ tăng trưởng số lượng trung tâm tiếng Anh ngày càng nhanh.
Hơn nữa ngay từ đầu, tham vọng vươn tầm của IBC đã không suôn sẻ bởi những “va vấp” trong các hoạt động đầu tư. Đơn cử là kế hoạch đầu tư góp vốn thành lập CTCP Học viện đào tạo Apax tại Ba Vì (Hà Nội). Dự kiến dự án này hoàn thành việc xây dựng và đưa vào hoạt động trong năm 2018. Theo dự kiến ban đầu, IBC sẽ đầu tư góp 51-70% vốn điều lệ, nhưng thực tế đến ngày 30-9 việc đầu tư vẫn chưa được thực hiện do thiếu vốn. Tuy nhiên, theo nhận định của giới đầu tư, yếu tố vốn chỉ là một phần của sự chậm trễ. Do đây là dự án kinh doanh giáo dục đi kèm kinh doanh bất động sản nghỉ dưỡng, trong khi thế mạnh của HĐQT IBC là giáo dục nên không tránh khỏi sai sót trong khâu phân tích, dự báo.
Bên cạnh đó, IBC có kế hoạch sở hữu một số công ty tại nước ngoài với tỷ lệ góp vốn 30-49% vốn điều lệ tại Australia, Hoa Kỳ, Anh, Thái Lan trong 4-5 năm đầu tiên, sau đó có thể tiến tới sở hữu 51% vốn điều lệ trong các năm tiếp theo. Thế nhưng, kế hoạch này cũng diễn ra chậm hơn dự kiến do IBC vẫn đang trong quá trình tham vấn các vấn đề về quy trình thủ tục pháp lý khi đầu tư thành lập doanh nghiệp tại nước ngoài.
Trong khi chính sách tăng độ phủ sóng chưa mang lại kết quả như mong đợi, IBC lại đang đối mặt với rủi ro pha loãng cổ phiếu sau những đợt tăng vốn nóng. Việc tăng vốn điều lệ sẽ tạo ra một áp lực lớn lên khả năng sinh lời và cổ tức của doanh nghiệp. Trên thị trường chứng khoán hiện tại, IBC đang dao động quanh mức giá 23-24 nghìn đồng/cổ phiếu, sụt giảm sâu so với những ngày đầu chào sàn. Nhìn vào lịch sử chi trả cổ tức cho thấy doanh nghiệp này chưa 1 lần chi trả tiền mặt. Hơn nữa, nhìn vào lịch sử giao dịch, hầu như toàn người nhà của Hội đồng quản trị bán ra cổ phiếu IBC mà lần mua thì đếm trên đầu ngón tay khiến nhà đầu tư đau đầu đoán tín hiệu. Thực tế, cổ đông nội bộ là người nắm rõ thông tin về doanh nghiệp, nên khi họ đăng ký bán cổ phiếu, nhiều nhà đầu tư đặt ngay câu hỏi, lý do bán là gì?
Và như vậy, thị trường tiếng anh cho trẻ em có vẻ như vẫn còn đang bỏ ngỏ khi nhìn vào các con số tăng trưởng như vũ bão của Apax English. Với cách làm như hiện tại, sau khi Apax Holding hoàn tất việc rót vốn rồi hợp nhất Apax English thì đây chính là con đường niêm yết cửa sau cho Apax English thông qua Apax Holding. Apax English như "con Át chủ bài" của Apax Holdings. Tăng vốn thành công hay không và đồng vốn có thực sự phát huy hiệu quả kinh doanh hay không phụ thuộc nhiều vào chuỗi tiếng Anh trẻ em đang lớn rất nhanh này.
Nguyên An