Hiệp hội xe máy kiến nghị giãn lộ trình cấm xe xăng, cảnh báo rủi ro đứt gãy chuỗi sản xuất
Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) gồm 5 hãng lớn: Honda, Yamaha, SYM, Suzuki và Piaggio vừa gửi văn bản kiến nghị lên Chính phủ và các Bộ, ngành, đề xuất lùi thời hạn cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực vành đai 1 Hà Nội. Lý do: cần ít nhất 2–3 năm chuẩn bị để việc chuyển đổi sang xe điện diễn ra hiệu quả, bền vững và khả thi trong thực tế.
Theo Chỉ thị 20 ban hành ngày 12/7, Thủ tướng Chính phủ giao UBND TP. Hà Nội triển khai lộ trình đến ngày 1/7/2026 không còn xe máy, mô tô chạy xăng lưu thông trong vành đai 1. Tiếp đó, từ 1/1/2028 sẽ hạn chế ô tô cá nhân chạy xăng, và đến năm 2030, quy định này áp dụng với toàn bộ phương tiện cá nhân trong vành đai 3.
VAMM bày tỏ ủng hộ mục tiêu giảm ô nhiễm, phát triển phương tiện xanh, nhưng cảnh báo lộ trình hiện tại sẽ tạo áp lực lớn cho cả người dân và doanh nghiệp. Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là người thu nhập thấp, hộ gia đình đang sở hữu nhiều xe máy xăng. Việc bắt buộc chuyển đổi phương tiện trong thời gian ngắn sẽ gây gánh nặng tài chính cho họ.
NaN
Với doanh nghiệp, VAMM cho rằng chuyển đổi quá nhanh sẽ làm đảo lộn toàn bộ ngành công nghiệp xe máy. Các hãng phải đầu tư lớn để tái cấu trúc dây chuyền sản xuất, đổi mới công nghệ mà chưa có thời gian chuẩn bị hay hỗ trợ tài chính kịp thời. Hệ quả có thể là thua lỗ, gián đoạn sản xuất, thậm chí phá sản.
Hiệp hội cảnh báo hệ thống gần 2.000 đại lý xe máy xăng và khoảng 200 nhà cung ứng linh kiện cho động cơ đốt trong sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, đẩy toàn ngành vào nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Đáng lưu ý, các nhà sản xuất hiện đang đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để đáp ứng loạt quy định môi trường mới từ năm 2027 như tiêu chuẩn khí thải Euro 4, kiểm soát xe lưu hành, giới hạn tiêu thụ nhiên liệu… Việc đột ngột chuyển sang xe điện có thể khiến các khoản đầu tư này trở nên lãng phí, ảnh hưởng đến hiệu quả các chính sách môi trường đã ban hành.
VAMM kiến nghị cần có lộ trình triển khai hợp lý, với tối thiểu 2–3 năm để các bên liên quan thích ứng, hạn chế rủi ro và đảm bảo tính khả thi.
Hiệp hội cũng nhấn mạnh hạ tầng trạm sạc và lưới điện là điều kiện then chốt. Hiện tại, hệ thống trạm sạc công cộng còn rất hạn chế, trong khi lo ngại về an toàn cháy nổ, nhất là ở chung cư cũ, ngày càng gia tăng. Đây là trở ngại lớn cần giải quyết nếu muốn quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ và an toàn.
Ngoài ra, VAMM đề xuất Chính phủ cần ban hành chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế và tín dụng để người dân có điều kiện tiếp cận phương tiện điện, tạo động lực thực chất cho quá trình chuyển đổi.
Quang Anh