Thực tế ảo bắt đầu chiếm lĩnh hầu hết các ngành kinh doanh như bất động sản, nhà hàng, khách sạn, du lịch, y tế, giáo dục,… và bán lẻ cũng không ngoại lệ. Ngành công nghiệp mua sắm là ngành mà mọi người sử dụng hàng ngày để đáp ứng nhu cầu của họ và các nhà cung cấp luôn muốn cải thiện và cung cấp dịch vụ tiện nghi, thoải mái hơn cho người tiêu dùng.
Công nghệ thực tế ảo trong bán lẻ
Thực tế ảo (virtual reality – VR) trong mua sắm thường được kết hợp với công nghệ thực tế ảo tăng cường (augmented reality – AR), cho phép khách hàng tương tác với sản phẩm. Cả hai đều có cùng một mục tiêu và sử dụng công nghệ gần giống nhau, nhằm mang lại trải nghiệm mua sắm thoải mái hơn cho khách hàng. Tuy nhiên, chúng cũng có những nét khác biệt trong cách thức hoạt động.
VR hoàn toàn chân thực, đánh lừa các giác quan đến nỗi người dùng cảm nhận như đang ở một môi trường hoặc một thế giới khác với thế giới thực tại. Khi sử dụng kính HMD hoặc tai nghe, người dùng sẽ được trải nghiệm thế giới hình ảnh và âm thanh do máy tính mô phỏng. Trong thế giới đó, người dùng có thể điều khiển và di chuyển đồ vật xung quanh bằng bộ điều khiển xúc giác được kết nối với một máy chơi game hoặc máy tính.
Trong khi đó, AR là một công nghệ cho phép lồng ghép thông tin ảo vào thế giới thực và ngược lại. AR giúp người sử dụng tương tác với những nội dung số trong thực tại như chạm vào vật hay phủ vật thể lên trên. Nói dễ hiểu là ghép ảnh theo dạng 3D. Áp dụng AR và công nghệ 3D là bước đầu tiên để ngành bán lẻ cải thiện mảng mua sắm trực tuyến. Sau đó, các hãng mới xem xét đến VR.
Gia tăng trải nghiệm
Với VR và AR, khách hàng có thể cảm nhận sản phẩm, dùng thử trong môi trường bình thường. Trải nghiệm mua sắm đắm chìm trong một không gian được ảo hóa (immersive shopping), tạo ra cảm giác kết nối thể chất và cảm xúc giữa khách hàng và thương hiệu. Không chỉ vậy, khi sử dụng VR, khách hàng có thể cá nhân hóa hành trình trải nghiệm và mua sắm của riêng mình. Công nghệ này cho phép khách hàng xem sản phẩm trong môi trường ảo, kiểm duyệt sản phẩm, thay đổi giao diện và tùy chỉnh theo ý thích của họ. Công cụ cấu hình sản phẩm VR chủ yếu được sử dụng trong ngành bán lẻ khi các sản phẩm trong cửa hàng có thể được thay đổi theo nhu cầu và sở thích của khách hàng. Ví dụ, người dùng hoàn toàn tự trở thành nhà thiết kế và chăm chút từng li từng tí cho chiếc áo khoác bằng các công cụ ảo trước khi đặt hàng.
Công nghệ thực tế ảo trong ngành bán lẻ giúp doanh nghiệp, các nhà bán lẻ tạo ra những trải nghiệm mua hàng độc đáo, khó quên trong lòng khách hàng. Các nhà bán lẻ sử dụng các chuyến tham quan cửa hàng thực tế ảo để thể hiện rằng họ cởi mở với khách hàng và muốn khách hàng cảm nhận được văn hóa và bản sắc của họ. Bằng cách sử dụng công nghệ này, các thương hiệu có thể tương tác với khách hàng và cho phép họ ghé thăm các thiết lập ảo của cửa hàng mà không cần thực sự bước chân ra khỏi nhà. Việc xem và cảm nhận sản phẩm qua AR cũng giúp khách hàng không bị tâm lý e ngại do lấy quá nhiều thời gian của nhân viên và tiện lợi trong việc thử nhiều loại sản phẩm.
