Chuyên gia tại Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) nhận định xu hướng tăng của thị trường trong 3 tháng cuối năm sẽ có động lực chính đến từ môi trường vĩ mô thuận lợi, kết hợp với mùa báo cáo KQKD quý 3 tích cực, cùng với những kỳ vọng cao của quý 4. Các chủ đề đầu tư được KBSV lựa chọn trong quý 4 bao gồm: kinh tế phục hồi, bước tiến nâng hạng, lanina, đầu tư công và thu hút vốn FDI.
Trong báo cáo chiến lược thị trường mới đây, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) đánh giá TTCK Việt Nam trong quý 3 có xu hướng hồi phục chủ đạo, sau giai đoạn lình xình điều chỉnh của quý 2, với 3 động lực chính đến từ diễn biến hạ nhiệt của tỷ giá, xu hướng tăng mạnh của TTCK toàn cầu, cùng KQKD khả quan ghi nhận trong mùa báo cáo bán niên. Tính cho cả quý 3, chỉ số VNIndex tăng 3.4% về điểm số, và giảm 21% về tổng giá trị giao dịch.
Đối với triển vọng trong nửa cuối 2024, KBSV cho rằng sẽ có 5 yếu tố chính định hình xu hướng TTCK Việt Nam, bao gồm: Lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết tiếp tục xu hướng hồi phục; FED hạ lãi suất, động lực thúc đẩy TTCK toàn cầu tăng trưởng; Áp lực tỷ giá được giải toả, mặt bằng lãi suất kỳ vọng tiếp tục duy trì ở mức thấp; Kỳ bầu cử Tổng thống Mỹ là ẩn số đáng chú ý và Suy giảm tăng trưởng kinh tế ở Trung Quốc.
Đối với triển vọng thị trường trong các tháng cuối năm 2024, với việc các biến động vĩ mô, xu hướng tỷ giá, lãi suất, cũng như tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn đang tương đồng với đánh giá được đưa ra trong báo cáo trước đó, KBSV tiếp tục duy trì mức điểm kỳ vọng của chỉ số VNIndex thời điểm cuối năm ở 1,320 điểm, tương ứng với mức P/E thị trường 15 lần và tăng trưởng EPS các doanh nghiệp HSX tăng 13% so với cùng kỳ. KBSV lưu ý rủi ro liên quan đến chiến tranh Trung Đông bùng phát, hay ông Trump tái đắc cử Tổng thống là 2 yếu tố chưa được đưa vào dự báo này.
Bên cạnh các chủ đề đầu tư về dòng vốn FDI và đầu tư công vì đây vẫn là những xu hướng chuyển dịch mang tính trung dài hạn và chưa có những diễn biến mới, trong báo cáo này KBSV tiếp tục nhận diện và cập nhật thêm một số chủ đề đầu tư là Kinh tế phục hồi, áp dụng Prefunding và Lanina.
Các động lực chính duy trì sức mạnh giúp nền kinh tế tăng trưởng ổn định trong Quý 4/2024
Kinh tế Việt Nam kỳ vọng duy trì tăng trưởng tích cực trong Quý 4/2024 nhờ các điều kiện vĩ mô thuận lợi. Các động lực tăng trưởng chính sẽ đến từ: hoạt động xuất khẩu tiếp tục xu hướng khởi sắc (dù có thể chậm lại so với mùa cao điểm cuối quý 2- nửa đầu quý 3); dòng vốn giải ngân FDI tích cực; chính sách tiền tệ nới lỏng lãi suất thấp được duy trì khi áp lực lạm phát, tỷ giá vẫn đang được kiểm soát; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công giai đoạn cuối năm; v) tiêu dùng cải thiện nhờ các chính sách kích cầu của Chính phủ.
Theo đó, KBSV cho rằng các nhóm cổ phiếu mang tính chu kỳ cao, hưởng lợi chung từ sự tăng trưởng kinh tế, và các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ các động lực tăng trưởng trên sẽ có cơ hội cải thiện hoạt động kinh doanh, từ đó hỗ trợ xu hướng tăng của mặt bằng giá cổ phiếu trong quý 4.
