Với kỳ vọng giao thông hàng không quốc tế phục hồi từ quý 4/2022, kết quả kinh doanh của các công ty bán lẻ sân bay có thể phục hồi với lợi nhuận ròng dương vào năm 2022 và có thể tăng mạnh từ năm 2023 khi lượng khách quốc tế phục hồi mạnh mẽ.
Lợi nhuận gần như quay trở lại mức trước đại dịch
Bán lẻ sân bay là một mô hình kinh doanh có lợi nhuận cao nhờ độ nhạy cảm về giá thấp trong hành vi tiêu dùng của khách du lịch, dẫn đến doanh nghiệp bán lẻ sân bay có khả năng đưa ra giá bán cao hơn với biên lợi nhuận gộp cao mà không làm giảm sức mua. Chi phí hoạt động chủ yếu bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí nhân viên bán hàng và chi phí thuê mặt bằng, tất cả đều tương đối ổn định và dễ kiểm soát. Hàng hóa bán được thanh toán bằng tiền mặt với vòng quay tiền tương đối nhanh, dẫn đến các khoản phải thu thấp, hàng tồn kho thấp và vốn lưu động thấp.
Tuy nhiên, ngành bán lẻ sân bay có rào cản gia nhập cao, đặc biệt là tại các sân bay trọng điểm do không gian sân bay hạn chế. Hầu hết các hợp đồng cho thuê cửa hàng sân bay đều cho phép bên thuê kéo dài thời gian thuê khi thời hạn kết thúc, gây khó khăn cho các đối thủ cạnh tranh mới tham gia, hoặc thậm chí các doanh nghiệp hiện tại trong việc mở rộng chuỗi cửa hàng của họ.
Do đó, không có nhiều cơ hội cho các nhà bán lẻ sân bay mở rộng phân khúc bán lẻ sân bay trước năm 2019. Sự xuất hiện của đại dịch Covid-19 đã gây ra những khó khăn nặng nề cho ngành hàng không, nhưng cũng mang lại cơ hội cho các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính vững mạnh có thể đứng vững và mở rộng chuỗi bán lẻ giữa đại dịch.
Các công ty bán lẻ sân bay đang chứng kiến biên lợi nhuận gộp của họ gần như quay trở lại mức trước đại dịch trong 9 tháng đầu năm 2022. Tuy nhiên, do hoạt động kinh doanh bán lẻ sân bay có tương quan với lượng hành khách quốc tế, doanh thu bán lẻ sân bay hiện tại vẫn còn thấp.
Biên lợi nhuận gộp bán lẻ sân bay chạm đáy năm 2021 và bắt đầu phục hồi từ năm 2022 (Đơn vị: tỷ VND)
Đã đến thời điểm của hàng không quốc tế
Thực tế ghi nhận, lưu lượng hành khách quốc tế quý 3/2022 đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ với mức tăng 35 lần so với cùng kỳ lên 4,9 triệu, bằng 49,8% mức trước đại dịch, đưa lượng hành khách quốc tế trong 9 tháng đầu năm 2022 tăng 14,5 lần so với cùng kỳ lên 14,5 triệu - bằng 22,3% so với trước dịch.
Hiện có hơn 30 hãng hàng không nước ngoài và 4 hãng hàng không Việt Nam đang khai thác 96 đường bay quốc tế kết nối Việt Nam với 21 quốc gia/vùng lãnh thổ. Trong 9 tháng đầu năm 2022 , Hàn Quốc là quốc gia có lượng khách du lịch đến Việt Nam cao nhất với mức tăng gấp 21 lần so với cùng kỳ, tiếp theo là Mỹ và các nước Đông Nam Á.
Cụ thể, hầu hết sản lượng khách quốc tế là nước ngoài đến Việt Nam (chiếm 75% trong 9 tháng đầu năm 2022 ) với tổng lượt tìm kiếm cho du lịch đến Việt Nam tăng 4,9 lần so với cùng kỳ trong 9 tháng đầu năm 2022 . Nhu cầu du lịch nước ngoài đến Việt Nam tăng mạnh kể từ quý 3/2022 do Việt Nam đã ngừng yêu cầu xét nghiệm Covid19 đối với du khách quốc tế và mở lại hoàn toàn đường bay quốc tế từ tháng 5/2022. Sự đóng góp từ du lịch của Việt Nam ra nước ngoài vẫn còn thấp trong 9 tháng đầu năm 2022 do một vài quốc gia chưa hoàn toàn mở cửa và người dân Việt Nam có xu hướng du lịch trong nước.
