Ngày 30/5/2025, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ra Thông báo Kết luận Thanh tra 1002 /TB-TTNH4 về iệc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (Công ty PNJ).
Thực hiện Quyết định số 324/QĐ-TTGSNH2 ngày 17/5/2024 của Chánh Thanh tra, giám sát ngân hàng về thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng đối với tổ chức tín dụng, doanh nghiệp. Ngày 23/5/2025, Chánh Thanh tra NHNN đã ký ban hành Kết luận thanh tra số 24/KL-TTNH4 về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Công ty PNJ.
Vi phạm quy định pháp luật về thuế
Qua Thanh tra, NHNN xác định Công ty PNJ cơ bản chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, kinh doanh mua, bán vàng miếng theo giấy phép do NHNN cấp, thực thiện chế độ thông tin báo cáo số liệu mua, bán vàng miếng cơ bản theo quy định; thực hiện niêm yết giá mua bán vàng theo quy định; có chuyển biến tích cực trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền (PCRT); thực hiện lập chứng từ, hóa đơn và kê khai thuể cơ bản theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, Công ty PNJ còn những thiếu sót, vi phạm khác trong hoạt động kinh doanh vàng. Cụ thể, với việc chấp hành chính sách pháp luật, công ty này vi phạm về chấp hành chế độ báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; có dấu hiệu đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp cung cấp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác, liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh; có dấu hiệu vi phạm về nhãn hàng hóa theo quy định đối với sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ;...
Kết quả xác minh của Thanh tra NHNN cũng cho thấy có dấu hiệu Công ty PNJ vi phạm quy định của pháp luật về thuế. Căn cứ quy định của pháp luật, Ngân hàng Nhà nước đã có Văn bản chuyển thông tin sang cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.
Ngoài ra, Công ty PNJ còn vi phạm trong việc chấp hành quy định của pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ; vi phạm về lập hóa đơn bán hàng không đúng thời điểm đối với một số hóa đơn; một số giao dịch thiếu thông tin hoặc có thể không phải thông tin số CMND/CCCD của khách hàng trên Bảng kê 01/TNDN;...
Một cửa hàng kinh doanh của Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận.
Phát hiện nhiều hành vi vi phạm quy định PCRT
Thông báo Kết luận Thanh tra cũng xác định, Công ty PNJ ban hành quy định nội bộ có nội dung không đầy đủ theo quy định; không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro; báo cáo không đủ nội dung theo quy định của pháp luật; không báo cáo các giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng; không thực hiện kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền theo quy định.
Ngoài ra, công ty này chưa có quy định về việc phong tỏa tài khoản, niêm phong, phong tỏa hoặc tạm giữ tài sản; chưa có hướng dẫn cụ thể để thực hiện đánh giá rủi ro về rửa tiền; chưa quy định thẩm quyền phê duyệt báo cáo; hình thức phổ biến báo cáo trong toàn hệ thống; chưa có quy định về các trường hợp nhận biết khách hàng; chưa quy định cụ thể về tần suất cập nhật thông tin nhận biết khách hàng.
Công ty PNJ cũng chưa có quy định về thu thập thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, mục đích và bản chất của mối quan hệ kinh doanh của khách hàng với đối tượng báo cáo. Dù có thực hiện nhận biết khách hàng, lưu giữ thông tin nhận biết khách hàng nhưng không đầy đủ theo quy định của pháp luật.
PNJ là một trong những thương hiệu kinh doanh vàng được ưa chuộng
Chuyển thông tin có dấu hiệu hình sự sang Bộ Công an
Thanh tra NHNN xác định, nguyên nhân của các vi phạm do người đại diện theo pháp luật, lãnh đạo, nhân viên Công ty PNJ chưa nghiêm túc chấp hành một số quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, PCRT và hạch toán kế toán, lập và sử dụng chứng từ kể toán, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Ngay khi kết thúc thanh tra trực tiếp, NHNN đã có Văn bản chuyển thông tin vụ việc vi phạm về chế độ hóa đơn, chứng từ kế toán, thuế có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự tại Công ty PNJ sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Chánh Thanh tra NHNN đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty PNJ về các hành vi vi phạm quy định của pháp luật về chế độ thông tin báo cáo mua, bán vàng miếng và hoạt động phòng, chống rửa tiền với tổng số tiền phạt là 1.340 triệu đồng.
Thanh tra NHNN cũng đề nghị chấn chỉnh Công ty PNJ trong việc chấp hành chưa nghiêm túc quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, còn để xảy ra các vi phạm, thiếu sót nêu tại Kết luận thanh tra. Yêu cầu công ty này chấm dứt ngay hành vi vi phạm hành chính về chấp hành chế độ thông tin báo cáo; nghiêm túc chấp hành đúng chế độ thông tin báo cáo và số liệu báo cáo NHNN trong hoạt động kinh doanh vàng.
Đồng thời, Công ty PNJ cũng cần chấm dứt ngay các hành vi vi phạm hành chính về hoạt động phòng, chống rửa tiền; nghiêm túc chấp hành các quy định liên quan đến hoạt động phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hàng loạt; kịp thời khắc phục, chỉnh sửa các vi phạm, thiếu sót nêu tại Phần kết quả kiểm tra, xác minh.
Đặc biệt, Công ty PNJ phải nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật về thuế; kịp thời khắc phục, chỉnh sửa các vi phạm, thiếu sót nêu tại Phần kết quả kiểm tra, xác minh.
Lê Phong