Dự thảo Thông tư về phát triển hạ tầng thương mại: Quy định “Biển hiệu phải ghi bằng tiếng Việt Nam…” phù hợp Luật Doanh nghiệp?

Dự thảo thông tư quy định về phân loại và quản lý một số hạ tầng thương mại đưa ra tiêu chí: “Biển hiệu phải ghi bằng tiếng Việt Nam là siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, cửa hàng outlet, trung tâm outlet trước tên thương mại hoặc tên riêng do thương nhân tự đặt” đang có nhiều ý kiến thắc mắc từ dư luận.

Không làm phát sinh thủ tục hành chính

Tại Chương trình “Chính sách và Đối thoại với chủ đề: Dự thảo thông tư quy định về phân loại và quản lý một số hạ tầng thương mại: Phát triển hạ tầng thương mại văn minh, hiện đại”, bà Lê Việt Nga – Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã có những chia sẻ về việc doanh nghiệp lo ngại khi xây dựng một văn bản quy phạm pháp luật mới liệu có phát sinh thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh?

Theo đó, bà Nga cho biết, Quyết định 1371/2004/QĐ-BTM về Quy chế Siêu thị, Trung tâm thương mại do Bộ trưởng Bộ Thương mại được ban hành năm 2004 khi Luật ban hành văn bản phạm pháp luật chưa ra đời thế và chính vì vậy chức năng của văn bản đó là một văn bản quy phạm pháp luật tại thời điểm đó của Bộ Thương mại điều chỉnh các hành vi trong lĩnh vực kinh doanh siêu thị và trung tâm thương mại.

Cho đến nay thì những tiêu chí trong đó vẫn còn đang được vận dụng vào rất nhiều văn bản vi phạm pháp luật. Ví dụ như là trong Nghị định 98 về xử phạt hành chính năm 2018 đã có những nội dung liên quan đến việc tuân thủ những quy định tại Quyết định 1371. Hay những quy định về siêu thị, trung tâm thương mại cũng còn được dẫn chiếu cả trong những cái văn bản nhằm đẩy mạnh phát triển hạ tầng thương mại trong chương trình nông thôn mới.

“Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận được những ý kiến về việc những cái văn bản này sẽ phát sinh thủ tục hành chính hay không?, thì xin thông báo là việc xây dựng Thông tư hiện nay là đang nằm dưới Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Và Thông tư là không bao giờ được phép phát sinh thủ tục hành chính hay là điều kiện kinh doanh, đấy là điều mà Bộ Công Thương giao cho tổ soạn thảo của Vụ Thị trường trong nước phải hết sức quan tâm. Điều này khẳng định rằng, mục tiêu ban hành nhằm căn cứ để cho các cơ quan quản lý địa phương làm những chương trình để phát triển được hạ tầng thương mại hiện đại, quy hoạch được sử dụng đất được một cách hợp lý, hiệu quả nhưng không được phát sinh thủ tục hành chính trong Thông tư này.” Bà Nga chia sẻ.

Cũng theo bà Nga, nếu mà bạn đọc hay là tất cả những chuyên gia hay là những người có liên quan đến việc điều chỉnh của Thông tư này sẽ nhìn thấy rõ ràng, chúng ta không thấy phát sinh bất kể một thủ tục hành chính nào. Còn vấn đề về việc tiếp tục hoàn thiện Thông tư này, làm sao để minh bạch, rõ ràng, không có sự hiểu nhầm câu chữ thành điều kiện kinh doanh thì tổ soạn thảo đang hết sức lắng nghe và tổng hợp lại để báo cáo lãnh đạo Bộ Công thương.

Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước khẳng định: “Chúng tôi đã xây dựng xong một dự thảo văn bản giúp cho địa phương nắm chắc được định danh được thế nào là hạ tầng thương mại hiện đại. Ví dụ thế nào là siêu thị? Thế nào là cửa hàng thiện lợi? Thế nào là outlet? Thế nào là trung tâm thương mại? Tuy nhiên, không hoàn toàn bất kể một thủ tục hành chính và hoàn toàn không có bất kể một điều kiện kinh doanh bắt buộc nào. Đây là mục tiêu của văn bản mà chúng tôi được giao để nghiên cứu cũng phải còn tiếp tục lắng nghe. Bởi qua những nghiên cứu của các nước trên thế giới thì chúng tôi cũng nhận thấy rằng cái việc ban hành các tiêu chí về các loại hình hạ tầng thương mại ở các quốc gia khác nhau là khác nhau, kể cả về định danh họ cũng như là các tiêu chí để định danh của từng loại hạ tầng thương mại và phân loại các loại hình hạ tầng thương mại cũng rất khác nhau.”

