Từ bộ thông số dùng để lấy báo giá đến yêu cầu trong hồ sơ mời thầu, nhiều tiêu chí đối với máy móc phục vụ gói vệ sinh công nghiệp tại Bệnh viện Đa khoa Quế Võ có sự thay đổi đáng kể. Sau khi nhà thầu liên tục đề nghị làm rõ, chủ đầu tư đã giảm mạnh yêu cầu về hợp đồng tương tự, sửa thông số máy chà sàn và thừa nhận một tiêu chí 2.400W là “lỗi đánh máy”.
Từ lấy báo giá đến mời thầu, thông số thiết bị thay đổi ra sao?
Ngày 15/9/2026, Bệnh viện Đa khoa Quế Võ đăng tải thông báo mời thầu gói “Thuê dịch vụ vệ sinh công nghiệp”, mã số IB2600509197. Gói thầu thuộc lĩnh vực phi tư vấn, được tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, áp dụng loại hợp đồng trọn gói và có thời gian thực hiện 36 tháng. Theo thông báo, thời điểm đóng thầu là 9h ngày 25/9/2026; giá trị bảo đảm dự thầu là 95,31 triệu đồng.
Nếu chỉ nhìn vào thông báo mời thầu, đây là một gói dịch vụ vệ sinh bệnh viện không có nhiều điểm khác biệt. Tuy nhiên, khi đặt hồ sơ yêu cầu báo giá, E-HSMT và các văn bản trả lời kiến nghị cạnh nhau, có thể thấy nhiều thông số kỹ thuật đã thay đổi đáng kể qua từng giai đoạn.
Trước đó hơn một tháng, ngày 5/8, Bệnh viện Đa khoa Quế Võ đã phát hành yêu cầu báo giá để làm căn cứ xây dựng dự toán. Ngay từ thời điểm này, bệnh viện xác định thời gian cung cấp dịch vụ là 3 năm, tương đương 36 tháng.
Điểm đáng chú ý nằm ở yêu cầu đối với máy móc, thiết bị. Theo hồ sơ yêu cầu báo giá, máy chà sàn liên hợp phải có hiệu suất làm sạch từ 1.830m²/giờ, công suất động cơ chà từ 750W, tốc độ từ 168 vòng/phút, công suất động cơ hút từ 1.000W và bình chứa dung dịch từ 31 lít.
Máy hút bụi, hút nước được yêu cầu có dung tích từ 60 lít, lưu lượng khí từ 106 lít/giây và lực hút từ 250mbar. Đối với máy cắt cỏ, hồ sơ chủ yếu mô tả thiết bị chạy xăng, sử dụng lưỡi cắt với nhiều cấp tốc độ.
Tuy nhiên, tại E-HSMT phát hành sau đó, nhiều ngưỡng kỹ thuật được nâng lên đáng kể so với yêu cầu báo giá ban đầu. Sự thay đổi này cũng được nhà thầu nêu trong văn bản đề nghị làm rõ E-HSMT.
Cụ thể, máy chà sàn liên hợp được yêu cầu có năng suất tối thiểu 5.100m²/giờ, tốc độ 200 vòng/phút, tổng công suất từ 2.400W, dung tích bình nước sạch và bình nước bẩn lần lượt là 110 lít và 120 lít. Thiết bị đồng thời phải có hai động cơ chà, mỗi động cơ công suất 450W, cùng động cơ hút công suất 550W.
Đối với máy hút bụi, hút nước, E-HSMT yêu cầu công suất từ 4.500W, dung tích bình chứa từ 90 lít, lực hút từ 350mbar và lưu lượng khí 350 lít/giây. So với hồ sơ yêu cầu báo giá, các chỉ số về dung tích, lực hút và lưu lượng khí đều được nâng lên.
Chỉ khi bị nhà thầu chỉ ra nhiều điểm vô lý chủ đầu tư mới thừa nhận sai sót
Từ sự chênh lệch này, nhà thầu đề nghị chủ đầu tư làm rõ: trong khoảng thời gian từ khi yêu cầu báo giá đến lúc phát hành E-HSMT, diện tích, khối lượng, tần suất vệ sinh hoặc yêu cầu về chất lượng dịch vụ có thay đổi hay không? Nếu phạm vi công việc không thay đổi, căn cứ kỹ thuật nào được sử dụng để nâng hàng loạt thông số về năng suất, công suất, dung tích và lưu lượng của thiết bị?
