Mặc dù lãi suất giảm tới 50% nhưng lượng tiền tiết kiệm vẫn được ghi nhận ở mức cao kỷ lục. Nhiều người đặt ra câu hỏi, liệu lượng tiền này có dịch chuyển sang kênh đầu tư chứng khoán hay bất động sản?
Nghịch lý lãi suất giảm, tiền tiết kiệm vẫn ồ ạt đổ vào ngân hàng
Như đã biết, vào năm 2022, lãi suất tiết kiệm tại các ngân hàng liên tục lên cao ở ngưỡng 8-11%. Đơn cử như vào hồi tháng 12/2022, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) từng công bố bảng lãi suất huy động mới, trong đó, lãi suất cao nhất lên tới 11,1%/năm. Lãi suất trên 11%/năm được ngân hàng này áp dụng cho tháng đầu tiên khi khách hàng gửi tiền tiết kiệm Prime Savings kỳ hạn 36 tháng, các tháng tiếp theo lãi suất là 9,25%/năm. Khảo sát thời điểm hiện tại, mức lãi suất gửi tiết kiệm cho kì hạn 12 tháng chỉ ở mức 5,1%/năm.
Tuy nhiên đến năm 2023, lãi suất huy động bất ngờ sụt giảm mạnh. Tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước là Vietcombank, Agribank, Vietinbank, BIDV, lãi suất huy động trực tuyến, kỳ hạn 1 và 2 tháng hiện chỉ còn quanh 2%/năm trong khi mức lãi suất gửi tiết kiệm cho kỳ hạn 1 năm dao động ở mức trên dưới 4%. Còn ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, lãi suất kỳ hạn 1 năm cũng chỉ quanh mức 5%-6%/năm (bao gồm cả mức cộng ưu tiên).
Dù lãi suất gửi tiết kiệm giảm tới hơn một nửa so với một năm trước, nhưng lượng tiền gửi vào hệ thống ngân hàng của cư dân và các tổ chức kinh tế năm 2023 vẫn đạt hơn 13,7 triệu tỷ đồng, tăng hơn 12% so với đầu năm. Mức tăng này gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước và cũng là mức tiền gửi cao nhất trong lịch sử ngành ngân hàng.
Vẫn là tâm lý muốn an toàn?
Trước tình hình thực tế hiện nay, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, dù lãi suất tiết kiệm giảm sâu nhưng lượng tiền gửi trong ngân hàng tăng mạnh là do người dân lo ngại rủi ro từ các kênh đầu tư khác.
Năm 2023 ghi nhận thị trường bất động sản rất nhiều biến động, giá giảm sâu, còn kênh đầu tư chứng khoản luôn trong tình trạng không ổn định. Trong khi gửi tiết kiệm là kênh đầu tư thanh khoản cao, kỳ hạn linh hoạt giúp hình thức này phù hợp với các kế hoạch tài chính ngắn hạn hoặc cho quỹ khẩn cấp. Thế nên, tâm lý của người dân muốn gửi tiết kiệm phần lớn không phải vì lợi nhuận mà muốn tìm kênh trữ tiền an toàn.
Trong năm 2024 sẽ vẫn là tâm lý an toàn, lượng tiền sẽ khó đổ vào bất động sản và chứng khoán.
Trả lời báo chí, TS. Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, cho rằng trong thời gian tới người dân vẫn còn chưa hết tâm lý “an toàn”, họ sẽ tiếp tục gửi tiền vào ngân hàng. Ông Hiển thẳng thắn: “Nhiều người kỳ vọng dòng tiền sẽ chảy vào chứng khoán hay bất động sản. Tuy nhiên, điều này khó xảy ra sớm do đây là 2 kênh đầu tư đang có nhiều rủi ro. Giá bất động sản trong năm 2024 chỉ quay về "giá trị thực" và "hợp lý". Thời đầu tư có lợi nhuận gấp nhiều lần đối với thị trường bất động sản đã không còn xảy ra”.
Mặt khác, trong một báo cáo của Công ty chứng khoán KB (KBSV), họ luôn kỳ vọng vào sự khởi sắc của thị trường chứng khoán và bất động sản nhờ tín hiệu lãi suất giảm mạnh. Cụ thể, báo cáo nhận định: "Về mặt tích cực, diễn biến giảm mạnh của mặt bằng lãi suất trong nền kinh tế sau giai đoạn tăng nóng cuối 2022 là yếu tố hỗ trợ đáng kể nhất đến dòng tiền chảy vào thị trường chứng khoán".
Đối với lĩnh vực bất động sản, KBSV đưa ra quan điểm: Thị trường bất động sản sẽ nhận được nhiều trợ lực để hồi phục dù kịch bản tăng nóng trở lại sẽ không xảy ra. Trợ lực đầu tiên phải kể đến là lãi suất hạ nhiệt, giúp dòng tiền có thể điều chuyển. Bên cạnh đó, vướng mắc pháp lý dần được gỡ rối, thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch thông tin hơn với khối lượng phát hành khởi sắc, kết hợp với các chính sách hỗ trợ khác của Chính phủ là các yếu tố chính giúp thị trường bất động sản phục hồi so với năm 2023.
Thanh Cao