Bẫy tuyển dụng mang danh doanh nghiệp lớn

Lợi dụng uy tín thương hiệu, các nhóm lừa đảo dựng fanpage, website và buổi phỏng vấn giả mạo để chiếm lòng tin ứng viên, sau đó yêu cầu chuyển tiền phí hồ sơ, đồng phục hoặc “phí xác thực”. Nhiều nạn nhân chỉ nhận ra khi bị chặn liên lạc, trong khi dữ liệu cá nhân đã bị khai thác vào mục đích phi pháp từ vay app đến tống tiền.

Doanh nghiệp lớn bị mạo danh tuyển dụng

Chỉ vài cú click chuột, ứng tuyển, nộp hồ sơ hay phỏng vấn trực tuyến trở nên dễ dàng nhưng chính không gian tưởng là tiện lợi ấy lại trở thành mảnh đất màu mỡ cho kẻ săn tìm người nhẹ dạ.

Trên Facebook, Zalo, TikTok, những tin tuyển “việc nhẹ lương cao”, “làm tại nhà thu nhập 20 triệu/tháng”, “nhập liệu không cần kinh nghiệm” xuất hiện nhan nhản, được đóng gói bằng lời hứa hẹn ngọt ngào, giọng điệu thân thiện và chiêu trò tâm lý tinh vi.

Bên ngoài là hình thức bóng bẩy, bên trong là kịch bản cũ được “tân trang”: mạo danh doanh nghiệp có tên tuổi để chiếm đoạt tiền đặt cọc, phí hồ sơ hay phí “xác thực tài khoản”. Không còn là mấy nhóm rao vặt đơn lẻ, nhiều đường dây vận hành bài bản như một công ty thật, thuê thiết kế logo, dựng website, mua quảng cáo, dùng email đuôi .vn, thậm chí dựng cả “phòng nhân sự” giả để gọi video phỏng vấn. Sự chỉn chu bề ngoài khiến ngay cả người cẩn trọng cũng dễ lầm tưởng mình đang ứng tuyển vào một tập đoàn danh tiếng.

Những đối tượng bị nhắm tới thường có chung một điểm yếu: cần việc và tin người. Sinh viên mới ra trường, người mất việc sau dịch, bà mẹ trẻ muốn việc làm tại nhà, hay lao động trung niên cần thu nhập thêm… tất cả đều là “con mồi” hấp dẫn. Họ bị mê hoặc bởi viễn cảnh “việc nhẹ, lương cao”, “vào được công ty lớn”, hoặc bị thuyết phục rằng chỉ cần đóng một khoản nhỏ sẽ nhận việc ngay.

Chẳng hạn, đầu tháng 10/2025, Ngô Ngọc Mai, sinh viên năm 2 một trường đại học trên địa bàn Hà Nội, thấy thông tin tuyển “gõ văn bản tại nhà, lương 500.000 đồng/ngày” được trình bày chuyên nghiệp nên liên hệ. Sau khi gửi ảnh CMND và chuyển 200.000 đồng “phí bảo đảm”, Mai được thêm vào nhóm chat hàng trăm người, nơi nhiều người khoe “đã nhận tiền”.

Nhưng khi nộp bài đầu, “quản lý” nói chưa đạt và yêu cầu nộp thêm 300.000 đồng để “nâng cấp tài khoản”. Dù nghi ngờ, Mai vẫn chuyển và ngay sau lần chuyển thứ hai, nhóm biến mất, tài khoản tuyển dụng bị chặn. Mai mới biết mình là một trong hàng trăm nạn nhân của chiêu “gõ văn bản thuê” lan tràn trên mạng.

Trước đó, Phạm Văn Tuấn, 23 tuổi (Hà Nội) cũng rơi vào bẫy tương tự khi đăng ký phát tờ rơi với lời hứa 500.000 đồng/ngày. Ban tổ chức yêu cầu chuyển trước 300.000 đồng tiền “đồng phục”, rồi lập tức chặn liên lạc sau khi nhận tiền. Không chỉ sinh viên, lao động tự do như chị Đặng Phương Anh cũng tố bị hứa việc phục vụ quán ăn với lương 4 triệu cho 4 ngày, nhưng phải nộp phí hồ sơ và đào tạo trước; sau khi chuyển tiền, chị không nhận được lịch làm và không thể liên hệ lại.

Nhiều nạn nhân tin rằng mình đang trao đổi với bộ phận nhân sự thật, trong khi phía sau là cả một chuỗi lừa đảo chuyên nghiệp, thậm chí xuyên quốc gia. Ngoài chiếm đoạt tiền đặt cọc, các đối tượng còn thu thập dữ liệu cá nhân, căn cước, số tài khoản, chữ ký điện tử để sử dụng vào mục đích cho vay qua app, hoặc tiếp tục mở rộng mạng lưới lừa đảo.

Trước đó, Công ty Unilever Việt Nam từng phát cảnh báo khẩn cấp sau khi phát hiện có đối tượng giả mạo phòng nhân sự của doanh nghiệp này để “tuyển dụng” và thu tiền phí ứng tuyển. Nhóm lừa đảo lập website, tài khoản TikTok, tự xưng là “Phụ trách quan hệ lao động” của Unilever, đăng tin tuyển “nhân viên văn phòng, xuất khẩu lao động”.

Sau khi nạn nhân chuyển tiền, chúng gửi lại biên lai giả có dấu mộc và chữ ký của công ty nhằm củng cố lòng tin. Đến khi quá thời hạn mà không nhận được phản hồi, người lao động mới tá hỏa phát hiện bị lừa. Unilever khẳng định không thu bất kỳ khoản phí nào trong quá trình tuyển dụng, cũng không có hoạt động kinh doanh xuất khẩu lao động.

