Với những đóng góp lớn cho nền kinh tế, Tập đoàn Hòa Phát cùng loạt các công ty thành viên vừa được “khen”, dù vậy đây cũng là doanh nghiệp vướng nhiều “lình sình” về môi trường tại các tỉnh thành từng gây bức xúc trong dư luận.
"Vua thép - Hòa Phát" đón tin vui
Tập đoàn Hòa Phát được biết đến là đơn vị sản xuất công nghiệp hàng đầu Việt Nam. Tiền thân là một Công ty chuyên buôn bán các loại máy xây dựng từ tháng 8/1992, Hòa Phát lần lượt mở rộng sang các lĩnh vực khác như Nội thất, ống thép, thép xây dựng, điện lạnh, bất động sản và nông nghiệp.
Ngày 15/11/2007, Hòa Phát chính thức niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam với mã chứng khoán HPG. Hiện tại, Tập đoàn Hoà Phát hoạt động trong 05 lĩnh vực: Gang thép (thép xây dựng, thép cuộn cán nóng) - Sản phẩm thép (gồm Ống thép, tôn mạ, thép rút dây, thép dự ứng lực) - Nông nghiệp - Bất động sản – Điện máy gia dụng. Hòa Phát còn là đơn vị nằm trong Top 10 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong những ngày qua, Hòa Phát đón nhiều tin vui khi tập đoàn đã vinh dự nhận được Huân chương Lao động hạng Nhì của Chủ tịch nước, đồng thời, được Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên trao tặng bằng khen cho nhiều Công ty thành viên thuộc Tập đoàn.
05 Công ty thành viên của Tập đoàn Hòa Phát được nhận bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên gồm: Thép Hòa Phát Hưng Yên, Thép cán nguội Hòa Phát, Chi nhánh Công ty Ống thép Hòa Phát Hưng Yên, Phát triển hạ tầng Khu công nghiệp, Điện lạnh Hòa Phát. Thép Hòa Phát Hưng Yên còn được trao Cúp Phố Hiến vì những đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội tại tỉnh năm 2022. Đồng thời, bà Phạm Thị Hồng Vân - Giám đốc Công ty TNHH TACN Hòa Phát Hưng Yên cũng được tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh.
Tại Hưng Yên, Hòa Phát luôn nằm trong Top những doanh nghiệp đóng góp lớn nhất cho tỉnh suốt nhiều năm qua. Giai đoạn 2017 – 2022, số thuế nộp của Hòa Phát tại Hưng Yên luôn ở mức trên dưới 1.000 tỷ đồng, và trong Top các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng góp lớn nhất cho tỉnh.
Hòa Phát và những lần vi phạm về môi trường
Không thể phủ nhận những đóng góp của Tập đoàn và các công ty thành viên đối với tỉnh Hưng Yên nói riêng và nền kinh tế nói chung. Tuy nhiên dường như Hòa Phát và các công ty thành viên lại đã đang coi nhẹ vấn đề môi trường khi mà trong thời gian vừa qua, với các hành vi gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, nhiều Công ty thành viên của Tập đoàn Hòa Phát đã bị các cơ quan chức năng và chính quyền các địa phương ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tổng số tiền phạt lên đến hàng tỷ đồng.
Theo đó, có thể điểm lại những vi phạm về môi trường của tập đoàn này như sau: Thời điểm năm 2019, Công ty TNHH Thép Hòa Phát Hưng Yên có địa chỉ tại KCN Phố Nối A, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên bị Bộ Tài nguyên và Môi trường ra Quyết định xử phạt lỗi vi phạm hành chính số tiền 430 triệu đồng. Quyết định xử phạt nêu rõ, Công ty TNHH Thép Hòa Phát Hưng Yên chuyển giao phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất tại cơ sở của mình cho tổ chức khác.
Công ty chăn nuôi Hòa Phát từng xả thải gây ôi nhiễm môi trường. Ảnh VOV
Cùng thời điểm năm 2019, một thành viên khác của Tập đoàn Hoà Phát là Công ty TNHH Điện lạnh Hoà Phát (trụ sở tại KCN Phố Nối A, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên) đã bị UBND tỉnh Hưng Yên ban hành quyết định xử phạt đối với hành vi xả thải vượt mức quy định ra môi trường.
