Trước tình hình nợ xấu của đa số các ngân hàng tăng trong quý IV/2023, các nhà băng đã rất mạnh tay cho dự phòng và kỳ vọng được gia hạn Thông tư 02/2023/TT-NHNN.
Nợ xấu đang được phân hóa rõ nét
Theo báo cáo tài chính quý IV/2023, Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BaoViet Bank) ghi nhận thu nhập lãi thuần trong cả năm 2023 đạt 1.400 tỉ đồng, tăng 75% so với năm 2022.
Nguyên nhân là do thu nhập lãi cho vay khách hàng tại BaoViet Bank tăng mạnh từ 780 tỉ đồng (ghi nhận 31.12.2022) lên 1.332 tỉ đồng (ghi nhận 31.12.2023). Ngoài ra, thu nhập lãi từ nghiệp vụ mua bán nợ cũng tăng, ghi nhận ở mức 126 tỉ đồng.
Trong khi đó, hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư của ngân hàng này ghi nhận lỗ 56 tỉ đồng (cùng kỳ năm 2022, BaoViet Bank lỗ 124 tỉ đồng). Ngoài ra, lỗ thuần từ hoạt động khác lên tới 192 tỉ đồng, trong khi năm trước đó lãi gần 84 tỉ đồng.
Về phần chi phí, chi hoạt động của ngân hàng này trong năm 2023 tăng lên gần 806 tỉ đồng so với con số 741 tỉ đồng hồi năm ngoái.
Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng vọt lên 1.072 tỉ đồng, tương đương 91%. Đây chính là lý do khiến lợi nhuận trước thuế của BaoViet Bank tăng trưởng âm, chỉ đạt 89,6 tỉ đồng, giảm 1% so với năm trước.
BCTC hợp nhất cho thấy Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (Saigonbank, UPCoM: SGB) lãi trước thuế quý 4/2023 gấp 92 lần cùng kỳ năm trước, đạt hơn 84 tỷ đồng. Nợ có khả năng mất vốn tại thời điểm cuối năm chiếm gần 60% nợ xấu.
Tổng nợ xấu tính đến ngày 31/12/2023 của PGBank là 906 tỷ đồng, tăng 22% so với đầu năm. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn gấp 3 lần, nợ nghi ngờ gấp 2 lần đầu năm, còn nợ có khả năng mất vốn sụt giảm. Kết quả, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay xấp xỉ đầu năm ở mức 2,56%.
Trước tình hình nợ xấu của đa số các ngân hàng tăng trong quý IV/2023, các nhà băng đã rất mạnh tay cho dự phòng.
Chất lượng nợ vay của TPBank đi lùi khi tổng nợ xấu tại ngày 31/12/2023 ghi nhận hơn 4.200 tỷ đồng, gấp 3 lần đầu năm. Đáng chú ý, tất cả nhóm nợ xấu đều tăng. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tăng từ mức 0,84% đầu năm lên 2,05%.
Tại Techcombank, đến cuối năm 2023, dư nợ cho vay khách hàng của nhà băng tăng 23,3% so với đầu năm, lên 518.642 tỷ đồng. Tổng nợ xấu của ngân hàng này là 5.999 tỷ đồng, trong đó nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) tăng 105,8%, lên 1.857 tỷ đồng; nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) tăng 144%, lên 2.762 tỷ đồng; nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) tăng 38%, lên 1.380 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng giám đốc Vietcombank cho hay, kết thúc tháng 12/2023, tại ngân hàng này, chất lượng nợ được kiểm soát theo mục tiêu, với tỷ lệ nợ nhóm 2 là gần 0,42%, tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,97%. Trước đó, theo báo cáo tài chính quý III/2023, tỷ lệ nợ xấu tại Vietcombank tăng từ 0,68% (cuối năm 2022) lên 1,21% (tháng 9/2023). So với các ngân hàng thương mại khác, đây là con số nhỏ, nhưng so sánh biến động qua các thời kỳ của Vietcombank, thì đây là con số lớn nhất và mục tiêu trọng tâm trong năm 2024 là kiểm soát tốt nợ xấu.
Tương tự, tỷ lệ nợ xấu tại BIDV có chuyển biến tích cực, hết năm 2023 chỉ còn 1,1%. Agribank cũng duy trì nợ xấu ở mức dưới 2% và đặt mục tiêu kiểm soát nợ xấu ở mức thấp trong năm nay.
VietinBank ghi nhận tỷ lệ nợ xấu giảm mạnh trong quý IV/2023, thậm chí xuống mức thấp hơn cuối năm 2022. Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu cuối năm 2023 chỉ còn 1,12%, trong khi cuối quý III/2023 là 1,37% và cuối năm 2022 là 1,24%.
Gia tăng “bộ đệm” để phòng rủi ro
Chia sẻ với báo giới, ông Trần Minh Bình, Chủ tịch HĐQT VietinBank cho hay, việc xử lý nợ xấu là bước đi quan trọng trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, nhất là trong bối cảnh nợ xấu có nguy cơ tăng do các doanh nghiệp gặp khó khăn như hiện nay.
VietinBank đã tăng trích lập dự phòng và độ bao phủ nợ xấu, nên lợi nhuận trước thuế sau trích lập dự phòng năm 2023 chỉ hoàn thành chỉ tiêu, ở mức 22.500 tỷ đồng.
Trước đó, cuối tháng III/2023, Vietcombank, VietinBank, BIDV nằm trong số 5 ngân hàng niêm yết có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất. Những ngân hàng này cũng có tỷ lệ dự phòng bao phủ nợ xấu dẫn đầu ngành. Trong đó, Vietcombank giữ vị trí quán quân với mức 280%, VietinBank và BIDV lần lượt ghi nhận ở mức 160% và 192%.
Trong bối cảnh nợ xấu nhiều ngân hàng có xu hướng tăng vào cuối quý III/2023, Techcombank đã “gia cố bộ đệm” chi phí dự phòng rủi ro trong quý IV/2023 lên 1.634 tỷ đồng, tăng 136,5% so với cùng kỳ. Nhờ vậy, tại thời điểm cuối năm 2023, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của Ngân hàng tăng lên mức 102%.
Tương tự, LPBank cho hay, nhờ quyết liệt xử lý nợ xấu trong quý IV/2023, tính đến ngày 31/12/2023, tỷ lệ nợ xấu đạt 1,26%, thấp hơn cùng kỳ (1,45%) và thấp hơn nhiều so với quý III/2023. Kết quả này đưa LPBank lọt top các ngân hàng có nợ xấu thấp nhất toàn ngành tính đến cuối năm 2023. tra
Theo dữ liệu Wigroup, tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng đang tăng nhanh, lên trên ngưỡng 3%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu có xu hướng giảm xuống dưới 100%, thay vì luôn ở trên 100% như trước đây. Điều này cho thấy, các ngân hàng không còn nhiều “của để dành” để trích lập dự phòng và ưu tiên hơn cho lợi nhuận.
Các chuyên gia cho rằng, với mức nợ xấu nói trên chỉ mói là con số công bố và các ngân hàng chưa xét tới việc Thông tư 02/2023/TT-NHNN hết hiệu lực vào cuối tháng 6/2023. Lúc đó, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống có thể tăng đột biến bởi các khoản nợ bắt đầu nhảy nhóm.
Điều này có thể gây ra một cú sốc tâm lý với nhà đầu tư và người dân, tạo rủi ro tiềm ẩn cho hệ thống ngân hàng khi nhà đầu tư lo lắng và bán tháo cổ phiếu ngân hàng.
Thanh Cao