TP Hà Nội đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị quyết quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, trong đó đề xuất tăng mức phạt với hơn 130 hành vi, có trường hợp gấp 2 lần so với quy định hiện hành.
Ngày 28/10, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội tổ chức hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố về “Quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC)”.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn điều hành hội nghị - Ảnh: Báo HNM.
Tại hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky – Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết, sau 4 tháng triển khai Nghị định 106/2025/NĐ-CP của Chính phủ, thực tế cho thấy mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm về PCCC còn thấp, chưa đủ sức răn đe.
Trong số hơn 180 hành vi vi phạm được quy định, chỉ khoảng 20 hành vi được điều chỉnh tăng mức xử phạt so với Nghị định 144/2021/NĐ-CP, còn lại vẫn giữ nguyên.
Theo đại diện Công an thành phố, một số cơ sở vẫn chấp nhận nộp phạt để tiếp tục vi phạm vì lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cao hơn mức xử phạt. Trong khi đó, tình hình cháy nổ tại Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp: từ năm 2022 đến nay, lực lượng chức năng đã kiểm tra hơn 220.000 cơ sở, xử phạt gần 15.000 tổ chức, cá nhân với tổng số tiền trên 159 tỷ đồng; tuy nhiên vẫn xảy ra 3.403 vụ cháy, 5 vụ nổ, khiến 146 người chết và 106 người bị thương.
PGS. TS Nguyễn Chí Mỳ phát biểu ý kiến tại hội nghị - Ảnh: Báo HNM.
Từ thực tiễn này, dự thảo Nghị quyết đề xuất tăng mạnh mức phạt đối với 139 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC, gồm: 82 hành vi áp dụng mức phạt gấp 2 lần so với quy định hiện hành; 42 hành vi áp dụng mức phạt gấp 1,6 lần; 9 hành vi áp dụng mức phạt gấp 1,5 lần; 6 hành vi áp dụng mức phạt gấp 1,2 lần.
Dự thảo gồm 2 điều và 4 phụ lục, nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô và khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý, xử lý vi phạm PCCC trên địa bàn thành phố.
Cần làm rõ thẩm quyền và cơ chế thực thi
Tại hội nghị, nhiều đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học đồng tình với việc ban hành nghị quyết, cho rằng việc tăng mức xử phạt là cần thiết để bảo đảm tính răn đe, nhất là trong bối cảnh Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, nếu để xảy ra cháy nổ sẽ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, nhận định mức phạt hiện hành chưa đủ sức ngăn ngừa vi phạm, dù các cơ quan chức năng đã nhiều lần kiên quyết xử lý. Việc ban hành nghị quyết lần này là “cần thiết và kịp thời” để tăng hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC.
PGS. TS Nguyễn Chí Mỳ phát biểu ý kiến tại hội nghị - Ảnh: Báo HNM.
TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, đề nghị làm rõ thẩm quyền xử phạt để thuận lợi cho công tác thực thi và giám sát; đồng thời nêu rõ vai trò của chính quyền cấp xã, các tổ dân phố, doanh nghiệp và hộ gia đình trong việc phối hợp, giám sát thực hiện.
Một số ý kiến khác đề xuất làm rõ căn cứ phân nhóm hành vi vi phạm tương ứng với mức phạt nhằm bảo đảm tính minh bạch và hợp lý. Ngoài ra, có đại biểu gợi ý nên nghiên cứu cơ chế “thưởng – phạt” đối với địa phương trong công tác PCCC, ví dụ: nếu để xảy ra nhiều vi phạm nghiêm trọng sẽ bị trừ tỷ lệ điều tiết ngân sách, còn địa phương không để xảy ra vi phạm sẽ được thưởng tương ứng.
Việc HĐND TP Hà Nội xem xét, thông qua nghị quyết này được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý mạnh hơn để nâng cao ý thức chấp hành quy định về phòng cháy, chữa cháy trong cộng đồng, góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ trên địa bàn Thủ đô.
Thanh Phong