Trong Báo cáo ngành dệt may công bố mới đây, chuyên gia phân tích Chứng khoán VNDirect cho rằng các doanh nghiệp sợi sẽ có tín hiệu hồi phục khá sớm so với các doanh nghiệp gia công may mặc. VNDirect cũng chỉ ra hai yếu tố cần theo dõi trong năm 2023 đối với ngành dệt may là xu hướng lạm phát tại Mỹ và tốc độ mở cửa nền kinh tế của Trung Quốc.
Khởi đầu khó khăn trong 2 tháng đầu năm 2023
Sau kết quả quý 4/2022 kém khả quan, tổng giá trị xuất khẩu tiếp tục xu hướng đi xuống, giảm 17% so với cùng kỳ trong hai tháng đầu năm 2023. Xuất khẩu dệt may, giày dép và các sản phẩm liên quan đều găp khó khăn (-17,1% so với cùng kỳ) do sức mua của hai thị trường Mỹ và EU suy yếu, buộc các nhà bán lẻ phải giảm hàng tồn kho.
Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ giảm 34,8% so với cùng kỳ do chịu áp lực từ việc thị trường nhà ở của Mỹ suy yếu. Mảng hóa chất cơ bản, vốn là điểm sáng trong hầu hết các quý của năm 2022, đã tăng trưởng âm trong hai tháng đầu năm 2023 (-7,2% so với cùng kỳ).
Giấy; Phương tiện vận tải và phụ tùng; Đồ chơi và dụng cụ thể thao là một số ngành xuất khẩu vẫn ghi nhận giá trị tăng trưởng dương. Trong đó sản phẩm giấy được hưởng lợi từ việc Trung Quốc mở cửa trở lại.
Tuy nhiên, VNDirect cũng chỉ ra những tín hiệu tích cực khi chỉ số nhà quản lý thu mua (PMI) Việt Nam phục hồi từ mức 47,4 điểm trong tháng 1/2023 lên mức 51,2 điểm trong tháng 2/2023. Ngoài ra, các đơn đặt hàng xuất khẩu mới đã tăng tháng thứ hai liên tiếp nhờ nhu cầu từ thị trường nước ngoài được cải thiện. Cụ thể, tổng số đơn hàng xuất khẩu trong tháng 2/2023 tăng 34,7% so với tháng trước và tăng 9,5% so với tháng 12/2022.
Tín hiệu tích cực tại thị trường Mỹ
Cũng theo VNDirect, dữ liệu từ S&P Global cho thấy trong tháng 2/2023 chỉ số PMI của Mỹ đã tăng lên mức 47,8 từ mức 46,9 hồi tháng 1/2023, cao hơn dự báo là 47,1. Mặc dù tỷ giá có xu hướng hạ nhiệt trong hai tháng đầu năm 2023 nhưng vẫn sẽ giữ ở mức cao trong năm 2023. VNDirect cho rằng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong năm 2023 sẽ chịu áp lực cạnh tranh từ các đối thủ khác như Trung Quốc và Ấn Độ.
VNDirect cho rằng nhu cầu đối với các sản phẩm dệt may có khả năng phục hồi tại Mỹ. Chỉ số Chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ đối với mặt hàng tiêu dùng không bền trong tháng 1/2023 tăng 0,8% so với tháng trước (tháng 12/22 giảm -0,7% so với tháng 11/2022), cho thấy người tiêu dùng Mỹ bắt đầu mua nhiều hàng tiêu dùng không bền trở lại, trong đó có quần áo và các sản phẩm dệt may.
Trong khảo sát “BoF-McKinsey State of Fashion 2023” do McKinsey thực hiện, 61% nhà lãnh đạo trong ngành thời trang Mỹ kỳ vọng triển vọng của ngành sẽ giữ nguyên hoặc tốt hơn trong năm 2023 so với năm 2022 do Mỹ không chịu nhiều ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột ở Ukraine. Các giám đốc ở các công ty châu Âu và châu Á tỏ ra bi quan hơn, với lần lượt 64% và 53% ý kiến cho rằng bối cảnh ngành sẽ kém khả quan hơn.
