VN-Index tiến sát vùng kháng cự mới với thanh khoản kỷ lục, trong khi nhiều cổ phiếu đã suy yếu. Dòng tiền nội vẫn là động lực chính nhưng vòng quay vốn quá nhanh làm gia tăng rủi ro sai nhịp, đòi hỏi chiến lược chọn lọc kỹ lưỡng.
Đà tăng bứt phá của chỉ số và dấu hiệu phân phối sớm
Tuần qua, thị trường chứng khoán toàn cầu tiếp tục mở rộng đà phục hồi, được hỗ trợ bởi kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ tại Mỹ và tâm lý tích cực của giới đầu tư. Chỉ số MSCI Emerging Markets tăng 18,3% từ đầu năm, chứng khoán châu Á (không bao gồm Nhật Bản) tăng 17,4%, trong khi chỉ số tổng hợp MSCI ACWI cũng tăng 13,2%. Chứng khoán Mỹ tăng khiêm tốn hơn với Dow Jones tăng 5,7%, S&P 500 tăng 9,7% và Nasdaq tăng 11,9% kể từ đầu năm.
Đáng chú ý, trong tuần giao dịch vừa qua, ba chỉ số chính của Mỹ liên tiếp lập đỉnh sau báo cáo CPI tháng 7 thấp hơn dự báo. Dow Jones là chỉ số vượt trội, với mức tăng cả tuần đạt 1,74%. S&P 500 và Nasdaq tăng tương ứng 0,94% và 0,81%. Tuy nhiên, phiên cuối tuần chứng kiến sự chững lại khi chỉ số tâm lý người tiêu dùng tháng 8 của Đại học Michigan giảm xuống 58,6 điểm (so với 61,7 điểm của tháng 7), phản ánh mối lo ngại lạm phát quay trở lại. Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME, phiên này, các nhà giao dịch đặt cược khả năng 92% Fed giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 9.
Cùng thời điểm, ngày 15/8, chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục mở rộng áp thuế 50% đối với thép, nhôm và chuẩn bị áp thuế lên ngành bán dẫn – động thái cho thấy chính sách thương mại Mỹ vẫn giữ quan điểm bảo hộ cao. Dù vậy, thị trường chứng khoán Mỹ gần như không bị ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt, nhờ sự thích ứng của doanh nghiệp và nhà đầu tư trước các đợt điều chỉnh thuế quan.
Ở trong nước, VN-Index chốt tuần tại 1.630 điểm, tăng 45 điểm (tương đương 2,8%), đánh dấu tuần tăng thứ 8 trong 9 tuần gần đây – một nhịp tăng bền bỉ chưa từng thấy kể từ sau đại dịch. Mặc dù chuỗi 9 phiên tăng liên tiếp bị ngắt, dòng tiền vẫn duy trì trạng thái chủ động và chọn lọc cao. Nhóm Midcap tăng mạnh nhất (+4,2%), kế đến là VN30 (+3,2%), trong khi Smallcap chỉ tăng nhẹ (+0,9%) và vẫn cách đỉnh cũ khoảng 28%. Điều này cho thấy thị trường đang phân hóa mạnh: chỉ số chung lập đỉnh, nhưng nhiều cổ phiếu chưa kịp phục hồi hoàn toàn.
Một số ngành dẫn dắt nổi bật trong tuần qua gồm bảo hiểm (+13,8%), chứng khoán (+7,1%), ngân hàng (+5,5%), đóng góp đáng kể vào đà tăng chỉ số. Ngược lại, các nhóm Viettel (-3,3%), công nghệ (-3,1%) và hóa chất (-2,3%) giảm giá.