Với nhóm ngành ngân hàng, tăng trưởng tín dụng quý 4 kỳ vọng tăng tốc để đạt mục tiêu cả năm 15%. Trong bối cảnh áp lực tỷ giá đã giảm, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp, cùng kỳ vọng nhu cầu tín dụng hồi phục giai đoạn cuối năm, KBSV cho rằng mục tiêu trên là hoàn toàn khả thi. Thêm vào đó, các hoạt động kinh tế hồi phục, đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản và tiêu dùng cũng sẽ giúp các ngân hàng cải thiện chất lượng tài sản, giảm rủi ro nợ xấu.
Bên cạnh việc hưởng lợi từ môi trường lãi suất thấp, kinh tế tăng trưởng cao, ngành bất động sản còn được hỗ trợ bởi việc ban hành luật đất đai sửa đổi, luật nhà ở và kinh doanh bất động sản có hiệu lực từ 1/8/2024 (thay vì 1/1/2025). Kết hợp với việc các rào cản pháp lý của các dự án cũng đang tích cực được khai thông, trong khi nhu cầu của người dân vẫn ở mức cao, KBSV kỳ vọng ngành bất động sản sẽ từng bước vượt qua khó khăn và dần ghi nhận những con số báo cáo tích cực trong các mùa báo cáo KQKD tiếp theo.
Với bất động sản khu công nghiệp, tiếp nối đà tăng trưởng ấn tượng trong năm 2023, dòng vốn FDI đổ vào Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2024 vẫn duy trì được sự ổn định và tích cực. Trong 8 tháng đầu năm 2024, vốn FDI đăng ký vào Việt Nam có 2.247 dự án được cấp phép với số vốn đăng ký mới đạt gần 12 tỷ USD (+27% YoY), vốn giải ngân đạt 14,15 tỷ USD (+8,0% YoY). Xu hướng này kỳ vọng sẽ tiếp diễn trong quý 4 và cả các quý tiếp theo khi mà lợi thế thu hút vốn FDI của Việt Nam vẫn đang được duy trì như: vị trí địa lý thuận lợi, ký kết hàng loạt các hiệp định thương mại tự do FTA, chi phí nhân công rẻ, và hệ thống giao thông, logistic đang từng bước được cải thiện.
Với nhóm ngành hàng tiêu dùng, tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hoá 9 tháng đầu năm ở mức trung bình thấp so với lịch sử (dưới 10% yoy), phản ánh sức cầu tiêu dùng trong nước chưa thực sự phục hồi như kỳ vọng. Mặc dù vậy, với việc kinh tế đang quay trở lại xu hướng tăng trưởng, thu nhập người dân được cải thiện, cùng các chính sách kích cầu của Chính phủ như tăng lương cơ sở, giảm thuế VAT… KBSV kỳ vọng nhu cầu tiêu dùng sẽ khởi sắc hơn trong quý 4 so với 3 quý đầu năm.
Hiện tượng La Nina nhiều khả năng sẽ mạnh hơn từ nay đến đầu năm 2025
Trong báo cáo gần nhất của Cơ quan quản lý khí quyền và đại dương quốc gia (NOAA), có khoảng 71% xác suất hiện tượng La Nina sẽ mạnh lên trong giai đoạn từ tháng 9 tới tháng 11/2024 và sẽ dần chuyển sang giai đoạn trung tính vào thời điểm giữa năm 2025. Trong thời gian này, hiện tượng La Nina được dự báo gia tăng lượng mưa và tần suất các cơn bão nhiệt đới ở khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là các nước Phillipines, Indonesia, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan. Với hiện tượng thời tiết có phần cực đoan như vậy, sẽ có cả mặt tích cực và tiêu cực.
Về mặt tích cực, nhóm ngành Thủy điện được kỳ vọng sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ hiện tượng La Nina khi lượng mưa tăng cao và lượng nước dồn về các hồ thủy điện nhiều hơn. Bên cạnh đó, ảnh hưởng từ việc thay đổi thời tiết, bao gồm khô hạn hơn ở khu vực Nam Mỹ, mưa nhiều và lũ lụt thường xuyên hơn ở Ấn Độ, Đông Nam Á sẽ khiến cho sản lượng thu hoạch mùa màng bị ảnh hưởng, dẫn đến giá một số mặt hàng nông sản có thể tăng cao như lúa gạo, mía đường, cao su, thức ăn chăn nuôi.