Sự phục hồi của du lịch nước ngoài của Việt Nam phụ thuộc nhiều vào yêu cầu nhập cảnh của các nước. Nhìn chung, hầu hết các quốc gia đã gỡ bỏ các yêu cầu nhập cảnh liên quan đến kiểm soát Covid-19. Tuy nhiên, yếu tố tiêu cực nhất đối với sự phục hồi du lịch Việt Nam là chính sách zero-covid của Trung Quốc, khiến cho việc du lịch đến và đi từ Trung Quốc vẫn bị hạn chế nghiêm ngặt.
Trong kịch bản cơ sở của VNDirect, đường bay giữa Việt Nam và Đông Nam Á sẽ phục hồi mạnh mẽ từ quý 3/2022 do xúc tiến du lịch đã được triển khai, tiếp theo là Hàn Quốc, Châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Ấn Độ trong quý 4/2022. Quảng bá du lịch Đài Loan và Nga có thể được thực hiện trong quý 1/2023, trong khi quảng bá du lịch Trung Quốc có thể được thực hiện trong quý 3/2023. Do đó, tổng lượng khách quốc tế từ thị trường Đông Nam Á có thể phục hồi trở lại mức trước đại dịch trong quý 1/2023, tiếp theo là Hàn Quốc, Châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ trong quý 2/2023, Đài Loan và Nga trong quý 3/2023 và Trung Quốc trong quý 1/2024.
Theo đó, lượng khách quốc tế của Việt Nam có thể đạt 12,5 triệu khách trong năm 2022 (so với 0,5 triệu khách trong năm 2021) và có thể tăng 195,2% so với cùng kỳ trong năm 2023 - bằng 88,5% mức trước đại dịch. Lượng khách quốc tế của Việt Nam có thể phục hồi hoàn toàn về mức trước đại dịch trong năm 2024 (bằng 105,2% mức 2019) và có thể đạt 118,9% mức 2019 trong năm 2025.
Bán lẻ miễn thuế là ngành kinh doanh tiềm năng nhất
Với kỳ vọng giao thông hàng không quốc tế phục hồi từ quý 4/2022, kết quả kinh doanh của các công ty bán lẻ sân bay có thể phục hồi với lợi nhuận ròng dương vào năm 2022 và có thể tăng mạnh từ năm 2023 khi lượng khách quốc tế phục hồi mạnh mẽ.
Trong số các nhà bán lẻ sân bay, VNDirect đánh giá cao AST vì họ đã biến những thách thức thành cơ hội để mở rộng kinh doanh trong bối cảnh toàn bộ ngành hàng không đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19. AST cũng là doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận cao nhất trong số các công ty cùng ngành trong giai đoạn trước đại dịch.
Bên cạnh đó, chuyên gia của VNDirect cho rằng bán lẻ miễn thuế là ngành kinh doanh tiềm năng nhất của phân khúc bán lẻ sân bay trong những năm tới.
Giá trị thị trường hàng hoá xa xỉ của Việt Nam trong giai đoạn 2016-25 (triệu USD)
Theo Adroit Market Research, thị trường bán lẻ miễn thuế toàn cầu dự kiến sẽ trị giá 112,75 tỷ USD vào năm 2025, với tăng trưởng kép 6,5% trong giai đoạn 2022-25. Số lượng các hãng hàng không giá rẻ ngày càng tăng dẫn đến sự gia tăng số lượng khách du lịch, điều này càng thúc đẩy doanh số bán hàng của một số hàng hóa tại các cửa hàng bán lẻ miễn thuế ở các khu vực khác nhau bao gồm cả sân bay. Sự gia tăng số lượng khách du lịch nước ngoài tại Việt Nam là khía cạnh then chốt thúc đẩy sự phát triển của thị trường bán lẻ miễn thuế.
Theo Statista, doanh thu các mặt hàng xa xỉ của Việt Nam trong giai đoạn 2016-19 đã tăng trưởng kép 14,6% và có thể tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép 7,6% trong giai đoạn 2022-25 từ mức nền cao trong năm 2021. Đây là yếu tố ủng hộ mạnh mẽ cho triển vọng mảng bán lẻ miễn thuế Việt Nam trong những năm tới.
Trung Anh