Kinh tế

21:01 03/12/2022

Bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2023 có gì đặc biệt?

CTCP Chứng khoán VNDirect mới đây đã có báo cáo phân tích những thuận lợi, khó khăn và những biến số đối với triển vọng vĩ mô Việt Nam năm 2023.

Du lịch quốc tế phục hồi mạnh mẽ, GDP sẽ tăng 6,7% năm 2023

Mới đây, Công ty cổ phần chứng khoán VNDirect (Mã HOSE: VND) đã công bố Báo cáo Chiến lược đầu tư Việt Nam 2023 với chủ đề "Đầu tư có trách nhiệm - Xây tương lai vững bền".

Theo báo cáo này, các chuyên gia CTCP Chứng khoán VNDirect cho rằng, tăng trưởng GDP của Việt Nam đã đạt đỉnh trong quý 3/2022 và sẽ chậm dần từ quý 4/2022 do cầu thế giới yếu và hiệu ứng mở cửa sau Covid-19 nhạt dần. Theo đó, VNDirect dự báo rằng GDP có thể tăng 5,6% trong quý 4/2022, nâng mức tăng trưởng cả năm 2022 lên 7,9%.

"Trong năm 2023, chúng tôi kỳ vọng GDP của Việt Nam sẽ tăng 6,7% so với cùng kỳ, cao hơn một chút so với mục tiêu của Chính phủ là 6,5%. Trong đó, nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 2,9%, ngành công nghiệp và xây dựng tăng 7,1% và dịch vụ tăng 7,3% so với cùng kỳ", báo cáo nêu.

Trong đó, VNDirect nhận định cũng nhận định những thuận lợi, khó khăn và những biến số có thể ảnh hưởng tới triển vọng vĩ mô Việt Nam năm 2023.

VNDirect phân tích những thuận lợi và thách thức với kinh tế Việt Nam năm 2023 — Các dự báo chính cho giai đoạn 2022-2023.

Theo VNDirect, nhìn chung, hầu hết các quốc gia đều đã gỡ bỏ các yêu cầu nhập cảnh liên quan đến phòng chống Covid-19, tuy nhiên chính sách Zero-Covid khiến việc đến và đi từ Trung Quốc vẫn bị hạn chế nghiêm ngặt. Trước Covid-19, lượng du khách Trung Quốc chiếm khoảng 30% tổng lượng du khách quốc tế đến Việt Nam trong năm 2019.

Trong kịch bản cơ sở, VNDirect kỳ vọng Trung Quốc sẽ nới lỏng dần các hạn chế đi lại kể từ quý 2/2023. Ngoài ra, kỳ vọng lượng khách du lịch đến Việt Nam từ Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á tiếp tục phục hồi tích cực trong năm 2023.

"Do đó, chúng tôi cho rằng Việt Nam có thể đón 10 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2023, tăng khoảng 195 % so với mức dự kiến năm 2022, đạt 55% của năm 2019 (trước Covid-19)", báo cáo nêu.

Sự phục hồi mạnh mẽ hơn của lượng khách du lịch quốc tế sẽ củng cố sự phục hồi của ngành dịch vụ trong năm 2023 trong bối cảnh tăng trưởng nhu cầu nội địa có thể giảm tốc do tác động của lạm phát và lãi suất tăng. Các hoạt động được hưởng lợi nhiều nhất từ sự phục hồi của lượng khách du lịch quốc tế trong năm 2023 bao gồm dịch vụ lưu trú và ăn uống, dịch vụ lữ hành, hoạt động vận tải và hoạt động vui chơi giải trí.

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Các chuyên gia cũng nhận thấy xu hướng rõ nét rằng Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy đầu tư công để hỗ trợ nền kinh tế. Chính phủ đã công bố dự toán ngân sách năm 2023, trong đó vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước ước đạt 698.867 tỷ đồng, tăng 28,9% so với kế hoạch năm trước. Con số này bao gồm vốn phân bổ cho các dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội.

Để đạt được kế hoạch đầy tham vọng này, Chính phủ đã nới lỏng mục tiêu lạm phát bình quân năm 2023 tăng lên 4,5% so với cùng kỳ (mục tiêu năm 2022 là 4,0%) và dự báo mức thâm hụt ngân sách cao hơn trong năm 2023 là 4,5%, từ 4% của năm 2022.

Một yếu tố khác hỗ trợ đầu tư công trong năm 2023, theo VNDirect là giá vật liệu xây dựng giảm trong những tháng gần đây. Cụ thể, sau khi đạt đỉnh vào tháng 4, giá thép xây dựng trong nước giảm 19,7% so với mức đỉnh và giảm 6,7% so với cuối năm 2021.

Nhóm phân tích kỳ vọng giá vật liệu xây dựng sẽ tiếp tục giảm trong các quý tới do nhu cầu yếu, giúp các doanh nghiệp xây dựng cải thiện biên lợi nhuận và đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công.