Tương tự, anh Lê Văn Tùng (Thanh Oai, Hà Nội) trở thành nạn nhân của chiêu trò “phỏng vấn trực tuyến” tinh vi khi ứng tuyển vị trí “Trưởng phòng kinh doanh” tại “Tập đoàn Masan”. Buổi phỏng vấn qua Microsoft Teams được dàn dựng như thật, có “đồng nghiệp” chào hỏi, “trưởng nhóm nhân sự” thuyết trình dự án “phúc lợi xã hội” liên kết với Công ty Xổ số Kiến thiết TP.HCM. Sau vòng sơ tuyển, anh Tùng được yêu cầu “đầu tư gói dự án để chứng minh năng lực hợp tác”. Tin tưởng vào quy trình chuyên nghiệp, anh chuyển tiền, nhưng ba ngày sau toàn bộ tài khoản liên hệ đều biến mất. Khi trình báo công an, anh mới biết Masan chưa từng triển khai dự án nào như vậy.

Thủ đoạn biến tướng tinh vi

Nếu như trước đây, những tin tuyển dụng lừa đảo chỉ len lỏi trong vài nhóm Facebook rao vặt, thì nay chúng đã “tiến hóa” thành mạng lưới đa nền tảng, vận hành như một hệ sinh thái ngầm: có tổ chức, có phân vai và thậm chí… có cả “chiến lược marketing”.

Khảo sát của phóng viên cho thấy, trên Telegram, hàng trăm nhóm “công ty online” đang hoạt động rầm rộ. Mỗi nhóm có hàng chục tài khoản ảo đảm nhận đủ vai: “trưởng phòng nhân sự”, “kế toán”, “nhân viên mới”. Khi người dùng được mời vào, họ nhìn thấy những cuộc trò chuyện “sôi nổi”, những tin nhắn “đã nhận việc”, “đã được trả lương”, “được thưởng nóng”. Tất cả được dàn dựng tinh vi như một vở diễn niềm tin, nơi kẻ lừa đảo vừa đóng vai “người phỏng vấn”, vừa kiêm “đồng nghiệp” và “bộ phận hỗ trợ kỹ thuật”.

Không ít nạn nhân thừa nhận bị đánh lừa bởi sự “chuyên nghiệp” giả tạo: hợp đồng điện tử có con dấu và chữ ký; quy trình đào tạo gửi qua Google Drive; giấy tờ “scan dấu đỏ”; thậm chí cả buổi “phỏng vấn video” nơi kẻ lừa đảo mặc vest, ngồi trước phông nền in logo công ty. Mọi chi tiết được tính toán kỹ để gieo vào người tìm việc cảm giác an toàn.

Chính lớp vỏ “chuyên nghiệp giả” ấy là mặt nạ tinh vi nhất. Nó khiến nhiều người sập bẫy không phải vì tham lam, mà vì… tin – tin rằng mình đang đứng trước một cơ hội thật, tin rằng phía sau màn hình là doanh nghiệp đàng hoàng, tin rằng chỉ cần nộp một khoản nhỏ là đổi được tương lai. Nhưng thực tế, họ chỉ đang bước thẳng vào cái hố ảo được lập trình sẵn.

Trước làn sóng mạo danh lan rộng, hàng loạt ngân hàng và tập đoàn lớn như Vietcombank, Techcombank, Viettel, FPT đã phải phát đi cảnh báo: “Không có bất kỳ quy trình tuyển dụng nào yêu cầu ứng viên chuyển tiền, ký quỹ hay đóng phí”. Vietcombank thậm chí đã gửi công văn tới Bộ Công an sau khi phát hiện hàng loạt “giấy mời tuyển dụng dự án an sinh xã hội” giả mạo con dấu và chữ ký của ngân hàng.

Tình hình nghiêm trọng đến mức nhiều doanh nghiệp buộc phải lập tổ pháp chế riêng để truy quét fanpage mạo danh, gửi yêu cầu gỡ nội dung sai phạm lên Facebook, Google, TikTok. Nhưng cứ gỡ một trang, lại mọc lên ba bốn trang khác như trò “đập chuột” vô tận. Đằng sau những tài khoản ảo là các đường dây tội phạm xuyên biên giới, liên kết qua nền tảng ẩn danh, chia sẻ dữ liệu nạn nhân và huấn luyện kịch bản lừa đảo trong các nhóm kín.

Các trường đại học và trung tâm việc làm cũng đã vào cuộc, bổ sung chuyên đề “Kỹ năng phòng tránh lừa đảo tuyển dụng online” vào chương trình hướng nghiệp, coi đây là một bài học sinh tồn thời đại số.

Theo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (PA05) – Công an TP.HCM, việc mạo danh thương hiệu lớn để lừa tuyển dụng không mới, nhưng nay đã biến tướng tinh vi hơn bao giờ hết. Các đối tượng lập website có tên miền gần giống, sử dụng logo, mã số thuế, địa chỉ của doanh nghiệp thật để đánh lừa nạn nhân.

Sau đó, chúng gửi “hợp đồng tuyển dụng”, “cam kết việc làm” kèm hứa hẹn thu nhập cao. Khi nạn nhân tin tưởng chuyển tiền “ký quỹ” hoặc “đặt cọc”, mọi liên lạc lập tức bị chặn. Nguy hiểm hơn, dữ liệu cá nhân bị lợi dụng để thực hiện các khoản vay online hoặc hành vi phạm pháp khác.

Quang Anh