Về mặt tiêu cực, việc tần suất mưa bão thường xuyên hơn có thể gây gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều lĩnh vực, bao gồm cả các hộ nông dân. Ngoài ra, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao có thể gây sức ép đầu vào lên các doanh nghiệp kinh doanh heo hơi, thủy sản.
Chuyên gia tại KBSV cho rằng các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực lúa gạo, mía đường, cao su được kỳ vọng sẽ có KQKD tích cực hơn nhờ giá bán tăng và nguồn cung toàn cầu thiếu hụt.
Cụ thể, trong lĩnh vực lúa gạo, về phía nguồn cung, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam đang là các nhà xuất khẩu lớn nhất trên thế giới, trong đó Ấn Độ chiếm khoảng 32% tổng sản lượng xuất khẩu toàn cầu. Trong trường hợp hiện tượng La Nina xảy ra, lượng mưa được dự báo sẽ gia tăng ở các quốc gia Đông Nam Á và Nam Á, ảnh hưởng tới vụ mùa từ nay đến giữa năm sau ở cả 3 nước xuất khẩu gạo lớn nhất. Bên cạnh đó, thời tiết cực đoan có thể tác động tiêu cực đến mùa màng ở Phillipines, Indonesia và Trung Quốc, khiến cho các quốc gia tăng cường nhập khẩu gạo dự trữ. Do vậy, giá gạo có thể chịu áp lực tăng do các yếu tố trên
Hiện tượng La Nina cũng đang đem lại những tác động tiêu cực tới sản lượng thu hoạch đường ở Brazil – nhà sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất trên thế giới với thị phần toàn cầu hơn 40%, do Brazil được dự báo sẽ bước vào một trong những giai đoạn nghỉ giữa vụ dài nhất trong nhiều thập kỷ dưới ảnh hưởng của hạn hán lịch sử và cháy rừng lan rộng. Mặc dù La Nina có thể đem lại lượng mưa tốt hơn ở các thị trường Thái Lan và Ấn độ, tần suất các cơn bão nhiệt đới thường xuyên hơn có thể đem tới rủi ro phá hủy vụ mùa tại đây. Vì vậy, theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), giá đường có thể tăng từ 15-20% trong 2025.
Thời gian gần đây, giá cao su tiếp tục tăng và lập đỉnh mới trên các sàn giao dịch chủ chốt. Giá HĐTL cao su tháng 10 trên sàn giao dịch Osaka tiếp tục hướng lên mức 401.8 yen/kg, tăng 53.3% so với đầu năm. Sự chuyển pha từ El Nino sang La Nina làm gián đoạn mùa vụ ở các nước sản xuất mủ cao su tự nhiên hàng đầu như Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Ấn Độ khiến cho thị trường tiếp tục lo ngại về một đợt gián đoạn nguồn cung nữa, kéo dài cho đến ít nhất 2025.
Trong khi đó, ngành Thủy điện được dự báo tăng trưởng lợi nhuận tích cực từ quý 3/2024. KBSV cho rằng kết quả kinh doanh của lĩnh vực thủy điện sẽ được cải thiện từ nay đến cuối năm 2024 nhờ lượng mưa dự kiến sẽ tăng cường bởi điều kiện thời tiết La Nina. Theo Viện Khoa học Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu, lượng nước về các hồ thủy điện có khả năng tập trung vào cuối năm với cường độ lớn, ở khu vực Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ. Trong mùa 3 tháng 9-11/2024, tổng lượng mưa dự báo xấp xỉ bằng hoặc cao hơn trung bình nhiều năm. Với lượng nước tích trữ dồi dào, các doanh nghiệp thủy điện được ưu tiên huy động nhiều hơn khi đây là nguồn phát điện với chi phí rẻ.
Bước tiến nâng hạng
Mặc dù ghi nhận tiến độ tích cực trong việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell, tuy nhiên, Việt Nam chỉ có khả năng được nâng hạng sớm nhất vào kỳ tháng 3/2025. Việc được nâng hạng đem lại những tiềm năng tích cực cho TTCK khi các cổ phiếu vốn hóa lớn có tiềm năng được thêm vào chỉ số.
