Nhiều đại biểu Quốc hội kiến nghị rằng, Bộ luật Hình sự cần quy định hình phạt tử hình đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc và thực phẩm nhằm răn đe mạnh mẽ và bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người dân.
Không khoan nhượng với tội phạm đầu độc sức khỏe cộng đồng
Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu bày tỏ sự băn khoăn, lo ngại trước đề xuất bãi bỏ án tử hình đối với các tội danh đặc biệt nghiêm trọng như tham ô, nhận hối lộ, vận chuyển trái phép chất ma túy và đặc biệt là sản xuất, buôn bán thuốc giả.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, không thể nhân danh tính nhân văn hay xu hướng hội nhập quốc tế để “nương tay” với những hành vi tội ác như sản xuất, buôn bán thuốc và thực phẩm giả, những hành vi gây hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng người dân và làm xói mòn niềm tin vào hệ thống y tế và pháp luật.
“Không thể hiểu nổi vì sao lại bất ngờ ‘từ bi’ với những kẻ phạm tội như vậy. Những nạn nhân và gia đình họ sẽ nghĩ gì khi pháp luật trở nên mềm mỏng trước tội ác?”, đại biểu đặt vấn đề.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) phát biểu thảo luận. Ảnh: VPQH
Bà cũng đề xuất bổ sung khung hình phạt cao nhất – tử hình – đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, đặc biệt là sữa và thực phẩm chức năng giả, vì đây là những sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, nhất là người già, trẻ em, người bệnh – những đối tượng yếu thế trong xã hội.
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đoàn Đắk Lắk) thảo luận. Ảnh: VPQH
Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đắk Lắk) cho rằng, các quy định hiện tại chưa đủ sức răn đe. Trong khi đó, thực tế đã có nhiều vụ án liên quan đến sản xuất, buôn bán thuốc giả gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong hàng loạt.
Bà khẳng định: “Nếu khoan nhượng với loại tội phạm này, chúng ta đang gián tiếp tiếp tay cho hành vi giết người hàng loạt.”
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thanh Sang (TP. Hồ Chí Minh) nêu rõ: “Sản xuất, buôn bán thuốc giả là hành vi mất nhân tính không khác gì tội giết người. Không thể nhân đạo với kẻ đã vô cảm trước nỗi đau và sinh mạng đồng bào.”
Cần thận trọng khi sửa đổi chính sách hình phạt
Liên quan đến đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 8 tội danh, nhiều đại biểu cho rằng đây là vấn đề cần được xem xét cẩn trọng, có căn cứ khoa học và thực tiễn rõ ràng.
Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng một bộ luật nhân văn phải bảo đảm vừa nghiêm khắc để bảo vệ trật tự xã hội, vừa thể hiện tính khoan dung có chọn lọc. Tuy nhiên, việc giảm án tử hình cần dựa trên sự đồng thuận xã hội và đánh giá đầy đủ về mức độ nguy hiểm của tội phạm.
Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận. Ảnh: VPQH
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương) chia sẻ, việc giảm nhẹ hình phạt không đồng nghĩa với sự khoan dung mù quáng. Tuy nhiên, bà cũng cho rằng cần đánh giá khách quan về tính chất tội phạm, bối cảnh pháp lý và khả năng tái hòa nhập xã hội trước khi quyết định bỏ án tử hình.
Trong khi đó, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Long An) lại bày tỏ lo ngại về hình phạt mới "tù chung thân không giảm án". Bà cho rằng hình thức này có thể gây ra những hệ lụy tiêu cực, cả về tâm lý phạm nhân lẫn áp lực với hệ thống thi hành án, làm mất đi ý nghĩa giáo dục của hình phạt.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, không thể phủ nhận hiệu quả răn đe của án tử hình với nhiều loại tội phạm. "Nói rằng tử hình không có tác dụng răn đe là không đúng. Nhiều tội phạm vì sợ bị tử hình đã không dám tiếp tục phạm tội hoặc thực hiện hành vi tới mức độ nghiêm trọng hơn", ông khẳng định.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long phát biểu tại phiên họp. Ảnh: VPQH.
Phó Thủ tướng Lê Thành Long cho biết, Chính phủ chỉ đề xuất sửa đổi một số điều khoản cấp bách, trong đó có việc xem xét giảm số lượng tội danh áp dụng án tử hình. Ông dẫn chứng: từ 44 tội danh trong Bộ luật Hình sự năm 1985, đến nay chỉ còn 18 tội danh có khung hình phạt tử hình – cho thấy xu hướng nhân đạo hóa trong chính sách hình sự.
Tuy vậy, ông khẳng định Chính phủ sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu Quốc hội để cân nhắc kỹ lưỡng trong việc sửa đổi, bổ sung, bảo đảm vừa đúng chủ trương nhân đạo, vừa giữ vững kỷ cương và trật tự xã hội.
Quang Anh