McKinsey dự báo doanh số bán lẻ mảng thời trang bình dân có thể tăng 1%-6% so với cùng kỳ tại Mỹ, 2%-7% so với cùng kỳ tại Trung Quốc và giảm 1% đến 4% so với cùng kỳ tại châu Âu.
Trung Quốc mở cửa trở lại có thể là con dao hai lưỡi
Chỉ số PMI tại Trung Quốc đã tăng lên 52,6 trong tháng 2/2023. Đây là lần đầu tiên hoạt động sản xuất tăng trở lại kể từ tháng 7 năm ngoái và là mức cao nhất trong 8 tháng sau khi thay đổi chính sách COVID. VNDirect kỳ vọng Trung Quốc sẽ sớm mở cửa lại hoàn toàn nền kinh tế vào quý 2/2023.
Việc Trung Quốc mở cửa nền kinh tế sẽ khiến việc xuất khẩu các mặt hàng sang Trung Quốc như xơ, sợi phục hồi trong nửa cuối năm 2023. Trung Quốc hiện là thị trường nhập khẩu sợi chính của Việt Nam, chiếm 48% tổng giá trị xuất khẩu.
VNDirect cho rằng các doanh nghiệp sản xuất sợi có tỷ trọng xuất khẩu sang Trung Quốc cao như CTCP Đam San (ADS) sẽ tận dụng được lợi thế. Ngoài ra, một số mặt hàng xuất khẩu ròng của Trung Quốc được lưu thông trở lại có thể giúp giảm chi phí đầu vào của các doanh nghiệp may mặc như VGT, HTG, PPH.
Nhưng Trung Quốc mở cửa trở lại nền kinh tế cũng đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp may mặc trong năm 2023. Hiện Trung Quốc đang là đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam tại thị trường Mỹ. Theo OTEXA, giá trị nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ năm 2022 đạt 132,2 tỷ USD (+16,9% so với cùng kỳ). Với 25,65% thị phần, Trung Quốc là nhà cung cấp hàng dệt may lớn nhất cho Mỹ, theo sau là Việt Nam với 14,87% thị phần. VNDirect cho rằng các doanh nghiệp may mặc có tỷ trọng xuất khẩu cao sang Mỹ như MSH, GIL, TCM, VGT sẽ gặp khó khăn trong 6 tháng cuối năm 2023.
Doanh nghiệp sản xuất sợi sẽ hồi phục sớm hơn
Do ở khâu thượng nguồn, các doanh nghiệp sản xuất sợi bị ảnh hưởng sớm hơn so với các doanh nghiệp hạ nguồn, do các khách hàng lớn giảm hàng tồn kho trong bối cảnh nhu cầu của người tiêu dùng suy yếu. Do đó, VNDirect cho rằng các doanh nghiệp sợi như STK, ADS, HTG, PPH sẽ có tín hiệu hồi phục khá sớm so với các doanh nghiệp gia công may mặc.
Ban lãnh đạo STK cho biết sản lượng bán ra trong tháng 2-2023 cải thiện so với quý 4/2022. Trong khi đó, HTG kỳ vọng lợi nhuận ròng quý 1/2023 đạt 65 tỷ đồng (+20,3% so với quý trước). ADS cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực trong quý 1/2023 sau khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa trở lại nền kinh tế. Theo ban lãnh đạo ADS, sản lượng trong 2T/23 đã tăng 200% so với quý 4/2022 và 140% so với quý 3/2022.
Trong khi đó, các doanh nghiệp gia công may mặc sẽ gặp nhiều thách thức hơn trong năm 2023 do đơn hàng giảm mạnh.
Theo ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, đơn hàng trong quý 1/2023 giảm 25-27% so với cùng kỳ do sức mua trên thế giới giảm sút. Trong khi đó, VGT dự báo đơn hàng trong năm 2023 sẽ giảm 25% so với cùng kỳ.
VNDirect kỳ vọng các doanh nghiệp gia công may mặc sẽ phục hồi kể từ quý 4/2023 khi lạm phát tại Mỹ và EU hạ nhiệt. VNDirect dự báo các công ty gia công may mặc lớn như VGT, TCM, GMC, GIL sẽ ghi nhận lợi nhuận ròng tăng trưởng âm trong năm 2023.
Trung Anh