Chứng khoán VIX (VIX) lãi quý III lao dốc 93%, danh mục tự doanh vượt 23.000 tỷ đồng

Lợi nhuận sau thuế quý III/2026 của Chứng khoán VIX giảm gần 93% so với cùng kỳ khi chi phí hoạt động tăng đột biến. Trái ngược với kết quả kinh doanh đi xuống, danh mục tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ của doanh nghiệp tiếp tục mở rộng, vượt 23.000 tỷ đồng vào cuối tháng 9.

Lợi nhuận quý III lao dốc 93%, chi phí hoạt động tăng gần 35 lần

Theo báo cáo tài chính quý III/2026 vừa công bố, CTCP Chứng khoán VIX (HoSE: VIX) ghi nhận doanh thu hoạt động đạt 2.047,6 tỷ đồng, giảm 36,4% so với mức 3.221,8 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 192,1 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế còn 173,8 tỷ đồng, giảm tới 92,9% so với con số 2.449,4 tỷ đồng của quý III/2025.

Kết quả kinh doanh sụt giảm mạnh trong bối cảnh hoạt động tự doanh, một trong những nguồn thu quan trọng của VIX, chịu sức ép lớn từ biến động giá tài sản tài chính. Trong quý III, lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận thông qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt 1.630,2 tỷ đồng, giảm hơn 1.120 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, lãi bán tài sản tài chính FVTPL chỉ còn 89 tỷ đồng, giảm hơn 93% so với mức 1.374,8 tỷ đồng của quý III/2025. Đây là một trong những nguyên nhân chính kéo doanh thu hoạt động đi xuống, dù khoản lãi đánh giá lại tài sản tài chính vẫn đạt 1.413,4 tỷ đồng, cao hơn khoảng 66,3 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

Ở chiều ngược lại, chi phí hoạt động của VIX tăng đột biến từ 50,5 tỷ đồng lên 1.744,4 tỷ đồng, tương đương gần 35 lần. Trong đó, khoản lỗ từ tài sản tài chính FVTPL lên tới 1.717,8 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước khoản mục này ghi nhận âm 11,2 tỷ đồng. Riêng chênh lệch giảm đánh giá lại tài sản tài chính FVTPL đạt 1.362,8 tỷ đồng, trái ngược với mức âm 188,7 tỷ đồng của quý III/2025. Bên cạnh đó, lỗ bán tài sản tài chính cũng tăng gấp đôi, từ 176,4 tỷ đồng lên 352,3 tỷ đồng.

Như vậy, dù vẫn ghi nhận khoản lãi lớn từ việc đánh giá lại một phần danh mục đầu tư, VIX đồng thời phải hạch toán mức giảm giá đáng kể tại các tài sản tài chính khác. Cùng với sự sụt giảm mạnh của lãi bán chứng khoán, những biến động này đã khiến lợi nhuận tự doanh bị thu hẹp đáng kể. Trong văn bản giải trình, VIX cũng cho biết sự gia tăng mạnh của chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh tài sản tài chính là nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh trong kỳ.

Không chỉ hoạt động tự doanh, doanh thu môi giới chứng khoán của VIX cũng giảm gần 60%, từ 92 tỷ đồng xuống còn 37,3 tỷ đồng. Lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt 337,4 tỷ đồng, thấp hơn mức 341,4 tỷ đồng cùng kỳ. Trong khi đó, hoạt động bảo lãnh, đại lý phát hành chứng khoán và lưu ký dù có cải thiện nhưng đóng góp tương đối nhỏ vào tổng doanh thu.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu hoạt động của VIX đạt 5.050,3 tỷ đồng, giảm hơn 18% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 423,7 tỷ đồng, giảm khoảng 92%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 388,1 tỷ đồng, giảm hơn 90% so với 9 tháng đầu năm 2025.

Đáng chú ý, chi phí hoạt động lũy kế 9 tháng lên tới 4.239,3 tỷ đồng, gấp 5,25 lần cùng kỳ. Trong đó, khoản chi phí lỗ ghi nhận từ các tài sản tài chính FVTPL đạt 4.155,2 tỷ đồng. Dù doanh nghiệp cũng ghi nhận 3.789,7 tỷ đồng lãi từ nhóm tài sản này, kết quả sau bù trừ vẫn âm 365,45 tỷ đồng.

Danh mục tự doanh phình lên 23.000 tỷ đồng, dư nợ margin giảm gần 3.000 tỷ đồng

Trái ngược với đà suy giảm lợi nhuận, quy mô tài sản và danh mục đầu tư tài chính của VIX tiếp tục mở rộng đáng kể trong 9 tháng đầu năm. Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản của công ty đạt 39.860,1 tỷ đồng, tăng gần 5.700 tỷ đồng, tương đương 16,7% so với thời điểm đầu năm. Trong đó, giá trị hợp lý của danh mục tài sản tài chính FVTPL đạt 23.099,1 tỷ đồng, tăng gần 8.560 tỷ đồng so với mức 14.540,6 tỷ đồng đầu năm.