Ngày 18/09/2024, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành thông tư số 68/2024/TTBTC, trong đó sửa đổi và bổ sung một số điều của thông tư 120/2020/TT-BTC về vấn đề giao dịch chứng khoán. Đây là một bước tiến đáng kể trong quá trình đáp ứng các tiêu chí nâng hạng theo FTSE Russell, khi cho phép các nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phiếu không yêu cầu có đủ tiền đặt lệnh, và có thể thanh toán vào các ngày T+1, T+2. Đồng thời, các công ty chứng khoán sẽ phải đảm bảo nghĩa vụ tất toán giao dịch trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài không có đủ tiền trong thời hạn trên. Thông tư 68 còn quy định hạn mức nhận lệnh mua cổ phiếu của nhà đầu tư ngoại, bao gồm: Bằng các khoản có thể chuyển đổi thành tiền, nhưng không vượt quá hiệu số giữa 2 lần vốn chủ sở hữu và dư nợ ký quỹ.; Các khoản có khả năng chuyển đổi thành tiền bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi chưa sử dụng, hạn mức thấu chi, hạn mức bảo lãnh thanh toán, tiền bán chờ về, phải thu ứng trước tiền bán và tiền của NĐT tổ chức nước ngoài
Mặc dù thông tư 68/2024/TT-BTC được ban hành vào ngày 18/09/2024, thời gian mới có hiệu lực thi hành vào ngày 02/11/2024, sau ngày công bố kết quả phân loại hàng năm ngày 08/10/2024. Bên cạnh đó, các công ty chứng khoán cần có thời gian để xây dựng quy trình và triển khải sản phẩm, trước khi FTSE có thể khảo sát lấy ý kiến các bên tham gia. Do vậy, KBSV cho rằng sớm nhất vào kỳ đánh giá nội bộ của FTSE Russell tháng 03/2025, thị trường Việt Nam mới có thông tin được nâng hạng chính thức và thời điểm hiệu lực sẽ là 1 năm sau đó.
Diễn biến của TTCK thường có xu hướng tích cực khi có thông tin được thêm vào danh sách chờ nâng hạng hoặc được chấp thuận chính thức. Các trường hợp điển hình như của Pakistan, Kuwait, Qatar. Ngoài ra, hầu hết các thị trường trong nhóm Secondary Emerging cũng có mức định giá tích cực hơn, với mức P/E trung bình vào khoảng 16 lần, cao hơn khoảng 18% so với các thị trường cận biên.
Nếu được FTSE Russell chấp thuận vào nhóm Secondary Emerging market, KBSV cho rằng tỷ trọng của thị trường Việt nam vào khoảng 0.6-1.1% trong rổ FTSE Emerging Index, từ đố có thể thu hút từ 800 triệu – 1 tỷ USD vốn đầu tư mới từ các quỹ ETF, chưa kể đến dòng vốn trực tiếp và gián tiếp từ nhà đầu tư ngoại và các quỹ tham chiếu chỉ số.
Một trong các tiêu chí sàng lọc thị trường mới nổi của FTSE là quy mô và thanh khoản, trong đó có tối thiểu 5 cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của FTSE Emerging All Cap và ít nhất có 3 cổ phiếu đáp ứng được FTSE Emerging. Ngoài ra, tổng vốn hóa của các cổ phiếu đủ điều kiện phải lớn hơn 0.1% chỉ số FTSE Emerging All Cap (khoảng 8.14 tỷ USD).
Do đó KBSV ước tính sẽ có VCB, MSN, VNM, HPG, VHM, VIC thỏa mãn tất cả các điều kiện trên với tổng giá trị vốn hóa là 51.6 tỷ 34 USD. Bên cạnh các mã cổ phiếu được dự kiến thêm vào bộ chỉ số tham chiếu, tiến trình nâng hạng thành công có thể gia tăng phần nào lợi nhuận và phí giao dịch cho các công ty chứng khoán, đặc biệt là SSI, HCM, VCI có thị phần khách hàng tổ chức nước ngoài tập trung nhiều nhất.
Trung Anh