Chính phủ đề nghị kéo dài chính sách đặc biệt, đặc thù trong phòng chống dịch COVID-19

Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép thực hiện một số cơ chế đặc thù tại Nghị quyết 30/2021/QH15 về các chính sách phòng, chống dịch COVID-19 đến 31/12/2023. Cùng với đó, tiếp tục đẩy nhanh Chiến dịch tiêm chủng vắc xin; đẩy mạnh thực hiện chính sách an sinh xã hội, quan tâm chăm sóc sức khỏe người dân, giải quyết hiệu quả các vấn đề hậu Covid.

Tiếp tục được áp dụng một số chính sách đặc thù

Chiều 10/10, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 16, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo của Chính phủ tổng kết, đánh giá việc thực hiện quy định tại khoản 3 Nghị quyết số 30/2021/QH15 về kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XV.

Tại phiên họp, báo cáo việc thực hiện quy định tại Nghị quyết số 30/2021/QH15 ngày 28/7/2021 Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV về các chính sách phòng, chống dịch bệnh COVID-19, Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nêu rõ, việc ban hành Nghị quyết này đã thể hiện sự phối hợp chặt chẽ, đoàn kết, thống nhất cao của các cơ quan Nhà nước và cả hệ thống chính trị, được Quốc hội, cử tri và đồng bào cả nước tích cực ủng hộ và thực hiện. 

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương trong áp dụng hầu hết các biện pháp giãn cách xã hội, hạn chế một số phương tiện, yêu cầu người dân không ra khỏi nơi cư trú trong khoảng thời gian nhất định tại một số khu vực cần thiết; tổ chức các lực lượng đảm bảo an ninh, an toàn trật tự xã hội trong vùng có dịch, sử dụng các biện pháp khẩn cấp ngăn chặn kịp thời sụ lây lan của dịch bệnh...

Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, công tác chỉ đạo điều hành có lúc, có nơi còn lúng túng, chưa thống nhất, bị động, có lúc nóng vội, chưa kịp thời điều chỉnh khi tình hình thay đổi. Công tác dự báo có lúc chưa sát thực tiễn. Việc triển khai chiến dịch tiêm chủng một số nơi chưa bảo đảm đầy đủ các chỉ tiêu do Chính phủ yêu cầu. Tại một số nơi, một số thời điểm, người dân tại nhà khó tiếp cận thuốc điều trị COVID-19. Một số địa phương chưa chủ động, kịp thời thực hiện đấu thầu mua sắm thuốc. Một số văn bản chỉ đạo, điều hành chưa sát thực tiễn. 

Theo Nghị quyết 30 của Quốc hội, các biện pháp cấp bách phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19 chỉ được thực hiện đến hết ngày 31/12/2022. Tuy nhiên, để tiếp tục duy trì vững chắc thành quả phòng, chống dịch và dự phòng nguy cơ dịch bệnh diễn biến phức tạp, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép tiếp tục thực hiện một số biện pháp cho đến hết 31/12/2023.

Cụ thể, Chính phủ đề nghị Quốc hội tiếp tục cho phép áp dụng một số chính sách đặc biệt, đặc thù, đặc cách về khám, chữa bệnh, thuốc, vắc-xin, trang thiết bị y tế nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu phòng, chống dịch COVID-19 và chăm sóc sức khoẻ Nhân dân.

Theo đó, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thu dung, điều trị người bệnh COVID-19 đang hoạt động được phép tiếp tục hoạt động theo yêu cầu thực tiễn. Cho phép sử dụng các quyết định thành lập, giao nhiệm vụ cơ sở thu dung, điều trị người nhiễm COVID-19 đã thành lập đồng thời là giấy phép hoạt động.

Đề nghị cho phép tiếp tục thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh COVID-19 tại các cơ sở thu dung, điều trị COVID-19 do ngân sách nhà nước bảo đảm theo chi phí thực tế; chi phí điều trị các bệnh khác trong quá trình điều trị COVID-19 thực hiện theo quy định của pháp luật vê bảo hiêm y tế, khám bệnh, chữa bệnh được tiếp tục áp dụng để bảo đảm ôn định quyên lợi của người bệnh.

Trường hợp cơ sở thu dung, điều trị COVID-19 không bóc tách được chi phí khám bệnh, chữa bệnh COVID-19 và các bệnh khác để thanh toán theo các nguồn, hoặc không thu được các khoản chi phí mà người bệnh phải trả theo quy định do nguyên nhân bất khả kháng thì được ngân sách nhà nước chi trả theo quy định của Chính phủ.

Tiếp tục thực hiện thí điểm khám bệnh, chữa bệnh tữa bao gồm cả hoạt động khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho đến khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) có hiệu lực.

