Doanh nghiệp lo lãi suất tăng, nhưng nhờ kinh tế ổn định, nguồn vốn dồi dào và ngân hàng đảm bảo cung ứng vốn, lãi suất cho vay được kỳ vọng duy trì ổn định cuối năm.
Doanh nghiệp lo ngại lãi suất tăng
Trong khoảng hai tháng gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đồng loạt tăng lãi suất huy động. Các chuyên gia kinh tế nhận định việc này thường dẫn tới lãi suất cho vay tăng theo, nhưng trong bối cảnh hiện tại, quy luật này có thể chưa xảy ra, đặc biệt vào giai đoạn cuối năm dương lịch và dịp Tết Nguyên đán.
Hiện có khoảng 70% nguồn vốn của doanh nghiệp Việt Nam là vốn vay, nên nếu lãi suất cho vay biến động, tác động sẽ trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Những ngày gần đây, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn để phục vụ sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu cuối năm bày tỏ sự lo lắng lãi suất sẽ tăng bất ngờ.
Ông Phạm Ngọc Thành, Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn phát triển và thương mại Phúc Lâm, chia sẻ rằng việc lãi suất thay đổi liên tục sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả kinh doanh. Với các doanh nghiệp đầu tư dài hạn, ổn định lãi suất giúp kế hoạch phát triển trở nên rõ ràng hơn. Nếu lãi suất tăng, hiệu quả kỳ vọng sẽ giảm, trong khi kinh tế vừa bắt đầu phục hồi, các doanh nghiệp đang thúc đẩy tăng trưởng và xây dựng chiến lược kinh doanh.
Một số ngân hàng đã công bố biểu lãi suất cho vay mới từ đầu tháng 11, tăng từ 0,25 đến 0,5% so với tháng 9. Lãi suất cho vay ngắn hạn phổ biến ở mức 7 đến 7,5%/năm cố định trong 3 đến 6 tháng, sau đó thả nổi lên 8 đến 8,5%/năm. Lãi suất trung và dài hạn phổ biến ở mức 7 đến 7,75%/năm cố định trong 6 đến 18 tháng đầu, sau đó áp dụng lãi suất thả nổi lên khoảng 9,4 đến 9,7%.
Khách hàng cũng cần lưu ý rằng lãi suất bình quân không đồng nghĩa với mức lãi suất áp dụng cho từng khoản vay cụ thể. Những lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các ngành ưu tiên vẫn được giữ ổn định lãi suất. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy tính đến ngày 10/10/2025, lãi suất cho vay bình quân tại các ngân hàng thương mại là 6,55%/năm, tăng 0,03% so với tháng 9 nhưng vẫn giảm 0,38% so với cuối năm 2024.
Các ngân hàng đánh giá lãi suất hiện nay ở mức rất thấp, nhưng doanh nghiệp cho rằng so với mặt bằng chung trong khu vực, lãi suất Việt Nam vẫn tương đối cao. Vì vậy, họ mong muốn các ngân hàng giữ ổn định mặt bằng trong thời gian dài. Một đại diện doanh nghiệp chia sẻ rằng hiện có thể vay với lãi suất 8%/năm, nhưng với các khoản vay trung và dài hạn 5 năm, nếu lãi suất tăng lên 12 đến 15%/năm, doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn.
Doanh nghiệp lo lãi suất tăng, nhưng nhờ kinh tế ổn định, nguồn vốn dồi dào và ngân hàng đảm bảo cung ứng vốn, lãi suất cho vay được kỳ vọng duy trì ổn định cuối năm.
Yếu tố hỗ trợ ổn định lãi suất
Trước nỗi lo lắng của doanh nghiệp về khả năng tăng lãi suất, các chuyên gia nhận định mục tiêu chính sách tiền tệ năm 2025 vẫn tập trung vào hỗ trợ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, nguồn vốn huy động tại các tổ chức tín dụng tiếp tục tăng trưởng, giúp kỳ vọng lãi suất cho vay được duy trì ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch vụ, đặc biệt trong giai đoạn cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.
Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh Khu vực 2, chỉ ra ba yếu tố giúp lãi suất cho vay duy trì ổn định. Thứ nhất, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát tốt, từ đó tỷ giá và lãi suất diễn biến theo định hướng điều hành của NHNN, đảm bảo môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng.
Yếu tố thứ hai đến từ cơ cấu nguồn vốn huy động thay đổi theo hướng tích cực, với tỷ trọng tiền gửi thanh toán tăng cao. Chẳng hạn tại TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai, tiền gửi thanh toán trong 10 tháng đầu năm tăng hơn 9%, cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của nguồn vốn huy động. Ông Lệnh phân tích, điều này không chỉ phản ánh sự phát triển của thanh toán không dùng tiền mặt mà còn giúp các ngân hàng kiểm soát chi phí vốn, khai thác hiệu quả nguồn tiền, từ đó duy trì lãi suất cho vay ổn định và bền vững.
Yếu tố thứ ba là các ngân hàng vẫn đáp ứng tốt nhu cầu vốn của doanh nghiệp cho sản xuất và kinh doanh dịp cuối năm. Tại TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai, tổng huy động vốn của các tổ chức tín dụng đến cuối tháng 10/2025 đạt 5.485,3 nghìn tỷ đồng, tăng 8,9% so với cuối năm trước.
Lãnh đạo ngân hàng cho rằng nhu cầu vốn cuối năm tăng mạnh nên việc tăng nhẹ lãi suất huy động là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, mức tăng này không đáng kể, giúp các ngân hàng duy trì ổn định lãi suất cho vay, dù biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp đôi chút.
Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, nhấn mạnh lãi suất đầu vào tăng nhưng lãi suất cho vay phải giữ ổn định theo yêu cầu của Chính phủ và NHNN nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế. Các ngân hàng sẽ cân nhắc đa dạng hóa nguồn thu từ phí dịch vụ bên cạnh lãi thuần từ tín dụng, chấp nhận biên lợi nhuận ròng hẹp hơn để đảm bảo mục tiêu chính sách.
Quang Anh