Hạ tầng dữ liệu số đang được xem là một trong những yếu tố có thể tạo ra bước chuyển quan trọng cho thị trường bất động sản Việt Nam. Theo ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư Savills Việt Nam, khi dữ liệu đất đai, quy hoạch, pháp lý và giao dịch được kết nối đồng bộ, thị trường sẽ minh bạch hơn, chi phí giao dịch và chi phí vốn có thể giảm đáng kể.
Dữ liệu rời rạc là điểm nghẽn của thị trường
Theo ông Sử Ngọc Khương, mục tiêu của việc số hóa dữ liệu đất đai và bất động sản không chỉ là giúp người dân tra cứu thông tin nhanh hơn, mà quan trọng hơn là xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối giữa các lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các dữ liệu liên quan.
Thực tế, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa, nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và chưa được cập nhật đồng bộ. Đây là thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số của thị trường bất động sản hiện nay.
Ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc Cấp cao Bộ phận Đầu tư Savills Việt Nam.
Theo ông Khương, một hệ thống dữ liệu hiệu quả phải là một hệ thống “sống”, được cập nhật liên tục và có khả năng chia sẻ giữa các chủ thể tham gia thị trường, thay vì tồn tại dưới dạng các cơ sở dữ liệu riêng biệt.
Ông cho rằng, bất động sản là lĩnh vực có mức độ bất cân xứng thông tin cao, khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Khi dữ liệu được số hóa đồng bộ và minh bạch, khoảng cách thông tin này sẽ được thu hẹp, giúp người mua giảm các chi phí phát sinh từ những rủi ro khó dự báo.
Đối với các tổ chức tín dụng, dữ liệu đầy đủ về quy hoạch, pháp lý và lịch sử của tài sản sẽ hỗ trợ quá trình định giá chính xác hơn, qua đó giảm rủi ro trong hoạt động cho vay.
Ở góc độ đầu tư, khả năng tiếp cận thông tin minh bạch sẽ giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao hiệu quả ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước. Đây cũng là một trong những yếu tố mà các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm khi đánh giá tiềm năng của một thị trường.
Theo ông Khương, về dài hạn, hạ tầng dữ liệu số không chỉ mang lại lợi ích cho riêng thị trường bất động sản mà còn góp phần nâng cao năng lực dự báo và điều hành của toàn bộ nền kinh tế.
Minh bạch dữ liệu sẽ giúp giảm chi phí vốn và thu hút đầu tư
Để dữ liệu bất động sản thực sự trở thành một hệ thống đồng bộ, liên thông và có thể khai thác hiệu quả, ông Sử Ngọc Khương cho rằng cần sự tham gia đồng bộ của ba nhóm chủ thể gồm Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo hạ tầng dữ liệu thống nhất, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền truy cập và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu.
Đối với doanh nghiệp, điều quan trọng là phải thay đổi tư duy quản trị dữ liệu. Theo ông Khương, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn xem dữ liệu là tài sản riêng và chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng hình thành các “ốc đảo thông tin”.
Minh bạch dữ liệu sẽ giúp giảm chi phí vốn và thu hút đầu tư.
Khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn mà còn có thể tận dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định.
Bên cạnh đó, niềm tin của người dân là điều kiện tiên quyết để một hệ thống dữ liệu phát huy hiệu quả. Người dân chỉ sẵn sàng tham gia khi thông tin cá nhân được bảo mật và có cơ chế kiểm soát minh bạch.
Ông Khương cũng nhấn mạnh rằng, dữ liệu cần được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường, thay vì chỉ là các kho lưu trữ tĩnh.
Theo đại diện Savills Việt Nam, nếu trong 5-10 năm tới Việt Nam xây dựng được hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường và thu hút các nguồn vốn đầu tư.
Đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch sẽ giúp nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực.
Khi mức độ minh bạch được cải thiện, chi phí đánh giá rủi ro và chi phí vốn sẽ giảm, từ đó góp phần tối ưu chi phí phát triển dự án và giá thành sản phẩm.
Theo ông Sử Ngọc Khương, bất động sản sẽ là một trong những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp khi nền tảng dữ liệu quốc gia được hoàn thiện. Giá trị của chuyển đổi số không nằm ở việc số hóa hồ sơ giấy, mà ở khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu đồng bộ. Khi hạ tầng dữ liệu được hoàn thiện, thị trường bất động sản sẽ minh bạch hơn, giảm chi phí giao dịch và nâng cao sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư trong dài hạn.
Thiên An