Dự báo tình hình dịch COVID-19 vẫn còn có nguy cơ hiện hữu, Chính phủ đề xuất Quốc hội cho phép trong trường hợp dịch bệnh bùng phát mà các chính sách, quy định hiện hành chưa kịp sửa đổi, bổ sung cho phù hợp và trong thời gian Quốc hội không họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành quy định về phòng, chống dịch COVID-19 khác với quy định của luật theo quy định tại mục 3.3 Nghị quyết số 30.

Phòng chống dịch bệnh không chủ quan

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, việc ban hành và thực hiện Nghị quyết 30 được nhân dân cả nước đồng tình, ủng hộ, càng củng cố niềm tin đối với những quyết sách phòng, chống dịch của Đảng, Nhà nước, Quốc hội và Chính phủ. Đồng thời, đây cũng là một tiền đề quan trọng cho việc nghiên cứu, sửa đổi, điều chỉnh các đạo luật liên quan đến chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Ủy ban Xã hội cơ bản thống nhất với báo cáo của Chính phủ về những kết quả đã đạt được, khó khăn, tồn tại, hạn chế đồng thời chỉ rõ: Việc ban hành văn bản hướng dẫn triển khai và trả lời, giải quyết vướng mắc phát sinh còn chậm. Một số quy định về phòng, chống dịch có lúc, có nơi còn cứng nhắc; có tình trạng văn bản của địa phương khác với hướng dẫn của Trung ương, phải thu hồi, sửa đổi, bổ sung nhiều lần. Việc thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội, cách ly có lúc, có nơi còn lúng túng, chưa nghiêm, chưa thống nhất. Công tác phối hợp giữa các lực lượng còn chưa chặt chẽ; ý thức chấp hành của một bộ phận người dân còn chưa tốt.

Ngoài ra, việc quản lý, điều trị người mắc COVID-19 còn một số bất cập, một số cơ sở y tế chưa đáp ứng được yêu cầu về cơ sở vật chất, nhân lực phục vụ phòng, chống dịch COVID-19. Đáng chú ý, việc mua sắm trang thiết bị, vật tư, hóa chất y tế, kít xét nghiệm phục vụ công tác điều trị COVID-19 còn một số bất cập. Việc quản lý thuốc điều trị COVID-19 có lúc còn chưa chặt chẽ,  một số sai phạm nghiêm trọng trong việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, gây bức xúc trong dư luận.

Chủ nhiệm Nguyễn Thúy Anh đề nghị Chính phủ có Báo cáo đánh giá tổng kết việc thực hiện một cách đầy đủ để đề ra phương hướng, danh mục cụ thể các chính sách, biện pháp nêu Nghị quyết 30 cần được tiếp tục duy trì sau ngày 31/12/2022 để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, trước tình trạng trong năm 2023 có nguy cơ thiếu thuốc khi hơn 14.000 thuốc sẽ hết hiệu lực đăng ký lưu hành, đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân của nguy cơ thiếu thuốc này và có Tờ trình chính thức để Quốc hội xem xét, quyết định.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Nguyễn Phú Cường cũng cho biết thêm bên cạnh những kết quả đạt được thì đến nay vẫn còn một số vấn đề như thiếu thuốc, vật tư y tế, cán bộ, nhân viên ngành y tế nghỉ việc nhiều do nhiều nguyên nhân...cần được quan tâm. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách, trong quá trình sửa đổi Luật Đấu thầu, Luật Giá, sẽ có làm việc phối hợp với các cơ quan để tính toán đưa vào những quy định đặc thù bảo đảm đấu thầu hiệu quả nhất là trong lĩnh vực y tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách kiến nghị trong thời gian tới, trong phòng chống dịch bệnh không chủ quan, kiến nghị dành nguồn nhân lực, tài lực vật lực để ứng phó kịp thời những vấn đề có thể phát sinh. Đồng thời, ngành y tế chủ động báo cáo Chính phủ và các địa phương không lãng phí nguồn vaccine, có giải pháp để người dân yên tâm thực hiện tiêm vaccine các mũi tăng cường.

Một số ý kiến trong Ủy ban cho rằng, các biện pháp nêu trên là đặc biệt, đặc thù chỉ áp dụng trong thời gian có dịch bệnh. Khi tình hình dịch bệnh đã được kiểm soát, cần áp dụng theo quy định trong trạng thái bình thường của pháp luật hiện hành. Trường hợp các quy định của pháp luật hiện hành không còn phù hợp, không đáp ứng yêu cầu của thực tiễn thì Chính phủ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung theo trình tự do Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện báo cáo theo hướng bổ sung danh mục tài liệu, số liệu đầy đủ, thông tin toàn diện, rõ việc, rõ thời gian thực hiện, thời gian kết thúc, tiếp tục tổng kết, đánh giá kỹ lưỡng về việc thực hiện Nghị quyết 30 và 10 Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đánh giá tác động để các kiến nghị của Chính phủ có căn cứ thuyết phục để Quốc hội xem xét, quyết định.

Hồng Quang