Đây là vấn đề cần được giải đáp rõ ràng. Việc yêu cầu báo giá không chỉ nhằm xác định chi phí và xây dựng dự toán mà còn phải dựa trên nhu cầu thực tế của gói thầu. Vì vậy, các thông số được đưa ra trong giai đoạn này phần nào phản ánh loại thiết bị mà chủ đầu tư cho là cần thiết để thực hiện công việc.
Nếu phạm vi và yêu cầu đầu ra của dịch vụ không thay đổi nhưng E-HSMT lại sử dụng một bộ thông số khác biệt đáng kể, chủ đầu tư cần làm rõ căn cứ xây dựng các tiêu chí mới. Việc công khai cơ sở kỹ thuật cũng giúp các nhà thầu tiếp cận thông tin đầy đủ và có cùng điều kiện khi chuẩn bị hồ sơ dự thầu.
Không chỉ kiến nghị về thiết bị, nhà thầu còn đề nghị làm rõ tiêu chí hợp đồng tương tự. E-HSMT ban đầu yêu cầu nhà thầu phải có tối thiểu một hợp đồng vệ sinh công nghiệp tại bệnh viện với giá trị 1,9062 tỷ đồng.
Theo cách tính được nhà thầu nêu trong văn bản kiến nghị, giá gói thầu là 6,354 tỷ đồng cho 36 tháng, tương ứng 2,118 tỷ đồng cho một chu kỳ một năm. Nếu áp dụng tỷ lệ 30% giá trị của một chu kỳ, giá trị hợp đồng tương tự được xác định là 635,4 triệu đồng. Vì vậy, nhà thầu đề nghị chủ đầu tư giải thích căn cứ đưa ra mức 1,9062 tỷ đồng trong E-HSMT ban đầu.
Sửa nhiều tiêu chí nhưng cách xác định thiết bị “tương đương” vẫn cần được làm rõ
Sau kiến nghị của nhà thầu, ngày 21/9, Bệnh viện Đa khoa Quế Võ ban hành văn bản trả lời và điều chỉnh giá trị hợp đồng tương tự từ 1,9062 tỷ đồng xuống còn 635,4 triệu đồng. Mức sau điều chỉnh bằng một phần ba yêu cầu ban đầu và trùng với con số được nhà thầu đề nghị xem xét.
Một số thông số của máy chà sàn liên hợp cũng được sửa đổi đáng kể. Tổng công suất được điều chỉnh từ tối thiểu 2.400W xuống tối thiểu 1.400W. Công suất của mỗi động cơ chà được quy định trong khoảng 400–500W, còn động cơ hút từ 500–600W.
Dung tích bình nước sạch được điều chỉnh xuống còn 40–60 lít, bình nước bẩn từ 40–65 lít. E-HSMT sau sửa đổi đồng thời bổ sung yêu cầu độ ồn không quá 55dB(A) và thời gian làm việc liên tục từ 4–5 giờ.
Ông Đỗ Đức Huy là người trực tiếp ký cho phát hành hồ sơ mời thầu gói thầu đang gây nhiều tranh cãi
Một ngày sau, tại văn bản trả lời kiến nghị ngày 22/9, Bệnh viện Đa khoa Quế Võ giải thích yêu cầu “tổng công suất ≥ 2.400W” đối với máy chà sàn liên hợp xuất phát từ lỗi đánh máy; thông số đúng là từ 1.400W.
Chi tiết này đáng chú ý bởi chênh lệch 1.000W không phải sai lệch nhỏ về thông số kỹ thuật. Đây là một trong những tiêu chí được sử dụng để xem xét thiết bị có đáp ứng E-HSMT hay không, qua đó có thể ảnh hưởng đến khả năng tham dự của nhà thầu.
Sự thiếu thống nhất còn thể hiện ngay trong cấu hình ban đầu. Theo E-HSMT, máy phải có hai động cơ chà, mỗi động cơ công suất 450W, cùng một động cơ hút công suất 550W. Tổng công suất của ba động cơ theo cách cộng thông thường là 1.450W, trong khi hồ sơ lại yêu cầu tổng công suất tối thiểu 2.400W. Từ đó, nhà thầu đề nghị làm rõ 950W chênh lệch được tính từ bộ phận nào của thiết bị.
