Giá lúa gạo hôm nay (8/10) tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục duy trì ổn định, trong khi giá gạo xuất khẩu Việt Nam và thế giới đồng loạt giảm mạnh do tác động từ việc Philippines gia hạn lệnh cấm nhập khẩu.
Tại thị trường nội địa, khảo sát sáng nay cho thấy giá gạo nguyên liệu và phụ phẩm không có biến động so với hôm qua. Gạo OM 380 hiện được giao dịch quanh 7.800–7.900 đồng/kg, gạo OM 5451 dao động 8.100–8.250 đồng/kg. Ở nhóm phụ phẩm, tấm OM 5451 giữ nguyên mức 7.250–7.350 đồng/kg, trong khi cám gạo duy trì 6.700–6.800 đồng/kg.
Theo giới thương nhân, mặt bằng giá ổn định phản ánh tình hình cung – cầu trong nước đang cân bằng, song áp lực giảm giá từ xuất khẩu khiến tâm lý thị trường vẫn còn dè dặt.
Trên thị trường xuất khẩu, theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo trắng 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 375–379 USD/tấn, gạo Jasmine đạt 491–495 USD/tấn, còn gạo thơm 5% tấm dao động 430–450 USD/tấn.
So với các nước xuất khẩu lớn khác, giá gạo Việt Nam vẫn ở mức cao hơn, tuy nhiên đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn: Ấn Độ chào bán 372–376 USD/tấn, Thái Lan ở mức 339–343 USD/tấn, và Pakistan chỉ còn 342–346 USD/tấn, mức thấp nhất trong gần chín năm qua.
Nguyên nhân chính khiến giá gạo xuất khẩu của Việt Nam giảm sâu là do Philippines – thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của nước ta – gia hạn lệnh cấm nhập khẩu. Theo Philstar, lệnh này bắt đầu từ đầu tháng 9, ban đầu dự kiến kéo dài 60 ngày, nhưng đã được gia hạn thêm ít nhất một tháng và có thể kéo dài đến cuối năm nhằm bảo vệ nông dân trong nước.
Số liệu từ Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI) cho thấy, tính đến ngày 24/9, nước này đã nhập gần 3,4 triệu tấn gạo, nhưng số lượng giấy phép nhập khẩu (SPSIC) trong tháng 9 chỉ còn 79 giấy, tương ứng 36.185 tấn, mức thấp hiếm thấy trong nhiều năm. Chính phủ Philippines cho rằng lệnh cấm là cần thiết để ổn định giá lúa nội địa, vốn đã giảm xuống dưới giá thành sản xuất.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), giá gạo Indica toàn cầu tháng 9 giảm mạnh do nguồn cung dồi dào trong khi nhu cầu yếu. Riêng tại Việt Nam, giá gạo 5% tấm trung bình đạt 372,1 USD/tấn, giảm gần 4% so với tháng 8 và hơn 32% so với cùng kỳ năm ngoái.
Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) nhận định, việc Philippines gia hạn lệnh cấm nhập khẩu sẽ giúp các nhà nhập khẩu có thêm thời gian đàm phán mức giá thấp hơn, trong khi các nước xuất khẩu như Việt Nam và Thái Lan phải đối mặt với áp lực tồn kho và chi phí lưu trữ tăng cao.
Với vai trò là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, diễn biến tại Philippines đang ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược tiêu thụ và định giá của doanh nghiệp Việt trong quý IV. Giới chuyên môn cho rằng, để duy trì thị phần, ngành gạo Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường, đẩy mạnh xúc tiến thương mại sang châu Phi và Trung Đông, đồng thời tối ưu chi phí logistics và nâng chất lượng gạo xuất khẩu để giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
TH