ETF ngoại đồng loạt cơ cấu danh mục: FPT sáng cửa, MSN tăng tỷ trọng, STB và BSR chờ thời

Tháng 9/2025, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ chứng kiến hai quỹ ETF lớn – VanEck Vectors Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF – đồng loạt thực hiện tái cơ cấu danh mục. Đáng chú ý, Xtrackers chuyển đổi chỉ số tham chiếu sang STOXX Vietnam Total Market Liquid Index, mở rộng độ bao phủ thị trường, trong khi loạt cổ phiếu như FPT, BID, STB nhiều khả năng được thêm mới, còn GAS, FRT và

Theo báo cáo từ SSI Research, thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 9/2025 sẽ chứng kiến làn sóng tái cơ cấu danh mục từ các quỹ ETF ngoại, trong đó đáng chú ý là VanEck Vectors Vietnam ETF và Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF. Theo kế hoạch, cả hai quỹ sẽ hoàn tất tái cơ cấu vào ngày 19/9, với danh mục mới có hiệu lực từ phiên giao dịch 22/9.

Riêng Xtrackers gây chú ý khi chính thức chuyển đổi chỉ số tham chiếu từ FTSE Vietnam Index sang STOXX Vietnam Total Market Liquid Index – bước đi nhằm mở rộng phạm vi bao phủ lên đến 95% vốn hóa free float của thị trường, đồng thời đổi tên quỹ thành Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF. Trong giai đoạn chuyển đổi (17/7 đến trước ngày hiệu lực), quỹ có thể theo dõi đồng thời cả hai bộ chỉ số, khiến sai lệch so với chỉ số tham chiếu (tracking error) có thể tạm thời gia tăng.

Về biến động thành phần, dữ liệu rà soát mới nhất cho thấy cổ phiếu FPT nhiều khả năng được bổ sung vào rổ STOXX do đáp ứng đầy đủ tiêu chí vốn hóa và thanh khoản, trong khi GAS có thể bị loại khỏi rổ chỉ số do GTGD TB 6 tháng tích lũy ở mức 92,53%, nằm ngoài Top 90% theo yêu cầu.

Tính đến cuối tháng 8, tổng tài sản ròng của Xtrackers đạt khoảng 352 triệu USD, tăng 39% so với đầu năm. Dù lượng chứng chỉ quỹ giảm 10% xuống còn 9,2 triệu đơn vị, giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ (NAV/ccq) đã tăng tới 55%, phản ánh sự dịch chuyển dòng vốn và biến động giá cổ phiếu cơ sở. Ngược lại, dòng vốn rút ròng từ đầu năm ghi nhận -28 triệu USD, cho thấy áp lực nhà đầu tư vẫn thận trọng.

Với FTSE Vietnam Index, các bổ sung đáng chú ý gồm BID, FPT, STB, thay thế cho FRT, VTP. Điều này giúp cơ cấu danh mục hai chỉ số dần đồng bộ, hạn chế cú sốc giao dịch chéo. Đáng chú ý, BID, FPT và STB đã nằm trong chỉ số Stoxx Vietnam Total Market Liquid Index, trong khi đó FRT, VTP không nằm trong chỉ số này.

Ước tính, sau khi cơ cấu các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, HPG, SSI tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ đạo trong rổ mới, trong khi loạt mid-cap thanh khoản cao như GEX, VIX, VND, DGC gia tăng sự hiện diện.

Cũng theo ước tính của SSI Research, FPT sẽ được thêm mới vào rổ MarketVector Vietnam Local Index kỳ này, nhờ hệ số free float điều chỉnh đã tăng lên 12% (so với 8% kỳ trước), vượt ngưỡng yêu cầu tối thiểu 10%. Cổ phiếu FPT đồng thời nằm trong nhóm 85% vốn hóa free float tích lũy đủ điều kiện, trong khi không có cổ phiếu nào bị loại.

Điều đáng chú ý là FPT đã chịu áp lực bán ròng từ khối ngoại kể từ cuối tháng 7/2025, khiến room ngoại còn lại giảm xuống chỉ 12% vào ngày 29/8. Chính yếu tố này đã làm gia tăng hệ số free float điều chỉnh, giúp FPT hội đủ điều kiện vào rổ.

Bên cạnh FPT, hai cổ phiếu STB và BSR cũng đáp ứng tiêu chí vốn hóa free float tích lũy (Top 85%). Hệ số free float điều chỉnh của STB đạt 10,3% và BSR ở mức 10% – vừa đủ ngưỡng tối thiểu. Với BSR, việc cổ phiếu chính thức niêm yết trên HOSE từ ngày 17/1/2025 đã giúp hoàn tất điều kiện về dữ liệu thanh khoản ba kỳ liên tiếp, mở ra cơ hội gia nhập rổ trong tương lai gần.

Một điểm nhấn khác là cổ phiếu MSN. Sau khi VSDC điều chỉnh tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa từ 49% lên 100% (hiệu lực 20/6/2025), hệ số free float điều chỉnh của MSN tăng từ 26% lên 55%. Điều này kéo vốn hóa free float và tỷ trọng trong rổ MarketVector tăng đáng kể, khiến MSN trở thành cổ phiếu được mua ròng nhiều nhất trong các kịch bản cơ cấu.

Về các dự báo thay đổi cổ phiếu trong danh mục chỉ số, SSI Research đưa ra hai kịch bản. Kịch bản 1: FPT được thêm mới, không có cổ phiếu nào bị loại, nâng tổng số thành phần lên 48. Cổ phiếu được mua nhiều nhất: MSN (5,5 triệu), FPT (3,7 triệu), POW (2,1 triệu). Cổ phiếu bị bán nhiều nhất: SSI, SHB, VIX, NVL.

Kịch bản 2: FPT, STB và BSR cùng được thêm mới, tổng số thành phần đạt 50. Cổ phiếu được mua nhiều nhất: BSR (5,7 triệu), MSN (5,5 triệu), FPT (3,4 triệu), STB (3,4 triệu). Các mã chịu áp lực bán tương tự kịch bản 1.

Ở thời điểm hiện tại, VanEck Vectors Vietnam ETF có tổng giá trị tài sản ròng (NAV) đạt 593 triệu USD. Từ đầu năm 2025, NAV tăng 42,16%, trong khi NAV/đơn vị quỹ tăng mạnh 56,5% nhờ sự thu hẹp số lượng chứng chỉ quỹ lưu hành (giảm 9,2% còn 32,5 triệu đơn vị). Dù vậy, quỹ ghi nhận giá trị rút vốn ròng -31 triệu USD, phản ánh áp lực dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường.

Đối với thị trường Việt Nam, kỳ tái cơ cấu này sẽ tạo ra biến động giao dịch tập trung trong tuần giữa tháng 9, khi các ETF đồng loạt cân đối danh mục. Những cổ phiếu được thêm mới, đặc biệt là FPT, BID, STB, dự kiến hưởng lợi từ dòng tiền thụ động, trong khi nhóm bị loại như FRT, VTP, GAS có thể chịu áp lực bán ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn, việc STOXX thay thế FTSE làm chỉ số tham chiếu giúp mở rộng độ phủ và phản ánh sát hơn thanh khoản thị trường, qua đó có thể cải thiện vị thế cổ phiếu Việt Nam trong dòng vốn ngoại.

Trung Anh