Cần sớm áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh

Các chuyên gia cho rằng cần sớm áp dụng đánh thuế tối thiểu toàn cầu bởi đây cũng là cơ hội này để cải cách hệ thống thuế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam, thực hiện các giải pháp tận dụng các hiệp định tự do thương mại thế hệ mới.

Cần sớm áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu

Chiều 5/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã chủ trì cuộc làm việc với các chuyên gia về tình hình kinh tế - xã hội nhằm chuẩn bị cho Kỳ họp thứ Năm, Quốc hội Khoá XV. 

Phát biểu tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cảm ơn các chuyên gia thời gian qua đã tích cực tham gia các hoạt động tham vấn chính sách do Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội tổ chức và có nhiều đóng góp cho Quốc hội trong việc xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong bối cảnh kinh tế đang phục hồi sau đại dịch nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các chuyên gia tập trung đánh giá khách quan, đúng, trúng tình hình kinh tế - xã hội từ cuối năm 2022 đến nay; phân tích, xác định rõ nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, “bắt đúng bệnh” bao gồm cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, những yếu tố nội tại của nền kinh tế; nhận định và dự báo xu hướng những tháng còn lại của năm, từ đó đề xuất, hiến kế cho Chính phủ, Quốc hội có chính sách, biện pháp hợp lý, hiệu quả nhằm đạt các mục tiêu đã được đề ra.

Số liệu thống kê cho thấy, trong 4 tháng đầu năm nay, CPI bình quân tăng 3,84% so với cùng kỳ; thu NSNN bằng 39,8% dự toán, xuất siêu 6,35 tỷ USD, xuất khẩu gần 3 triệu tấn gạo; công nghiệp có dấu hiệu phục hồi; nông, lâm nghiệp, thủy sản ổn định và có tăng trưởng; thương mại, dịch vụ tiếp tục xu hướng tăng cao, du lịch phục hồi nhanh đạt 12,8% so với cùng kỳ năm trước, có gần 3,7 triệu lượt khách quốc tế, gấp 19,2 lần cùng kỳ; giải ngân vốn đầu tư công tăng 15 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ... Cho rằng, đây là kết quả khá tích cực trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức hậu đại dịch Covid - 19, các chuyên gia ghi nhận thời gian qua, Chính phủ đã nỗ lực tháo gỡ khó khăn, ách tắc về bất động sản, nguồn vốn, y tế, triển khai thực hiện các chính sách giãn, hoãn thuế cho các doanh nghiệp, kích cầu tiêu dùng, giảm lãi suất, giải ngân đầu tư công được thực hiện quyết liệt hơn...  

Các chuyên gia cũng đã chỉ ra những thách thức của nền kinh tế, đó là môi trường quốc tế đang xấu đi và có yếu tố bất ngờ. Trong nước, tăng trưởng thấp, sản xuất công nghiệp tiếp tục gặp khó. Tăng trưởng GDP quý 1/2023 ước đạt 3,32%, chỉ cao hơn quý 1/2020  khi có dịch COVID-19 bùng phát, còn lại thấp hơn quý 1 trong vòng 12 năm qua. Vấn đề giải ngân nguồn vốn đầu tư công còn khá chậm đối với 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình phục hồi kinh tế. Thu ngân sách giảm, thu nội địa giảm dần, một số khoản thu thiếu bền vững tăng nhanh. Thị trường tài chính tiền tệ có dấu hiệu rung lắc. Doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, tạm ngừng kinh doanh tăng 21,8% so với cùng kỳ. Cải cách hành chính có xu hướng chững lại, quy trình cấp phép còn chậm gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp và người dân. 

Trong bối cảnh quốc tế khó khăn cùng với những thách thức nội tại, có ý kiến cho rằng Việt Nam phải nỗ lực, quyết tâm nhiều hơn nữa mới đạt được mức tăng trưởng khả quan. Các chuyên gia kiến nghị, Chính phủ cần sớm chủ động chuyển trạng thái từ điều hành “thắt chặt, thận trọng” sang “thích ứng, nới lỏng”, “hỗ trợ tăng trưởng”.

