Tại Nghị quyết số 353/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, Chính phủ đặt ra yêu cầu kiên quyết xử lý tình trạng “sân sau”, sở hữu chéo, sở hữu ngầm, thao túng và chi phối hoạt động ngân hàng. Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước được giao tăng cường thanh tra tín dụng bất động sản, kiểm soát nợ xấu, điều hành lãi suất và tỷ giá linh hoạt, bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng.
Siết hoạt động “sân sau”, kiểm soát rủi ro từ các mối quan hệ sở hữu
Một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết số 353/NQ-CP ngày 6/11/2026 là yêu cầu đối với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong việc tăng cường quản lý, giám sát hoạt động của các tổ chức tín dụng, bảo đảm an toàn và ổn định hệ thống ngân hàng.
Đáng chú ý, Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết xử lý tình trạng “sân sau”, sở hữu chéo, sở hữu ngầm, thao túng và chi phối hoạt động ngân hàng theo quy định pháp luật.
Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với an toàn hệ thống tài chính, bởi những mối quan hệ sở hữu và lợi ích không minh bạch có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột lợi ích, chi phối quyết định cấp tín dụng và làm suy giảm hiệu quả quản trị rủi ro tại tổ chức tín dụng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng - Ảnh: VPG
Trong hoạt động ngân hàng, rủi ro không chỉ đến từ khả năng mất vốn của một khoản vay riêng lẻ mà còn có thể xuất phát từ sự tập trung tín dụng vào các khách hàng có quan hệ lợi ích với cổ đông hoặc nhóm điều hành. Nếu dòng vốn được phân bổ dựa trên quan hệ thay vì năng lực tài chính và hiệu quả phương án kinh doanh, chất lượng tín dụng có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, khi các doanh nghiệp có liên quan cùng gặp khó khăn, rủi ro có thể lan truyền qua nhiều khoản vay, nhiều pháp nhân và tác động ngược trở lại ngân hàng cấp vốn. Vì vậy, yêu cầu xử lý tình trạng “sân sau” không đơn thuần là vấn đề minh bạch sở hữu mà còn gắn trực tiếp với kiểm soát chất lượng tài sản, năng lực quản trị và khả năng chống chịu của hệ thống ngân hàng.
Cùng với việc xử lý các mối quan hệ sở hữu không minh bạch, Chính phủ giao NHNN tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động cấp tín dụng tại những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; tập trung xử lý nợ xấu và kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng.
Trong đó, tín dụng kinh doanh bất động sản và tín dụng ngoại tệ là hai lĩnh vực được yêu cầu đặc biệt chú trọng. Các tổ chức tín dụng phải thường xuyên rà soát dư nợ, theo dõi khả năng trả nợ đến hạn của doanh nghiệp bất động sản, nhất là những doanh nghiệp đang trong quá trình cơ cấu lại các khoản vay.
Yêu cầu này cho thấy định hướng điều hành không chỉ dừng ở việc kiểm soát tốc độ mở rộng tín dụng mà còn đặt trọng tâm vào chất lượng dòng vốn, khả năng thu hồi nợ và phòng ngừa rủi ro phát sinh. Các ngân hàng cần chủ động nhận diện những khoản vay có dấu hiệu suy giảm chất lượng, đánh giá thực chất năng lực tài chính của khách hàng và hạn chế tình trạng nợ xấu mới hình thành.
Điều hành tiền tệ linh hoạt, khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế
Bên cạnh yêu cầu kiểm soát rủi ro, Nghị quyết 353/NQ-CP cũng đặt ra nhiệm vụ duy trì ổn định kinh tế vĩ mô thông qua điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt.
Theo đó, NHNN được giao phối hợp với các cơ quan liên quan điều hành nhịp nhàng chính sách tiền tệ nhằm ổn định giá trị đồng Việt Nam, bao gồm lãi suất, tỷ giá và giá trị đối nội, đối ngoại của đồng tiền.
Về mặt lãi suất, Chính phủ yêu cầu tiếp tục triển khai các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa và các lĩnh vực ưu tiên. NHNN đồng thời phải tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định về lãi suất, kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm các tổ chức tín dụng vi phạm, không thực hiện chỉ đạo giảm lãi suất hoặc cạnh tranh lãi suất không lành mạnh.
Đối với tăng trưởng tín dụng, định hướng đặt ra là điều hành ở mức hợp lý, hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Điều này đặt ra yêu cầu cân bằng giữa mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận vốn với việc bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng, tránh tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá.
Đáng chú ý, Chính phủ tiếp tục yêu cầu thúc đẩy cho vay nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và triển khai hiệu quả chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội. Các tổ chức tín dụng cần chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thuận lợi hơn.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là triển khai hiệu quả Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém và tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đề án được ban hành theo Quyết định số 1809/QĐ-TTg ngày 18/9/2026.
Có thể thấy, các nhiệm vụ Chính phủ đặt ra đối với ngành ngân hàng không chỉ tập trung vào ổn định tiền tệ hay thúc đẩy tín dụng mà còn hướng tới xử lý những rủi ro mang tính cấu trúc của hệ thống. Trong đó, minh bạch sở hữu, ngăn chặn thao túng, kiểm soát tín dụng liên quan và xử lý nợ xấu là những yêu cầu có mối liên hệ chặt chẽ.
Việc thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ này sẽ góp phần củng cố kỷ luật thị trường, nâng cao chất lượng quản trị ngân hàng và bảo đảm dòng vốn được phân bổ minh bạch, hiệu quả hơn. Đây cũng là điều kiện quan trọng để hệ thống tổ chức tín dụng thực hiện tốt vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Phượng Hòa