Những nội dung được nhà thầu đề nghị làm rõ không chỉ dừng ở tiêu chí được bệnh viện giải thích là lỗi đánh máy. Trong văn bản ngày 22/9, bệnh viện cho biết mẫu máy chà sàn Magnum A11-R do nhà thầu dẫn chứng vẫn có thể được xem xét là thiết bị “tương đương”, mặc dù tốc độ chà khoảng 180 vòng/phút, thấp hơn mức 200 vòng/phút nêu trong E-HSMT, đồng thời một số thông số khác cũng không trùng khớp.
Trong khi đó, đối với máy hút bụi, hút nước Hiclean HC903, bệnh viện cho rằng thiết bị này chưa đáp ứng yêu cầu tương đương do lưu lượng khí 190 lít/giây và lực hút 250mbar, thấp hơn các ngưỡng của E-HSMT.
Tương tự, máy cắt cỏ Hyundai HD-835 có công suất khoảng 0,895kW cũng không được xác định là tương đương với mức công suất 1,75kW theo yêu cầu. Chủ đầu tư giải thích thiết bị có công suất thấp sẽ khó đáp ứng yêu cầu làm sạch khu vực ngoại cảnh có diện tích lớn của bệnh viện.
Cách xác định thiết bị tương đương tiếp tục đặt ra câu hỏi khi đối chiếu dung tích bình chứa của máy chà sàn. Văn bản ngày 21/9 quy định bình nước sạch trong khoảng 40–60 lít và bình nước bẩn từ 40–65 lít. Tuy nhiên, mẫu Magnum A11-R được văn bản ngày 22/9 cho biết có thể xem xét là thiết bị tương đương lại có bình nước sạch 160 lít và bình nước bẩn 180 lít.
Một trong nhiều kiến nghị của các nhà thầu gửi tới chủ đầu tư
Sự khác biệt này đặt ra câu hỏi về cách hiểu và áp dụng khái niệm thiết bị “tương đương”: thiết bị phải đáp ứng hoặc vượt từng thông số trong E-HSMT, hay sẽ được đánh giá dựa trên công năng và hiệu quả vận hành tổng thể?
Nếu áp dụng nguyên tắc “bằng hoặc vượt”, các thông số được quy định theo một khoảng, chẳng hạn dung tích bình nước sạch từ 40–60 lít, sẽ được đánh giá thế nào đối với thiết bị có dung tích 160 lít? Ngược lại, nếu chấp nhận cấu hình khác với điều kiện vẫn bảo đảm hiệu quả công việc, nguyên tắc và phương pháp đánh giá này cần được quy định rõ trong E-HSMT để các nhà thầu có cùng cách hiểu khi chuẩn bị hồ sơ dự thầu.
Từ những tài liệu hiện có, chưa đủ cơ sở để kết luận các tiêu chí được xây dựng nhằm hướng tới một nhà thầu hoặc nhãn hiệu cụ thể. Tuy nhiên, hồ sơ cho thấy một chuỗi diễn biến đáng chú ý: yêu cầu báo giá sử dụng một bộ thông số; đến E-HSMT, nhiều tiêu chí kỹ thuật được nâng lên; sau kiến nghị của nhà thầu, chủ đầu tư tiếp tục điều chỉnh một số yêu cầu về thiết bị và giá trị hợp đồng tương tự.
Khi một tiêu chí có thể ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng của nhà thầu được giải thích là “lỗi đánh máy”, trong khi khái niệm thiết bị “tương đương” chưa được diễn giải và áp dụng thống nhất, vấn đề cần làm rõ không chỉ nằm ở việc thiết bị nào có công suất hoặc dung tích lớn hơn.
Điều cần được giải đáp là căn cứ kỹ thuật nào được sử dụng để xây dựng từng tiêu chí trong E-HSMT; đơn vị, cá nhân nào đề xuất và thẩm định các thông số này; đồng thời, việc sửa đổi sau kiến nghị có làm thay đổi phạm vi nhà thầu đáp ứng yêu cầu hay không.
Trong đấu thầu, cạnh tranh không chỉ bắt đầu ở thời điểm mở thầu mà được hình thành ngay từ quá trình xây dựng những tiêu chí đầu tiên của hồ sơ mời thầu.
Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin.
Quốc Toản