"Do đó, chúng tôi cho rằng vốn đầu tư công thực hiện năm 2023 có thể tăng 20-25% so với số thực tế năm 2022", VNDirect dự báo.

Xuất khẩu tăng trưởng chậm lại do cầu thế giới suy yếu

Theo Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu mới nhất của Fitch, tăng trưởng chi tiêu của người tiêu dùng được dự báo đạt 2,5% trong năm 2022 trước khi giảm xuống còn 0,9% vào năm 2023 trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu giảm tốc. Đà tăng lãi suất điều hành quyết liệt của Fed sẽ tác động mạnh hơn đến tăng trưởng việc làm và chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ và EU - đối tác thương mại lớn của Việt Nam trong năm 2023.

Gần đây, một số công ty công nghệ của Mỹ (Twitter, Meta) đã tuyên bố sa thải nhân viên và tiến hành các biện pháp cắt giảm chi phí khác, kéo theo lo ngại chỉ số thất nghiệp gia tăng. Ngoài ra, hai nhà bán lẻ lớn nhất của Mỹ là Amazon và Walmart đã công bố kết quả kinh doanh quý 3/22 kém khả quan. Doanh thu và lợi nhuận ròng của Amazon trong quý 3/22 lần lượt giảm 15,4% so với cùng kỳ và 9,6% so với cùng kỳ, trong khi Walmart ghi nhận khoản lỗ ròng 1,7 tỷ USD trong quý 3/22.

Việc mở cửa trở lại và nhu cầu nội địa phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc khó có thể bù đắp được nhu cầu tiêu dùng suy giảm tại Mỹ và châu Âu trong năm 2023. "Do đó, chúng tôi cho rằng tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sẽ chậm lại trong năm 2023 và dự báo giá trị xuất khẩu của Việt Nam tăng 9-10% so với cùng kỳ trong năm 2023, thấp hơn mức tăng trưởng dự báo của năm 2022 là 14%", VNDirect dự báo.

Giá trị nhập khẩu của Việt Nam, theo VNDirect, sẽ tăng 9-10% trong năm 2023, dựa trên các giả định giá hàng hóa toàn cầu tiếp tục hạ nhiệt trong năm 2023, tỷ giá USD/VND tăng mạnh thời gian qua làm giảm nhu cầu đối với hàng tiêu dùng nhập khẩu và nhu cầu nguyên vật liệu đầu vào cho hoạt động sản xuất tăng chậm lại trong bối cảnh kinh tế toàn cầu giảm tốc.

Tuy nhiên, nhóm phân tích lại kỳ vọng thặng dư thương mại của Việt Nam sẽ tăng lên 12 tỷ USD trong năm 2023 từ mức thặng dư thương mại dự kiến là 10,4 tỷ USD năm 2022.

Áp lực lãi suất và tỷ giá còn kéo dài cho đến quý 2/2023

Áp lực lãi suất và tỷ giá còn kéo dài cho đến ít nhất là Q2/2023. Bước sang năm 2023, VNDirect nhận thấy áp lực đối với mặt bằng lãi suất trong nước và tỷ giá hối đoái có thể kéo dài cho đến Q2/2023, sau đó sẽ giảm bớt đáng kể sau khi FED chuyển dịch chính sách tiền tệ sang hướng trung lập hơn.

Chúng tôi cho rằng NHNN có thể giữ nguyên lãi suất điều hành trong năm 2023 do: Fed giảm tốc độ tăng lãi suất trong năm 2023 và chỉ số đồng USD có xu hướng giảm (một số tổ chức nghiên cứu hàng đầu dự báo chỉ số đồng USD sẽ ở mức 103-106 trong năm 2023); Lạm phát trong nước tăng nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.

Trong bối cảnh áp lực tỷ giá giảm, NHNN có thể xem xét ưu tiên mục tiêu ổn định mặt bằng lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế, đặc biệt trong nửa cuối năm 2023. Dự báo lãi suất tái cấp vốn duy trì ở mức 6,0% và lãi suất tái chiết khấu duy trì ở mức 4,5% trong năm 2023

Theo đó, kỳ vọng áp lực đối với đồng VND sẽ giảm đáng kể từ quý 2/2023. VNDirect dự báo đồng VND có thể tăng 1-2% so với USD trong năm 2023 do Fed chuyển từ chính sách "thắt chặt tiền tệ" sang "bình thường hóa" vào năm tới.

Tuy nhiên, VNDirect cũng cho rằng không thể loại trừ rủi ro Fed sẽ thắt chặt tiền tệ mạnh hơn và lâu hơn so với kỳ vọng của thị trường nếu lạm phát hạ nhiệt không như kỳ vọng của Fed (do xung đột Nga-Ucraina leo thang, khủng hoảng lương thực, gián đoạn chuỗi cung ứng). Nếu điều đó xảy ra, tỷ giá hối đoái và lãi suất của Việt Nam có thể chịu nhiều áp lực nhiều hơn so với kỳ vọng trong năm 2023.

Đức Minh