Tỷ giá VND/USD liên tục biến động và thiết lập mức kỷ lục mới trong tuần cuối cùng của năm 2024. Các chuyên gia phân tích đã đưa ra cảnh báo về những “biến số” có khả năng gia tăng áp lực lên tỷ giá trong năm 2025.
Tỷ giá thêm một lần thách thức cuối năm.
Năm 2024 ghi nhận sự biến động lớn về tỷ giá với nhiều kỷ lục mới được thiết lập, khiến việc điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trở nên khó khăn hơn.
Tỷ giá bắt đầu nổi sóng vào tháng 4 và kéo dài sang tháng 5, khi chỉ số DXY tăng lên mức 105-106, kéo theo tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng tăng gần 5% so với đầu năm. Trước tình hình này, NHNN đã phải can thiệp bằng cách bán ngoại tệ để ổn định thị trường.
Đến quý III, tỷ giá giảm trở lại mức thấp nhất của quý I nhưng lại bất ngờ tăng mạnh vào quý IV, đặc biệt trong hai tuần cuối năm. Ngày 25/12, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 24.320 VND/USD, tăng 12 đồng. Tỷ giá tham khảo tại Sở giao dịch NHNN được công bố là 23.400 - 25.450 VND/USD (mua vào - bán ra).
Tại các ngân hàng thương mại, tỷ giá bán ra cũng tăng đáng kể. Vietcombank và BIDV nâng giá mua vào lần lượt lên 25.207 đồng và 25.241 đồng, trong khi giá bán ra đạt 25.536 đồng – một trong những mức cao nhất từ trước tới nay. Tính chung cả năm, tỷ giá trong nước tăng khoảng 4,5%, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh nhu cầu xuất nhập khẩu cuối năm tăng cao.
Trước áp lực tỷ giá, từ ngày 16-23/12, NHNN đã phát hành tín phiếu với tổng giá trị 53.223 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7 ngày, 14 ngày và 28 ngày với lãi suất cố định 4%/năm. Đồng thời, NHNN cũng tăng cường cho các ngân hàng thương mại vay qua kênh cầm cố, với khối lượng lên tới 30.000 tỷ đồng trong tuần cuối cùng của tháng 12.
Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng bộ phận vĩ mô và chiến lược thị trường của VNDirect, NHNN đã bán ra khoảng 2 tỷ USD dự trữ ngoại hối để bình ổn tỷ giá. Ông Nguyễn Đức Khang, Trưởng phòng Phân tích Công ty Chứng khoán Pinetree, cũng đưa ra con số tương tự, ước tính 2 tỷ USD đã được bán ra trong ba phiên giao dịch cuối tuần.
Tuy nhiên, ông Khang cảnh báo rằng dư địa để NHNN tiếp tục bảo vệ tỷ giá sẽ không còn nhiều nếu áp lực này duy trì. Hiện tại, dự trữ ngoại hối cần đảm bảo tương đương từ 12-14 tuần nhập khẩu theo tiêu chí của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu đến ngày 14/12 đã đạt gần 361 tỷ USD, tương đương bình quân 7,35 tỷ USD/tuần.
Dù áp lực lớn, dự trữ ngoại hối vẫn có những yếu tố thuận lợi như dòng kiều hối tăng mạnh trước Tết Nguyên đán và thặng dư thương mại 23,4 tỷ USD tính đến ngày 14/12. Dự kiến, xuất siêu cả năm sẽ vượt 23,5 tỷ USD, xác lập kỷ lục mới về kim ngạch xuất nhập khẩu.
Các chuyên gia phân tích đã đưa ra cảnh báo về những “biến số” có khả năng gia tăng áp lực lên tỷ giá trong năm 2025.
Tỷ giá có "dễ thở" hơn trong năm 2025?
Năm 2024 là một năm đầy áp lực với tỷ giá, nhưng một số ý kiến cho rằng năm 2025 có thể sẽ có những tín hiệu tích cực hơn.
Theo Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, tỷ giá vẫn là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ từ cuối năm 2024 đến suốt năm 2025, do dự trữ ngoại hối của Việt Nam đã giảm đáng kể.
Tính đến tháng 8/2024, dự trữ ngoại hối chỉ còn khoảng 2,4 tháng nhập khẩu, thấp hơn mức khuyến nghị 3 tháng của IMF. Điều này cho thấy khả năng can thiệp tỷ giá bằng nguồn dự trữ ngoại hối đã suy giảm.
Tuy nhiên, năm 2025 có thể sẽ mang lại một số điều kiện thuận lợi. Các đợt cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được kỳ vọng sẽ giúp Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam tái tích lũy dự trữ ngoại hối, đồng thời tạo dư địa để hạ lãi suất điều hành.
Thêm vào đó, dòng vốn ngoại tiếp tục đổ vào Việt Nam và thặng dư thương mại gia tăng cũng là các yếu tố hỗ trợ tích cực.
Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường tại VPBankS Research, dự báo tỷ giá trong năm 2025 sẽ tăng khoảng 3%, mức biến động được đánh giá nhẹ hơn so với năm nay.
Dẫu vậy, các chuyên gia vẫn cảnh báo về những yếu tố tiềm ẩn có thể gia tăng áp lực tỷ giá, chẳng hạn như đầu cơ ngoại tệ khi chênh lệch lãi suất USD và VND nới rộng.
Ông Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học tại Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng tỷ giá trong những năm qua chủ yếu chịu ảnh hưởng từ thâm hụt thương mại và chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và thế giới.
Mặc dù Việt Nam đã đạt được kết quả khả quan trong việc cải thiện thặng dư thương mại, nhưng chênh lệch lãi suất nổi lên như một yếu tố gây bất ổn, đặc biệt khi dòng vốn có xu hướng rút khỏi thị trường.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nhà điều hành cần theo dõi sát sao chênh lệch lãi suất giữa VND và USD để có các giải pháp can thiệp kịp thời.
Thanh Cao