Giá lương thực toàn cầu lên mức cao nhất trong gần một thập kỷ

Giá lương thực toàn cầu kéo dài đà tăng, lên mức cao nhất trong gần một thập kỷ. Điều này làm gia tăng lo ngại về các hoá đơn hàng hoá phình to khi các nền kinh tế đang nỗ lực thoát khỏi cuộc khủng hoảng Covid-19.

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cho biết chỉ số giá lương thực thế giới tháng 5 đã tăng thêm 4,8% so với tháng 4, đánh dấu đà tăng liên tục 12 tháng, cũng là chuỗi tăng dài nhất trong thập kỷ. Như vậy, chỉ số giá lương thực đang tiến gần mức kỷ lục cao nhất 10 năm qua, xác lập vào tháng 9/2011.

Chỉ số này thể hiện những biến động hằng tháng trong giá cả thế giới của các mặt hàng thực phẩm được giao dịch thường xuyên. Qua đó có thể thấy, giá lương thực thế giới đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 7 năm qua.

Tất cả 5 thành phần của chỉ số đều tăng trong tháng qua, dẫn đầu là dầu thực vật, ngũ cốc và đường. Điều này làm dấy lên nguy cơ lạm phát trên diện rộng, làm phức tạp thêm nỗ lực của các ngân hàng trung ương để kích thích kinh tế.

Báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới (WB) cũng cho biết, nhiều quốc gia đang phải đối mặt với mức độ gia tăng của tình trạng mất an ninh lương thực, khi giá lương thực toàn cầu đã tăng 38% kể từ tháng 1-2020. Hai loại ngũ cốc có lượng tiêu thụ lớn là ngô đã có giá tăng cao hơn 66,7% và lúa mì tăng cao hơn 23% so với tháng 1-2020. 

Trong số các nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực, không thể không kể đến tình trạng biến đổi khí hậu, giá dầu thế giới tăng cao và tác động sâu rộng của dịch Covid-19. Nửa đầu năm 2021, nhiều nơi trên thế giới đã phải trải qua những trạng thái thời tiết khắc nghiệt bất thường. Biến đổi khí hậu đã góp phần tạo thêm các cơn bão và hình thái thời tiết cực đoan ở nhiều khu vực trên thế giới, như mưa lớn ở Đông Nam Á, thời tiết khô hạn tại Nam Mỹ, băng giá ở châu Âu... Từ đó ảnh hưởng lớn đến thời gian gieo trồng và năng suất các sản phẩm nông nghiệp, chăn nuôi và trồng trọt.

Đặc biệt, tác động của dịch Covid-19 đã dẫn đến tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu gia tăng nghiêm trọng và lan rộng, ảnh hưởng đến các hộ gia đình dễ bị tổn thương ở hầu hết các quốc gia, với hậu quả nặng nề của nó dự kiến còn kéo dài đến năm 2022. Dịch Covid-19 gây ra tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng; làm hàng triệu người lao động trên thế giới giảm thu nhập do mất việc làm. Dịch Covid-19 đã buộc nhiều quốc gia phải "bế quan tỏa cảng", làm sụt giảm mạnh nhu cầu tiêu thụ thực phẩm từ phía các nhà hàng và người tiêu dùng, nông dân là đối tượng trực tiếp gánh chịu hậu quả nặng nề khi sản phẩm làm ra không tiêu thụ được. Dịch bệnh cũng làm cho người lao động không thể di cư sang các nước khác vào mùa thu hoạch, đẩy chi phí sản xuất ở những nước ít nhân công tăng cao, dẫn đến giá thành các sản phẩm nông nghiệp cũng tăng theo.

Tuyên bố chung của Liên minh châu Âu (EU), FAO, Chương trình Lương thực thế giới (WFP) và Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) nêu rõ, dịch Covid-19 đã cho thấy hệ thống lương thực toàn cầu rất dễ bị tổn thương và cần phải có hệ thống bền vững, công bằng hơn. Đứng trước thách thức quy mô toàn cầu, các quốc gia phải hợp sức cùng hành động, cùng nhau đề ra những chính sách đúng đắn, mạnh mẽ và quyết liệt thì thế giới mới có thể tránh được kịch bản tồi tệ của cuộc khủng hoảng lương thực vốn có thể đe dọa cuộc sống của hàng trăm triệu người.

Trung Anh