Cửa hàng thực tế ảo được sử dụng rất nhiều trong chiến lược của gã khổng lồ mua sắm trực tuyến Alibaba. Gã khổng lồ Trung Quốc đã giới thiệu một chương trình khuyến mãi cho các cửa hàng đã được ảo hóa, nơi mà khách hàng có thể đi qua, chọn những thứ họ muốn mua, xem nội dung và giá cả, sau đó thêm chúng vào giỏ hàng. Hãng Volvo đã sử dụng Google Cardboard cho ứng dụng Volvo Reality cho phép người lái xe thử đi qua các địa điểm ảo khác nhau trước khi ra quyết định mua hàng. Sáng kiến này hiệu quả đến mức các công ty xe hơi khác bắt đầu áp dụng theo. Một ví dụ điển hình khác về mua sắm thực tế ảo trực tuyến là ứng dụng do Mastercard và công ty trang sức Swarovski phát triển. Nhà sản xuất trang sức đã quảng bá bộ sưu tập đồ trang trí nhà của mình bằng cách cho phép khách hàng xem các mặt hàng trong ngôi nhà thực tế ảo, chọn chúng và thanh toán cho chúng bằng thẻ Mastercard.
Thúc đẩy bán hàng
Với người mua ngày nay, hầu hết trong số họ đã quá hiểu rõ nhiều thủ thuật mà các doanh nghiệp đã làm cho sản phẩm, dịch vụ của công ty trở nên hấp dẫn hơn nhiều so với thực tế. Mọi thứ từ hình ảnh, quảng cáo, cho đến những lời chứng thực của khách hàng đã mua trước đó đều có thể rất đáng ngờ, được dàn dựng. Chính bởi thế công nghệ thực tế ảo khiến người mua hàng trở nên tin tưởng vào sự lựa chọn của mình hơn, và được ví như một công cụ bán hàng mang đến sự hài lòng cho khách hàng và thõa mãn cho người xem, thúc giục họ đặt mua sản phẩm.
Các thống kê cho thấy AR giúp gia tăng sự tin tưởng của người mua hàng, khi 71% số người tiêu dùng cho biết họ sẽ mua hàng thường xuyên hơn nếu có công nghệ AR. 61% số người tiêu dùng cho biết họ thích thú hơn với các nhà bán lẻ cung cấp các trải nghiệm AR.Trong khi đó, AR cũng sẽ giúp những người bán hàng giảm bớt các vấn đề về đổi trả hàng hóa. Một khảo sát của công ty UPS cho biết 27% số người tiêu dùng trả lại hàng hóa không rõ lý do. Trong khi đó, nếu sử dụng AR cho phép người tiêu dùng xem thử món hàng muốn mua được đặt trong bối cảnh thực tế ở nhà của họ, sẽ giúp họ quyết định chính xác có mua hàng hay không, và từ đó, giúp giảm tỷ lệ trả hàng.
Giovanni Conforti, Giám đốc điều hành của Yakkyofy, cũng cho biết các khảo sát của họ cho thấy việc sử dụng AR trong bán hàng trực tuyến có thể giúp tăng tỷ lệ mua hàng lên 40%, giúp các chủ cửa hàng gia tăng mức độ trung thành của người tiêu dùng, và giảm tỷ lệ trả hàng. Shopify, một trong những nền tảng thương mại điện tử lớn, có tỷ lệ chuyển đổi tăng 94% sau khi triển khai AR tại các cửa hàng của họ. Doanh thu tổng thể của MOSCOT, nhà sản xuất kính mắt có trụ sở tại New York, tăng 174% sau khi triển khai chức năng dùng thử ảo trên trang web của họ.
Theo Statista, giá trị của thị trường thực tế ảo đạt 30,7 tỷ USD. Báo cáo của Statista cũng cho biết, số lượng người dùng di động tích cực thử công nghệ AR/VR đạt 810 triệu. Những con số này dự đoán tiềm năng về sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường mua sắm VR. Dự báo do Market Research Future đưa ra kỳ vọng, đến năm 2030, thực tế ảo trong thị trường bán lẻ toàn cầu sẽ có mức độ tăng trưởng CAGR là 25% và đạt 19 tỷ USD.
Công nghệ thực tế ảo đang mở ra tương lai cho ngành bán bởi không chỉ mang đến những trải nghiệm độc đáo, sáng tạo, nó còn giúp tối ưu hóa quá trình mua sắm, giảm thiểu chi phí và công sức của cả khách hàng lẫn thương hiệu. Các cửa hàng tự động hóa sẽ dần trở nên phổ biến trong ngành bán lẻ thông thường. Những ai sớm nhận ra tiềm năng của AR sẽ dễ dàng chiến thắng thị trường và sở hữu nhiều quyền lợi hơn; còn với những người chọn phớt lờ nó, đó là một thiệt thòi rất lớn. Hầu hết các thương hiệu bán lẻ lớn dường như nhận thức được sự chuyển đổi sắp xảy ra và đang nghiên cứu cách thức và thời điểm đổi mới. Công nghệ này vẫn còn tương đối mới mẻ tại Việt Nam, nhưng đã có các thương hiệu, công ty nhận ra tiềm năng thật sự của nó và sẽ phát triển công nghệ này trong tương lai gần.
Khánh Linh