Dù đang chững giá trong vài ngày qua, giá tiêu trong nước hiện vẫn đang ở mức cao nhất kể từ năm 2017 đến nay. Giá tiêu có thể có khả năng tăng thời gian tới khi nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ cầu.
Giá tiêu tiến dần mốc 100.000 đồng/kg
Sau nhiều năm liên tục giảm, thị trường tiêu đã bắt đầu hồi phục từ đầu mùa vụ 2024 và hiện đang tăng cao hơn so với cùng kỳ của năm 2023.
Theo ghi nhận, giá tiêu ngày 26/3 tại khu vực Tây Nguyên hôm nay tiếp tục dao động từ 92.500 - 96.000 đồng/kg. Cụ thể, giá tiêu Chư Sê (Gia Lai) tiếp tục được thu mua ở mức 92.500 đồng/kg, bằng so với giá hôm qua; Giá tiêu Đắk Lắk và giá tiêu Đắk Nông vẫn duy trì ở mức 96.000 đồng/kg.
Tại khu vực Đông Nam Bộ giá tiêu hôm nay tiếp tục dao động từ 95.000 - 95.500 đồng/kg. Trong đó, giá tiêu tại Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn được thu mua ở mức 95.500 đồng/kg, giá tiêu Bình Phước duy trì ổn định ở mức 95.000 đồng/kg, bằng so với giá hôm qua.
Đáng chú ý, tuần này Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế đã điều chỉnh giá tiêu xuất khẩu của Việt Nam lên thêm 100 USD/tấn.
Số liệu sơ bộ của Tổng Cục Hải Quan Việt Nam trong nửa đầu tháng 3/2024 cho thấy, hạt tiêu Việt Nam xuất khẩu đạt 11.668 tấn với trị giá khoảng 50,357 triệu USD; Lũy kế đến hết kỳ báo cáo xuất khẩu 42.534 tấn, trị giá khoảng 174,597 triệu USD.
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hạt tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), 16 ngày đầu tháng 3/2024, Việt Nam đã xuất khẩu 12.368 tấn hạt tiêu, gồm 10.518 tấn tiêu đen và 1.850 tấn tiêu trắng, thu về 53 triệu USD.
Tuy vậy, Bộ NN&PTNT cho rằng, tổng diện tích trồng tiêu trên cả nước trong năm 2023 là 115.000 ha, giảm 4,2% so với năm 2022 và giảm 24,3% so với mức cao nhất đạt được vào năm 2017, với 151.900 ha. Trong thời gian tới, dự kiến tổng diện tích cây tiêu sẽ tiếp tục giảm xuống còn khoảng 110.000 ha, chủ yếu do ảnh hưởng của thời tiết, dịch bệnh và giá cao của các loại nông sản khác như sầu riêng và cà phê gần đây.
Dự báo, sản lượng tiêu của Việt Nam trong năm 2024 sẽ chỉ đạt khoảng 170.000 tấn, có thể là mức thấp nhất trong vòng gần mười năm trở lại đây, tính từ năm 2015.
Trong những năm gần đây, việc trồng tiêu mới ở Việt Nam rất ít và nhiều cây già cỗi. Đồng thời diện tích cây hồ tiêu cũng bị thu hẹp và thay thế bằng các loại cây trồng mang lại thu nhập tốt hơn như sầu riêng.
Nhận định về thị trường tuần này, chuyên gia cho biết sẽ không có nhiều biến động, trừ trường hợp có những biến cố lớn về thị trường và tình hình kinh tế- chính trị thế giới xáo động lớn.
Về khả năng lên các mốc giá cao hơn, sẽ tuỳ thuộc vào năng suất ước tính của vụ thu hoạch năm nay. Dẫu vậy, mốc 100.000 đồng/kg cũng không phải là không có cơ sở.
Nguyên nhân giá hạt tiêu tăng “nóng”
Dù đang chững giá trong vài ngày qua, giá tiêu trong nước hiện vẫn đang ở mức cao nhất kể từ năm 2017 đến nay. Do giá tiêu tăng cao nên người nông dân cũng có tâm lý giữ hàng chờ giá cao hơn.
Báo cáo mới đây của Cục Xuất nhập khẩu dẫn thông tin từ Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết, đầu cơ là nguyên nhân chính dẫn đến giá hạt tiêu tăng “nóng”. Việc thu hoạch hạt tiêu của Việt Nam đang vào chính vụ nên hiện tượng găm hàng đẩy giá lên cao sẽ không có khả năng diễn ra trong thời gian tới.
Tuy nhiên, giá hạt tiêu được dự báo sẽ vẫn duy trì ở mức cao. Năm nay thu hoạch sớm do thời tiết nắng nóng đến sớm vì El Nino, dự kiến cuối tháng 3 sẽ kết thúc thu hoạch. Sản lượng thu được thực tế thấp hơn dự kiến của VPSA, ước chỉ được 140-150 nghìn tấn, giảm khoảng 10% so với niên vụ trước. Trong đó, tỉnh Đắk Nông và các vùng khác cơ bản đã xong, còn tỉnh Đắk Lắk đã thu hoạch được khoảng 40%.
Tại hội nghị quốc tế ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam - VIPO 2024 tổ chức ngày 8-10/3, ông Jasvinder Singh Sethi CEO và Founder của Công ty Namagro Việt Nam cho rằng giá tiêu có thể có khả năng tăng thời gian tới. Nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ cầu.
"Không giống như nghệ hay gừng, giá cả tăng lên mỗi năm, các trang trại trồng nhiều hơn và năm sau giá lại giảm, hồ tiêu cần 3 - 4 năm nữa mới đảm bảo được nguồn cung do tình trạng thiếu diện tích trồng đã xuất hiện từ ba năm trước. Các vùng trồng hiện tại cũng phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu song nhu cầu dài hạn về tiêu vẫn rất mạnh”, ông nói.
Dự báo từ Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC) cho biết sản lượng hồ tiêu toàn thế giới sẽ giảm khoảng 2% trong năm 2024.
Theo CEO Namagro Việt Nam, hai yếu tố quan trọng để đánh giá sản lượng là năng suất và diện tích thu hoạch. Năng suất phụ thuộc vào thời tiết và động lực của chính người nông dân. Nếu nông dân tin rằng việc trồng tiêu đem lại lợi nhuận lớn, họ sẽ bỏ công chăm sóc và cải thiện năng suất.
Tuy nhiên, giá cả ở mức thấp những năm gần đây cùng với chi phí đầu vào đắt đỏ, dẫn đến nông dân không có nhiều động lực để kiên trì theo đuổi hồ tiêu. Ở Việt Nam, từ năm 2017 không xuất hiện vùng trồng mới, bên cạnh đó còn có tình trạng một số khu vực, nông dân chuyển sang trồng loại cây khác.
Trung Anh