Trước tình trạng vẫn xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại trường học và doanh nghiệp, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương, ngành giáo dục và các đơn vị liên quan khẩn trương siết chặt quản lý bếp ăn tập thể, tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền để phòng ngừa, bảo đảm an toàn thực phẩm cho học sinh, công nhân và người lao động.
Siết chặt quản lý, không để “lọt” cơ sở vi phạm
Những năm gần đây, các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể liên quan đến bếp ăn trường học và khu công nghiệp vẫn liên tiếp xảy ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và tạo tâm lý lo ngại trong xã hội. Trước thực tế đó, Bộ Y tế đã ban hành văn bản số 7598/BYT-ATTP ngày 3/11/2025 gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường công tác đảm bảo an toàn thực phẩm tại học đường và bếp ăn tập thể.
Theo Bộ Y tế, trong thời gian qua, các cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương đã triển khai nhiều biện pháp nhằm kiểm soát an toàn thực phẩm, tổ chức thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý nhiều cơ sở vi phạm quy định pháp luật về cung cấp suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể. Tuy nhiên, tình trạng ngộ độc thực phẩm vẫn diễn ra, đặc biệt trong các bữa ăn bán trú cho học sinh và bữa ăn ca của công nhân trong các khu công nghiệp.
Bộ Y tế yêu cầu "truy quét" triệt để, không để cơ sở bếp ăn tập thể không đảm bảo an toàn thực phẩm được hoạt động - Ảnh minh hoạ/Sở Y tế Hà Nội.
Một trong những nguyên nhân được chỉ ra là do mô hình tổ chức bếp ăn tại các trường học hiện nay rất đa dạng. Nhiều trường tự nấu tại chỗ, trong khi không ít nơi lại mua suất ăn sẵn từ bên ngoài hoặc thuê doanh nghiệp tổ chức bếp ăn. Cùng với đó, hàng quán, xe đẩy bán thức ăn nhanh quanh cổng trường học vẫn hoạt động phổ biến, thu hút đông đảo học sinh, tạo thêm gánh nặng cho công tác quản lý an toàn thực phẩm học đường.
Để chấn chỉnh tình hình, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm Luật An toàn thực phẩm, Nghị định 155/2018/NĐ-CP của Chính phủ và các chỉ thị liên quan, trong đó nhấn mạnh người đứng đầu cơ sở tổ chức bếp ăn tập thể phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật nếu để xảy ra vi phạm. Các tỉnh, thành cần chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát toàn diện các bếp ăn tại trường học, khu công nghiệp, cơ sở y tế, đồng thời phân công, phân cấp rõ ràng trách nhiệm quản lý, bảo đảm không để sót cơ sở không đủ điều kiện an toàn thực phẩm vẫn hoạt động.
Bộ cũng yêu cầu tăng cường thanh tra, hậu kiểm liên ngành giữa Y tế – Giáo dục, phối hợp với Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, lãnh đạo nhà trường và cơ sở y tế trong việc kiểm tra nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến, vận chuyển, giao nhận, lưu mẫu thực phẩm và kiểm thực ba bước. Những trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm minh, công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để răn đe và cảnh báo cộng đồng.
Nâng cao ý thức cộng đồng, chủ động phòng ngừa ngộ độc
Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát, Bộ Y tế cũng đặc biệt nhấn mạnh đến công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm trong cộng đồng, nhất là tại các trường học và khu công nghiệp – nơi tập trung đông học sinh, sinh viên và người lao động. Các cơ sở giáo dục cần tuân thủ nghiêm các quy định tại Thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT-BYT-BGDĐT và Thông tư số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT về công tác y tế học đường và vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhà trường.
Công tác giáo dục, truyền thông cần hướng đến từng đối tượng cụ thể như học sinh, sinh viên, cán bộ phụ trách bếp ăn, công nhân và người quản lý, giúp họ nắm vững kiến thức lựa chọn, chế biến, bảo quản và sử dụng thực phẩm an toàn. Việc rèn luyện thói quen vệ sinh cá nhân, giữ gìn sạch sẽ khu vực chế biến, ăn uống cũng là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Bộ Y tế đồng thời kêu gọi các tổ chức đoàn thể, công đoàn, đoàn thanh niên, ban đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức xã hội khác cùng tham gia giám sát, phản ánh kịp thời các dấu hiệu vi phạm an toàn thực phẩm tại trường học, khu công nghiệp và cơ sở y tế. Vai trò của cộng đồng được xem là “tai mắt” quan trọng hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình quản lý, giúp phát hiện sớm nguy cơ, xử lý kịp thời các vụ việc, giảm thiểu thiệt hại cho người dân.
Song song đó, các đơn vị y tế địa phương cần chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, trang thiết bị, vật tư, hóa chất để ứng phó nhanh khi có sự cố ngộ độc thực phẩm xảy ra. Công tác tập huấn, đào tạo chuyên môn cho đội ngũ y tế, đặc biệt là về kỹ năng khám, cấp cứu, điều trị bệnh nhân ngộ độc, cần được triển khai thường xuyên nhằm nâng cao năng lực ứng phó thực tế.
Đinh Toàn