Thanh khoản toàn thị trường đạt 58.000 tỷ đồng trong tuần, tăng 3,2% so với tuần trước, trong đó thanh khoản khớp lệnh cũng tăng 7,9% lên 55.567 tỷ đồng. Đặc biệt, thanh khoản từ đầu tháng 8 đã tăng gấp ba so với cùng kỳ và 42% so với tháng 7, đạt trung bình 56.200 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm, thanh khoản bình quân đạt 27.776 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, khối ngoại tiếp tục bán ròng 8.475 tỷ đồng, tuần thứ tư liên tiếp rút vốn sau giai đoạn mua ròng hơn 8.500 tỷ trong tháng 7. Tính từ đầu năm, khối ngoại đã bán ròng tổng cộng 58.300 tỷ đồng. Trong tuần, hoạt động bán tập trung vào các mã vốn hóa lớn như FPT (-2.254 tỷ), HPG (-1.542 tỷ), MBB (-613 tỷ), SSI (-597 tỷ), trong khi vẫn mua ròng CMG (+189 tỷ), VIX (+187 tỷ), VJC (+168 tỷ), KDH (+135 tỷ). Tự doanh công ty chứng khoán cũng phân hóa: mua ròng MWG (+87 tỷ), SHB (+87 tỷ), MSN (+78 tỷ) nhưng bán ròng MBB (-400 tỷ), ACB (-141 tỷ) và VIC (-87 tỷ).
Về định giá, VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E trailing 12 tháng gần 15 lần, cao hơn mức trung bình 3 năm (13,3 lần). VN30 và Midcap cũng cao hơn trung bình lịch sử, trong khi Smallcap đang ở mức 13 lần – thấp hơn mức trung bình 3 năm (15,5 lần). Trên thị trường quốc tế, các thị trường mới nổi đang được định giá P/E 16,5 lần, cao hơn mức trung bình 3 năm là 14,8 lần. Điều này cho thấy dư địa tăng giá của cổ phiếu Việt Nam vẫn còn nhưng không còn quá rộng, đặc biệt ở các nhóm dẫn dắt đã tăng mạnh.
VN-Index có thể tái tích lũy, chiến lược ưu tiên chọn lọc cổ phiếu
Theo nhận định của Chứng khoán MBS, quán tính tăng của chỉ số này ngày càng mạnh khi lên các mức cao mới. Kể từ ngưỡng 1.400 điểm, chỉ số này phải mất 10 phiên để đạt ngưỡng 1.500 điểm, nhưng chỉ mất 5 phiên để từ ngưỡng 1.500 điểm lên 1.600 điểm. Trong 6 tuần gần đây, thị trường tăng 5 tuần, trong đó 2 tuần gần nhất chỉ số tăng lần lượt 90 điểm và 45 điểm.
Dòng tiền nội chính là chất xúc tác, khi thanh khoản đã tăng vọt từ khoảng 26.200 tỷ đồng hồi đầu tháng 7 lên hơn 57.000 tỷ đồng trong ba tuần gần đây. Các nhịp điều chỉnh trong phiên hoặc áp lực chốt lời từ lượng hàng khổng lồ về tài khoản đều được thị tường hấp thụ thành công, chỉ số Vn-Index nhiều phiên giảm trước tăng sau lại càng kích thích dòng tiền vừa bán xong đã mua lại, trong đó cũng có dòng tiền mới gia nhập thêm. Đáng chú ý, áp lực chốt lời từ những phiên có thanh khoản trên 80.000 tỷ đồng cũng không làm thị trường “bớt nóng”. Điểm số lúc này có thể là một bất ngờ khi ở thời điểm đầu năm không ít nhà đầu tư ngờ tới nhưng mức tăng thanh khoản của thị trường trong 6 tuần vừa qua còn bất ngờ hơn, đặc biệt nó lại đến chủ yếu từ dòng tiền nội và diễn biến này thuộc dạng “xưa nay hiếm”.