Các bộ ngành địa phương thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Quốc hội, Chính phủ trong thời gian vừa qua đặc biệt là các thành phố đầu tàu của nền kinh tế. Nhấn mạnh rằng cần đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế bao gồm tháo gỡ các rào cản, chú trọng khâu thực thi và phối hợp chính sách nhất là các dự án Luật đang trình Quốc hội như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật các Tổ chức tín dụng, Luật Đấu thầu…Xây dựng thể chế cho phát triển kinh tế số, kinh tế xanh. 

Các chuyên gia cũng cho rằng cần sớm áp dụng đánh thuế tối thiểu toàn cầu bởi đây cũng là cơ hội này để cải cách hệ thống thuế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam, thực hiện các giải pháp tận dụng các hiệp định tự do thương mại thế hệ mới.  

Một số ý kiến cũng đề nghị Quốc hội quan tâm thêm chất lượng để tăng trưởng bền vững đó là dự án liên quan đến khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin; đồng thời cần gỡ chính sách về visa thúc đẩy thị trường du lịch. Nhiều ý kiến lưu ý đến việc nâng cao hiệu quả thực thi của bộ máy chính quyền. Một số ý kiến đề nghị Chính phủ sớm ban hành chính sách khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Tổng rà soát các quy định về đầu tư và kinh doanh

Phát biểu kết thúc buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tóm lược các ý kiến của các chuyên gia, trong đó nhấn mạnh rằng cần nhận diện cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, từ đó xây dựng giải pháp cả trong trước mắt và lâu dài. Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, tình hình kinh tế - xã hội nước ta có sự tác động bởi nhiều khó khăn, cú sốc từ bên ngoài như đại dịch COVID-19, suy thoái kinh tế, đứt gãy nguồn cung ứng, xung đột giữa các nước trên thế giới…

Cùng với đó là những khó khăn nội tại của nền kinh tế, trong đó có những nguyên nhân chủ quan cần được mổ xẻ, đánh giá kỹ để giảm thiểu tác động của những yếu tố khách quan trong bối cảnh độ mở nền kinh tế nước ta là rất lớn.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã giao từng cơ quan của Quốc hội theo lĩnh vực phụ trách có những đánh giá cụ thể về từng lĩnh vực kinh tế và xã hội, làm việc với các bộ, ngành để có thông tin xác thực, đánh giá trên cơ sở thực chứng. Để từ đó đề xuất cả những giải pháp ngắn hạn trước mắt và những giải pháp lâu dài trên cơ sở đúc kết các bài học kinh nghiệm. Trong đó phải tiếp tục nỗ lực, kiên trì trong cải cách thể chế nhất là rà soát các luật, chỉ rõ những nội dung không tương thích, chồng chéo, mâu thuẫn; quy định nào chưa rõ ràng và hướng sửa đổi, hoàn thiện như thế nào; tăng cường giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, hiện nay Quốc hội rất khẩn trương xem xét các nội dung bảo đảm nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tổng rà soát các quy định về đầu tư và kinh doanh với khối lượng lớn các dự án luật và nghị quyết sẽ được Quốc hội xem xét trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, vấn đề năng lực quản lý, năng lực điều hành, năng lực xử lý các vấn đề phát sinh, trách nhiệm của người đứng đầu cũng là những vấn đề cần được tiếp tục quan tâm trong thực hiện cải cách và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, cùng với việc ban hành quy định về khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm cũng phải xử lý nghiêm các trường hợp không làm, ngại làm dù việc đúng thẩm quyền, đúng trách nhiệm theo luật định.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cảm ơn các chuyên gia đã phát biểu thẳng thắn, mang tính xây dựng cao, thể hiện tâm huyết với vấn đề chung của đất nước, có giá trị khoa học và thực tiễn. Ý kiến của các chuyên gia tại cuộc làm việc là chất liệu giúp các cơ quan của Quốc hội tiến hành các hoạt động thẩm tra phục vụ Kỳ họp thứ 5 của Quốc hội sắp tới.

Hồng Quang (t/h)