Theo đó, công ty này đã xả nước thải có một thông số môi trường vượt 66% tiêu chuẩn quy định tiếp nhận nước thải của chủ đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu Công nghiệp – Vi phạm tại Điểm b, Khoản 6, Điều 12, Nghị định 155/2016/NĐ-CP ngày 18/11/2016 của Chính phủ Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Hành vi xả thải này bị xử phạt là 70 triệu đồng và Công ty TNHH Điện lạnh Hoà Phát bị áp dụng tình tiết tăng nặng với mức phạt tăng thêm 50% do xả nước thải vượt từ 60-70%, nên tổng mức phạt là 105 triệu đồng.
Trước đó, liên quan đến một số nội dung Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Công ty CP Nội thất Hoà Phát, tháng 2/2019, UBND tỉnh Hưng Yên đã phát đi văn bản liên quan đến nội dung thực hiện Báo cáo đánh giá tác động môi trường của Công ty CP Nội thất Hoà Phát. Văn bản này nêu rõ, UBND tỉnh Hưng Yên yêu cầu Công ty CP Nội thất Hoà Phát dừng hoạt động các công đoạn tẩy gỉ, phốt phát hoá sản phẩm sắt, mạ sản phẩm tại Dự án nhà máy sản xuất hàng nội thất văn phòng và gia đình trên địa bàn Thị trấn Bần Yên Nhân, huyện Mỹ Hào.
Không chỉ trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, mới đây nhất, ngày 24/2/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã ra quyết định xử phạt Công ty TNHH Chăn nuôi Sơn Động số tiền 500 triệu đồng; đồng thời đình chỉ hoạt động của nguồn phát sinh chất thải gây ô nhiễm môi trường của Công ty TNHH chăn nuôi Sơn Động trong thời gian 135 ngày (4,5 tháng) kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Công ty TNHH Chăn nuôi Sơn Động được thành lập từ năm 2015, trụ sở tại thôn Hạ, xã Long Sơn, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang; là công ty con thuộc Công ty CP phát triển chăn nuôi Hòa Phát (thuộc Tập đoàn Hòa Phát), còn được người dân gọi là "trại lợn Hòa Phát".
Trước đó, tháng 8/2018, Công ty TNHH Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang cũng đã bị UBND tỉnh Bắc Giang “tuýt còi” vì vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường với tổng số tiền phạt 312 triệu đồng. Trong quyết định xử phạt nêu rõ, trong quá trình hoạt động, Công ty Chăn nuôi Hòa Phát Bắc Giang đã có hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,5 lần đến dưới 03 lần trong trường hợp thải lượng nước thải từ 100m3/ngày (24h) đến dưới 200m3/ngày (24h); xả thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải đối với thông số COD vượt 2,44 lần.
Tiếp đó, ngày 25/4/2019, UBND tỉnh Bắc Giang tiếp tục ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp này, số tiền 540 triệu đồng, do hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải và tình tiết tăng nặng là tái phạm hành vi gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, áp dụng hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động 3 tháng đối với doanh nghiệp này; buộc chấm dứt ngay hành vi vi phạm.
Như vậy, với ba lần xả thải gây ô nhiễm môi trường tại địa bàn tỉnh Bắc Giang, Công ty TNHH Chăn nuôi Sơn Động đã bị phạt hành chính số tiền hơn 1,3 tỷ đồng.
Tương tự, tại Công ty CP Thép Hòa Phát ở Hải Dương cũng từng nhiều lần bị cơ quan chức năng ra quyết định xử phạt số tiền hàng trăm triệu đồng. Cụ thể, năm 2011, doanh nghiệp này bị xử phạt 210 triệu đồng. Đến năm 2015, Công ty CP Thép Hòa Phát tiếp tục bị Bộ TN&MT xử phạt 270 triệu đồng với hành vi xả thải vượt quy chuẩn ra môi trường.
Có thể thấy việc các công ty thuộc Tập đoàn Hòa Phát liên tục không thực hiện đúng một trong các nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường khiến người dân địa phương nhiều lần phản ánh tình trạng ô nhiễm lên chính quyền địa phương, nhưng tình trạng ô nhiễm chưa được xử lý dứt điểm. Sau xử phạt, tình trạng tái diễn vi phạm vẫn tiếp tục diễn ra./.
Hải Bình (T/H)