Tuần vừa qua, thị trường đã có phiên “xanh vỏ đỏ lòng” cho tới nhịp điều chỉnh cả phiên mà không còn nhịp kéo cuối phiên như ở các phiên trước. Đó là dấu hiệu cho thấy áp lực bán đã phần nào kiềm chế được đà tăng của chỉ số. Bên cạnh đó, thị trường cũng có dấu hiệu phân phối phiên thứ 3 khi thanh khoản ở phiên cuối tuần được đẩy lên ngưỡng 66.000 tỷ đồng, trước đó là 2 phiên đạt 86.000 tỷ đồng (ngày 5/8) và 80.000 tỷ đồng (ngày 29/7).
Về kỹ thuật, sau các phiên phân phối, không có nghĩa thị trường sẽ giảm ngay mà là dấu hiệu cho thấy thị trường có thể bước vào giai đoạn tái tích lũy trong quá trình đi lên hoặc tạo một vùng dao động sau quá trình tăng giá mạnh. Dấu hiệu có thể cảm nhận trực quan là trong vòng 3 phiên gần đây (đủ 1 vòng T+), chỉ số Vn-Index vẫn tăng thêm 1,1% nhưng phần lớn mặt bằng cổ phiếu đã giảm, có nhóm giảm bình quân từ -3% đến -4%, đối với cổ phiếu cụ thể mức giảm có thể còn mạnh hơn. Đây có thể là giai đoạn mà chỉ số Vn-Index tăng/giảm không nhiều nhưng danh mục cổ phiếu có mức thiệt hại lớn, tức việc tham chiếu chỉ số có thể không phản ánh đúng diễn biến phần lớn ở mặt bằng cổ phiếu, diễn biến này có thể diễn ra trong tuần sau. Vùng hỗ trợ cho thị trường ở khu vực 1.566 – 1.588 điểm, trong khi các đỉnh cao mới ở vùng 1.668 – 1.690 điểm.
Động lực tăng điểm hiện nay chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn và các ngành hưởng lợi trực tiếp từ thanh khoản. Tuy nhiên, vòng quay dòng tiền quá nhanh đang khiến nhiều nhà đầu tư bị “đuổi giá”, dễ sai nhịp khi mua đỉnh – bán đáy trong các phiên điều chỉnh nội phiên. Đây là giai đoạn “chỉ số đi một đằng, danh mục đi một nẻo”: VN-Index vẫn duy trì sắc xanh, nhưng phần lớn cổ phiếu có thể điều chỉnh giảm, gây thiệt hại thực tế cho danh mục của nhà đầu tư cá nhân.
Chiến lược giao dịch tuần tới cần đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro và lựa chọn cổ phiếu nền tích lũy tốt, thay vì mua đuổi các mã đã tăng nóng. Các nhóm cổ phiếu đáng chú ý gồm:
Thép: Hưởng lợi từ nhu cầu xây dựng nội địa và xuất khẩu cải thiện khi giá nguyên liệu hạ nhiệt.
Sản xuất – phân phối điện: Nhu cầu điện ổn định, biên lợi nhuận ổn định và ít biến động chu kỳ.
Công nghệ: Nhiều mã chưa tăng mạnh, tiềm năng từ chuyển đổi số và xuất khẩu phần mềm.
Bất động sản khu công nghiệp: Dòng vốn FDI duy trì tích cực, nguồn cung hạn chế tạo dư địa tăng giá thuê.
Dầu khí và thực phẩm: Hưởng lợi từ xu hướng giá hàng hóa toàn cầu và nhu cầu tiêu dùng ổn định.
Nhìn tổng thể, rủi ro ngắn hạn không đến từ xu hướng giảm điểm mạnh mà từ sự phân hóa sâu, khi chỉ số chung tiếp tục tăng nhưng danh mục cổ phiếu cá nhân có thể chịu áp lực điều chỉnh. Nhà đầu tư cần ưu tiên quản lý tỷ trọng cổ phiếu – tiền mặt hợp lý, hạn chế sử dụng đòn bẩy cao, đồng thời theo dõi chặt chẽ các tín hiệu dòng tiền để kịp thời cơ cấu danh mục.
Trung Anh