CTCP Chứng khoán VIX (HoSE: VIX) vừa công bố báo cáo tài chính quý 3/2025 với lợi nhuận tăng vọt, đạt hơn 2.449 tỷ đồng chỉ trong ba tháng. Tuy nhiên, phần lớn lợi nhuận này đến từ việc ghi nhận lãi chưa thực hiện trên danh mục đầu tư cổ phiếu, trong đó nổi bật là nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái GELEX.
Lợi nhuận bùng nổ nhờ đánh giá lại danh mục đầu tư
Báo cáo tài chính quý 3/2025 cho thấy, VIX ghi nhận doanh thu hoạt động hơn 3.221 tỷ đồng, tăng gần sáu lần so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nguồn thu từ lãi các tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt tới 2.751 tỷ đồng, chiếm hơn 85% tổng doanh thu.
Nhờ đó, lợi nhuận sau thuế quý 3 đạt 2.449 tỷ đồng, tăng gần gấp 9 lần so với quý 3/2024. Lũy kế 9 tháng đầu năm, VIX báo lãi hơn 4.123 tỷ đồng, gấp 6,5 lần cùng kỳ.
Chứng khoán VIX báo lãi hàng nghìn tỷ, phần lớn trong đó mới ghi nhận “trên giấy” từ các khoản đầu tư vào cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Gelex
Tính đến cuối tháng 9/2025, tổng tài sản của VIX đạt 31.534 tỷ đồng, tăng hơn 60% so với đầu năm. Trong đó, riêng tài sản tài chính FVTPL chiếm gần 12.410 tỷ đồng, duy trì quy mô cao, phản ánh việc công ty đang nắm giữ lượng lớn cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là phần lớn khoản lãi này chỉ là “lãi trên giấy”, tức chưa được hiện thực hóa bằng dòng tiền thật mà đến từ chênh lệch đánh giá lại giá trị thị trường của danh mục đầu tư cổ phiếu.
Bóng dáng hệ sinh thái GELEX trong danh mục đầu tư của VIX
Trong danh mục tài sản FVTPL, VIX hiện nắm giữ một loạt cổ phiếu thuộc “hệ sinh thái GELEX” - tập đoàn do ông Nguyễn Văn Tuấn (Tuấn “Mượt”) làm Chủ tịch HĐQT.
Cụ thể, VIX đang đầu tư vào các mã GEX (Tập đoàn GELEX), GEE (GELEX Electric) và EIB (Eximbank) - ngân hàng mà GELEX là cổ đông lớn nhất với hơn 10% vốn điều lệ. Giá trị ghi sổ các cổ phiếu này tại ngày 30/9/2025 lần lượt là: GEX: 1.586 tỷ đồng, GEE: 1.083 tỷ đồng, EIB: 1.217 tỷ đồng. Ngoài ra, VIX cũng đang sở hữu 1.101 tỷ đồng cổ phần của CTCP Hạ tầng Gelex và tạm báo lãi gần 200 tỷ cho khoản đầu tư này.
Đây là điểm đặc biệt khi các doanh nghiệp trong hệ GELEX đều có mối liên hệ cổ đông, tài chính hoặc nhân sự với ông Nguyễn Văn Tuấn. Nhiều đợt biến động tăng giá cổ phiếu GEX và GEE trong quý 3 đã giúp VIX ghi nhận lãi đánh giá lại hàng nghìn tỷ đồng.
Không chỉ dừng ở đầu tư, mối quan hệ giữa VIX và GELEX từng được nhắc đến từ nhiều năm trước khi VIX có trụ sở trong tòa nhà GELEX Tower (52 Lê Đại Hành, Hà Nội) và từng có cổ đông, lãnh đạo có liên hệ nhân sự với hệ sinh thái này.
Rủi ro phình to từ khoản cho vay margin hơn 16.000 tỷ đồng
Song song với phần “lãi kế toán” đến từ danh mục cổ phiếu, rủi ro lớn nhất của VIX nằm ở mảng cho vay margin. Tính đến cuối tháng 9/2025, dư nợ cho vay ký quỹ của công ty đã lên tới 16.142 tỷ đồng, tăng gấp gần 3 lần so với đầu năm (5.773 tỷ đồng).
Để có nguồn vốn phục vụ nhu cầu margin đang bùng nổ, VIX đã đẩy mạnh vay ngắn hạn từ các tổ chức tín dụng. Con số tăng từ 2.845 tỷ đồng lên 10.283 tỷ đồng, tức tăng hơn 7.400 tỷ đồng chỉ trong 9 tháng. Điều này khiến tổng nợ phải trả của công ty tăng vọt lên 11.366 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần đầu năm.
Đi cùng với tăng trưởng nóng về khoản cho vay giao dịch ký quỹ là rủi ro khi thị trường chứng khoán đảo chiều, giá trị tài sản đảm bảo từ cổ phiếu có thể giảm mạnh, kéo theo nguy cơ lỗ tự doanh và rủi ro margin call dây chuyền. Cùng lúc đó, nghĩa vụ trả nợ ngắn hạn hàng chục nghìn tỷ đồng có thể khiến VIX rơi vào áp lực thanh khoản lớn.
Một điểm đáng chú ý, dù báo lãi “nghìn tỷ”, cổ phiếu VIX lại giảm khoảng 25% trong vòng vài phiên gần đây. Từ mốc cao nhất 40.450 đồng/ cổ phiếu vào vào ngày 16/10 xuống quanh mức 31.800 đồng/cổ phiếu vào phiên chiều hôm nay, ngày 27/10.
Lê Phong