Với mức tăng 58,9%, danh mục FVTPL hiện chiếm khoảng 58% tổng tài sản, tiếp tục là khoản mục lớn nhất trong cơ cấu tài sản của VIX. Xét về cơ cấu, cổ phiếu niêm yết vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với giá trị hợp lý 12.310,6 tỷ đồng, tăng từ mức 10.030,9 tỷ đồng đầu năm. Đáng chú ý, giá trị các khoản ủy thác đầu tư tăng hơn ba lần, từ 2.487,4 tỷ đồng lên 7.603,5 tỷ đồng, trở thành một trong những nhóm tài sản có mức gia tăng lớn nhất trong danh mục. Bên cạnh đó, danh mục cổ phiếu chưa niêm yết tăng từ 1.323,7 tỷ đồng lên 2.048,9 tỷ đồng, trong khi giá trị trái phiếu chưa niêm yết đạt 1.136,1 tỷ đồng.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, tổng giá gốc của danh mục FVTPL tại cuối tháng 9 đạt 19.433 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 3.666,1 tỷ đồng so với giá trị hợp lý. Điều này cho thấy danh mục đầu tư vẫn đang ghi nhận khoản chênh lệch đánh giá lại dương đáng kể.

Tuy nhiên, mức chênh lệch đánh giá lại thuần đã thu hẹp so với đầu năm. Theo thuyết minh về đánh giá lại tài sản tài chính, danh mục cổ phiếu niêm yết ghi nhận khoản điều chỉnh chênh lệch đánh giá lại âm 2.837,92 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm. Trong khi đó, nhóm ủy thác đầu tư ghi nhận khoản điều chỉnh tăng 1.842,01 tỷ đồng.

Trong khi quy mô danh mục FVTPL tăng mạnh, hoạt động cho vay của VIX lại có xu hướng thu hẹp. Tại ngày 30/9, tổng các khoản cho vay đạt 12.442,2 tỷ đồng, giảm khoảng 2.938 tỷ đồng so với đầu năm. Riêng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ (margin) giảm từ 15.359,4 tỷ đồng xuống còn 12.415,5 tỷ đồng, tương đương mức giảm hơn 19%. 

Một điểm đáng chú ý khác trong bức tranh tài chính của VIX là sự thay đổi mạnh về cơ cấu nguồn vốn. Tính đến cuối quý III/2026, vốn chủ sở hữu của công ty đạt 32.865,7 tỷ đồng, tăng hơn 11.410 tỷ đồng so với đầu năm. Trong đó, vốn góp của chủ sở hữu tăng từ 15.314,3 tỷ đồng lên 25.727,9 tỷ đồng.

Theo báo cáo lưu chuyển tiền tệ, trong 9 tháng đầu năm, VIX thu về hơn 11.026 tỷ đồng từ hoạt động phát hành cổ phiếu và nhận vốn góp của chủ sở hữu. Song song với việc tăng vốn, doanh nghiệp cũng thu hẹp đáng kể quy mô nợ phải trả. Tại ngày 30/9, tổng nợ phải trả còn 6.994,5 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức 12.712,3 tỷ đồng đầu năm. Trong đó, dư nợ vay ngắn hạn giảm gần một nửa, từ 11.332 tỷ đồng xuống còn 5.650 tỷ đồng. Dù vậy, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của VIX tiếp tục ghi nhận giá trị âm. Lũy kế 9 tháng đầu năm, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 5.130,1 tỷ đồng, chủ yếu gắn với việc gia tăng đầu tư vào các tài sản tài chính FVTPL.

Ở chiều ngược lại, dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính đạt dương 5.344,3 tỷ đồng, nhờ nguồn tiền huy động từ phát hành cổ phiếu sau khi bù trừ các khoản vay và trả nợ. Nhờ đó, tiền và các khoản tương đương tiền của VIX tại cuối tháng 9 đạt 2.263,8 tỷ đồng, tăng so với mức 2.049,1 tỷ đồng đầu năm. Trong khi vốn chủ sở hữu tăng mạnh nhờ phát hành cổ phiếu, lợi nhuận chưa phân phối của VIX lại giảm từ 5.846 tỷ đồng xuống còn 5.005,6 tỷ đồng. Trong đó, phần lợi nhuận chưa thực hiện giảm từ 3.346,8 tỷ đồng xuống 2.932,9 tỷ đồng.

An Vũ