Đầu 2018, Bộ GTVT trình Chính phủ dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 86/2014 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ôtô. Với Uber và Grab, dự thảo nghị định sửa đổi đưa ra khuôn khổ quản lý chặt chẽ hơn (chính thức thay vì thí điểm). Bất ngờ, ngay tháng 1, Hiệp hội taxi 3 thành phố (Tp.HCM, Đà Nẵng và Hà Nội) kiến nghị tới Bộ trưởng Bộ GTVT hàng loạt vấn đề.
Trong văn bản gửi tới Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể (đề ngày 9.1.2018), Hiệp hội taxi 3 thành phố lớn bày tỏ cảm phục và chân thành cảm ơn đối với chỉ đạo sát sao của Bộ trưởng “Hiện nay đã có tiền lệ. Toà án công lý châu Âu đã phán quyết Uber là gì rồi. Bây giờ tham mưu cho Bộ để làm sao quản lý Uber, Grab đúng quy định, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh trong các loại hình vận tải”.
Cơ chế độc quyền cho Grab, Uber?
Tuy nhiên, văn bản của hiệp hội taxi 3 thành phố nêu rõ, ngày 29.12.2017, Bộ GTVT có văn bản 14732/BGTVT-VT gửi Thủ tướng Chính phủ lại có nội dung và đề xuất hoàn toàn ngược lại như: Vẫn bảo vệ quan điểm là xe hợp đồng điện tử và được lồng ghép chung vào xe hợp đồng, trong dự thảo sửa đổi Nghị định 86, kiến nghị hợp thức hóa việc triển khai trái pháp luật của Grab, Uber tại một số tỉnh, thành phố ngoài phạm vi 5 tỉnh, thành thí điểm, mặc dù có rất nhiều địa phương đều phản đối quyết liệt như: Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Ninh…
 Grab – Uber: Hiệp hội taxi “ba miền” lại… kiến nghị |
Từ đây, trong khi chờ Nghị định 86 sửa đổi, 03 Hiệp hội taxi kiến nghị tới Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể một số vấn đề. Thương Trường xin lược trích những đề nghị đáng chú ý.
Thứ nhất, đề nghị Bộ GTVT “xem xét lại quy định tại điều 21 của dự thảo Nghị định 86 sửa đổi: Tại sao đơn vị vận tải phải dán logo của đơn vị cung cấp phần mềm (Grab, Uber…) mà không dán logo của doanh nghiệp đó. Với quy định này, vô hình Bộ đã khẳng định 50.000 xe hiện nay và sắp tới là hàng trăm nghìn xe chạy trong mạng lưới của Grab, Uber trên cả nước chính là của họ, không thấy vai trò của các doanh nghiệp, hợp tác xã đối với các xe này. Như vậy sẽ tạo ra một hệ thống xe taxi độc quyền trong cả nước dưới sự điều hành kinh doanh của Grab, Uber. Cơ chế độc quyền này hiện nay đã lộ khá rõ.
Về nội dung này, Bộ GTVT cho biết đã nghiên cứu các đề nghị của chính các Hiệp hội (đã đề nghị trước đây và đề xuất của Sở GTVT có thí điểm) để tiếp thu đưa vào nội dung quản lý tại dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 86. Tuy nhiên, Bộ GTVT thông tin, tại cuộc Hội thảo diễn ra ngày 23.1.2018 do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương tổ chức thì ý kiến một số chuyên gia cho rằng xe hợp đồng đã có phù hiệu để nhận biết, không nên đẻ thêm quy định. Đây là vấn đề mới cần được xem xét tiếp, Bộ GTVT ghi nhận và tiếp tục nghiên cứu đối với quy định này. |
Uber, Grab không thèm liên hệ với Sở GTVT?!
Điểm tiếp theo, 03 Hiệp hội taxi đề nghị Bộ “xem xét lại việc chấp hành pháp luật của Grab, Uber có tuân thủ đúng quy định không: Mặc dù Quyết định 24/QĐ-BGTVT chỉ cho phép thí điểm tại 05 tỉnh thành nhưng đến nay Grab, Uber đã ngang nhiên mở rộng hoạt động tại nhiều tỉnh thành khác như: Huế, Bắc Ninh, Lâm Đồng, Đồng Nai, Vũng Tàu,…”
| Về vấn đề này, sau khi nhận được Công văn số 2199/SGTVT-VTPT ngày 25.12.2016 của Sở GTVT Thừa Thiên Huế về việc đề nghị xử lý hoạt động Grabcar tại tỉnh Thừa Thiên Huế; Văn bản 3042/SGTVT-TTS ngày 22.12.2017 của Sở GTVT Bà Rịa – Vũng Tàu và trao đổi của Sở GTVT Lâm Đồng, ngày 9.1.2018, Bộ GTVT đã có văn bản 284/BGTVT-VT để chấn chỉnh hoạt động vận tải và cung cấp ứng dụng hỗ trợ hoạt động vận tải trên địa bàn một số địa phương. |
Riêng tại Đà Nẵng, mặc dù chưa được phép thí điểm nhưng cả Uber và Grab đều vẫn đang hoạt động với số lượng lên đến hơn 3.000 xe. Tại Khánh Hòa cả Uber và Grab đều không thèm liên hệ với Sở GTVT, không có văn phòng nhưng hiện điều hành cả ngàn xe hoạt động trái phép. “Đây là việc làm coi thường pháp luật Việt Nam, coi thường Nhà nước Việt Nam của hai ông chủ nước ngoài này.”
Riêng tại Đà Nẵng, mặc dù chưa được phép thí điểm nhưng cả Uber và Grab đều vẫn đang hoạt động với số lượng lên đến hơn 3.000 xe (ảnh minh họa) |
Cũng theo 3 Hiệp hội taxi, xét về bản chất, mọi hoạt động của loại hình này (xe Uber, Grab – PV) đều giống taxi, tương đồng với taxi, còn việc kết nối qua phần mềm hay tổng đài, thanh toán bằng tiền mặt, thẻ hay tài khoản… chỉ là phương tiện, không thể làm thay đổi bản chất kinh doanh taxi…
Trên thực tế, cả Grab và Uber đều đang điều hành kinh doanh, đang thỏa thuận và thu tiền trực tiếp từ khách hàng Việt Nam chứ không chỉ cung cấp phần mềm. Riêng Uber do không có công ty đủ tư cách pháp nhân tại Việt Nam nên trên thực tế Uber Hà Lan trực tiếp thỏa thuận với khách tại Việt Nam và tiền được chuyển thẳng vào tài khoản của họ chứ không vào tài khoản của lái xe hoặc doanh nghiệp, HTX tại Việt Nam./.
PV