9 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 35,5 tỷ USD, tăng 17,7% so cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu lâm sản chính đạt khoảng 11,97 tỷ USD, tăng 31,6%.
Ngày 5/9, thông tin tại cuộc họp báo thường kỳ quý III/2021 của Bộ NN&PTNT ông Nguyễn Văn Việt- Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ NN&PTNT) cho biết, 9 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 35,5 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong đó, xuất khẩu nhóm nông sản chính ước đạt trên 15,8 tỷ USD, tăng 14,4%; lâm sản chính đạt khoảng 11,97 tỷ USD, tăng 31,6%; thủy sản đạt gần 6,2 tỷ USD, tăng 2,4%; chăn nuôi ước đạt 345 triệu USD, tăng 17,5%; nhóm đầu vào sản xuất khoảng 1,3 tỷ USD, tăng 31,6%.
Tuy nhiên, kim ngạch nhập khẩu nông lâm thủy sản, nhất là nguyên liệu phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh, ước đạt 32,2 tỷ USD, tăng 41,6%. Do vậy, xuất siêu 9 tháng dù đạt trên 3,3 tỷ USD nhưng giảm 55,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu nông lâm thủy sản tiếp tục giữ đà tăng trưởng
Về thị trường xuất khẩu, khu vực châu Á (chiếm 42,2% thị phần), Hoa Kỳ (30,7%), châu Âu (11,3%), châu Đại Dương (1,5%) và châu Phi (1,9%). Trong đó, 04 thị trường xuất khẩu chính là Hoa Kỳ (28,6%), Trung Quốc (19,1%), Nhật Bản (6,8%) và Hàn Quốc (4,3%).
Về nhập khẩu, nhất là nguyên liệu phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh, ước đạt 32,2 tỷ USD, tăng 41,6%. Do vậy, xuất siêu 9 tháng dù đạt hơn 3,3 tỷ USD nhưng giảm 55,3% so với cùng kỳ năm trước.
Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc là bốn thị trường xuất khẩu chính của nông lâm thủy sản Việt Nam trong 9 tháng đầu năm.
Ngoài những điểm sáng trên thì hoạt động hợp tác quốc tế và xúc tiến thương mại cũng gặt hái nhiều thành công. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 khiến việc tiêu thụ nông sản gặp khó khăn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thành lập Tổ công tác phía nam (Tổ công tác 970) và Tổ công tác phía bắc (Tổ công tác 3430).
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn, hàng rào kỹ thuật, mở cửa thị trường. Đơn cử như cập nhật danh sách các doanh nghiệp của Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm (cám gạo, tinh bột sắn, sắn khô).
Kiến nghị với Trung Quốc sớm cho phép nhập khẩu trở lại các mặt hàng hoa quả tươi đã được phép xuất khẩu chính ngạch đã được Trung Quốc cấp phép qua cửa khẩu Kim Thành, Vân Nam - Hà Khẩu, Lào Cai; thông báo cho các địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội về khôi phục thông quan chuối, thanh long sang Trung Quốc qua cửa khẩu Hà Khẩu, Lào Cai.
Thúc đẩy thương mại nông sản, mở cửa thị trường nông sản với các nước như Peru, Australia, Brazil, Trung Quốc, Hoa Kỳ, ASEAN, Nga, Cộng hòa Czech… Đặc biệt là việc đàm phán, ký kết thỏa thuận khép lại vụ Điều tra 301 của Chính phủ Hoa Kỳ về khai thác và thương mại gỗ giữa Việt Nam với Hoa Kỳ.
Tại cuộc họp báo, thông tin việc Việt Nam - Hoa Kỳ khép lại vụ điều tra theo Mục 301 về kiểm soát khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cho biết, điều tra này được tiến hành trong vòng một năm qua, đến ngày 1/10 vừa qua, chính thức được khép lại khi Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan thay mặt Chính phủ Việt Nam đã ký thỏa thuận với Trưởng đại diện thương mại (USTR) của Chính phủ Mỹ về kiểm soát khai thác và thương mại gỗ bất hợp pháp.
Thỏa thuận này có 3 ý nghĩa lớn: Thứ nhất, đó là Hoa Kỳ không áp thuế với gỗ Việt Nam (đây là thị trường lớn nhất của xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam), điều này có ý nghĩa rất quan trọng.
Thứ hai, qua vụ việc này để thấy Việt Nam chia sẻ thông tin rất minh bạch cho Hoa Kỳ, thể hiện nền nông nghiệp có uy tín, trách nhiệm bền vững. "Trong thông cáo báo chí của Hoa Kỳ sau khi kết thúc vụ việc điều tra, họ lấy Việt Nam làm hình mẫu thỏa thuận thương mại bền vững trên toàn cầu", ông Tuấn cho biết.
Thứ ba, với thỏa thuận thương mại quốc tế trên sẽ giúp chuyển đổi ngành lâm nghiệp Việt Nam theo cách làm căn cơ, bài bản, theo đúng hướng bền vững, tăng trưởng nhanh.
Liên quan đến vấn đề có hay không nguy cơ EC phạt "thẻ đỏ" với thủy sản Việt Nam, ông Nguyễn Quang Hùng- Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản- cho biết còn 15 ngày nữa là đúng 4 năm Việt Nam triển khai gỡ thẻ vàng của EC. Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp để thực hiện chống khai thác thủy sản bất hợp pháp.
Việc bị EC phạt thẻ vàng, thủy sản Việt Nam đã gặp rất nhiều khó khăn khi xuất khẩu sang EU. Theo thông tin mới nhất, EC sẽ không sang Việt Nam kiểm tra trực tiếp do ảnh hưởng của dịch Covid-19. Ngày 27/10 tới đây, EC sẽ làm việc trực tuyến với Tổng cục Thủy sản về vấn đề này.
Về cơ bản, thời gian qua, phía EC cũng đánh giá nỗ lực của Việt Nam trong việc gỡ thẻ vàng. Trước sự nỗ lực của Việt Nam, đến thời điểm hiện nay, ông Nguyễn Quang Hùng cho biết, nguy cơ EC nâng từ thẻ vàng lên thành thẻ đỏ là ít xảy ra, theo đó nhiệm vụ của Việt Nam là cố gắng gỡ thẻ vàng trong thời gian sớm nhất.
"Theo chỉ đạo của Thủ tướng, lãnh đạo các tỉnh, huyện, xã hứa cam kết chấm dứt vi phạm tàu cá ở vùng biển trước ngoài trước 31/12/2021, đây là tiêu chí quan trọng để phía EC gỡ thẻ vàng", ông Nguyễn Quang Hùng nói.
Theo đó, lãnh đạo Tổng cục Thủy sản cho biết nếu lời hứa này được các cấp cơ sở thực hiện tốt thì năm 2022, cùng với việc triển khai các giải pháp mà phía EC khuyến cáo, Việt Nam sẽ gỡ được thẻ vàng.
Cẩm Tú