Bà Nga lấy ví dụ, ở Hàn Quốc hay là Malaysia thì đã đưa vào luật, văn bản luật về phân phối hàng hóa, về phân phối loại hình phân phối thế. Tuy nhiên, một số nước khác thì lại chỉ đưa vào tiêu chuẩn quốc gia, nằm trong các bộ tiêu chuẩn quốc gia, khuyến khích áp dụng như được vận dụng những văn bản quy phạm pháp luật được cơ quan của nhà nước ban hành sau đó.

“Đây là những kinh nghiệm của các nước mà chúng tôi đang hết sức lắng nghe để có thể tham mưu được lãnh đạo Bộ nên ban hành theo thể thức nào. Còn việc xây dựng một văn bản để làm rõ những tiêu chí đối với các loại hình hạ tầng thương mại hiện đại là hết sức cần thiết để tạo ra sự minh bạch trong thị trường trong nước. Cũng như làm căn cứ để xây dựng những cơ chế, chính sách phát triển được loại hình hạ tầng thương mại này theo ưu đãi. Vì hiện nay Chính phủ Việt Nam đang coi những loại hình hạ tầng thương mại hiện đại là ưu đãi đầu tư, phải được hết sức quan tâm để đạt được mục tiêu nâng cao tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng qua những hệ thống này đến có cả mục tiêu đến năm 2030 - 2045.

Như vậy, trong vòng 15 năm tới chúng tôi nghĩ rằng những loại hình hạ tầng thương mại hiện đại đã được nêu rất rõ trong chiến lược phát triển thương mại trong nước đến năm 2030 như là trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, các cửa hàng bán hàng tại kho thì chắc chắn sẽ được ưu tiên ưu đãi và không hề bị tạo ra những cái rào cản nào vô hình hữu hình để làm chậm cái tốc độ phát triển này theo mong muốn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.” Bà Nga khẳng định.

Quy định “Biển hiệu phải ghi bằng tiếng Việt Nam…” phù hợp Luật Doanh nghiệp?

Đối với tiêu chí: “Biển hiệu phải ghi bằng tiếng Việt Nam là siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi, cửa hàng outlet, trung tâm outlet trước tên thương mại hoặc tên riêng do thương nhân tự đặt” đang được dư luận thắc mắc, bà Lê Việt Nga cho biết, yếu tố này hoàn toàn tuân thủ theo Luật Doanh nghiệp. Trong đó có những điều khoản quy định rất rõ về việc ghi tên, biển hiệu...

Bà Nga giải thích thêm, hiện Bộ Công Thương cũng đang hết sức lắng nghe đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp cũng như là của người tiêu dùng và các chuyên gia, các cơ quan quản lý nhà nước khác về việc có nên Việt hóa một số tên gọi đặc thù của loại hình hạ tầng thương mại hay không?

Ví dụ như Bộ Công Thương cũng đang phải tạm sử dụng từ “logistics” để xây dựng chiến lược phát triển quốc gia về “logistics” là một từ ngoại nhập từ tiếng Anh để thể hiện được đúng những chức năng và hài hòa với các cái tiêu chuẩn quốc tế. Thêm vào đây nữa, từ “outlet” cũng là một cụm từ mà nếu Việt hóa ra thì rất mong là các nhà ngôn ngữ học hay cộng đồng doanh nghiệp cũng sẽ gợi ý cho Bộ Công Thương có từ nào hay hơn và bao quát hơn để thay thế được từ “outlet” không?

“Hiện chúng tôi cũng gặp nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài vào Việt để nghe đề xuất về việc gọi tên là gì?” Bà Nga cho biết.

Bộ Công Thương cũng hết sức lắng nghe để điều chỉnh những văn bản vi phạm pháp luật làm sao để phục vụ tốt nhất cho các doanh nghiệp, cho ngành bán lẻ phát triển một cách lành mạnh và nhanh chóng, đạt được mục tiêu phát triển hạ tầng thương mại trong nước theo hướng văn minh, hiện đại và hài hòa với các tiêu chuẩn của thế giới cũng như là hài hòa với việc tiếp tục phát triển những kênh thương mại truyền thống như chợ hay các cửa hàng tạp hóa mà vẫn tạo điều kiện cho người dân có được sinh kế của mình.

Đinh Hiệu