Mặc dù thừa nhận tình hình tài chính cực kỳ khó khăn, nguy cơ phá sản đang hiện hữu, Công ty CP Gang thép Thái Nguyên (TISCO) dự kiến lợi nhuận trước thuế năm 2019 đạt 90 tỷ đồng, tăng trưởng 150% so với năm 2018. Đây là một con số mà nhìn vào là sự lạc quan, song lại khiến giới đầu tư hoang mang, ngờ vực.
Công nợ khó đòi cao
Những năm qua, TISCO đang vướng phải số dư công nợ phải thu khó đòi ở mức khá cao. Cụ thể, tổng nợ xấu của TISCO tính đến thời điểm 31/12/2018 lên tới 852 tỷ đồng, chiếm tới 82% tổng các khoản phải thu ngắn hạn.
Tính đến cuối năm 2018, hệ số nợ của TISCO gấp 4,65 lần vốn chủ sở hữu và chiếm 82% tổng tài sản. Trong đó, nợ ngắn hạn của công ty là 2.914 tỷ đồng, tăng hơn 600 tỷ so với năm trước, nợ dài hạn 2.800 tỷ, giảm 462 tỷ.
Tính đến 31.12.2018, vốn chủ sở hữu của Gang thép Thái nguyên là 1.840 tỷ. Tài sản ngắn hạn là 3.424 tỷ trong đó tiền và tương đương tiền chỉ còn 89 tỷ, hàng tồn kho 2.400 tỷ và 775 tỷ phải thu ngắn hạn.
Theo số liệu của Ban kiểm soát, khả năng thanh toán hiện hành của công ty năm 2018 bằng 0,7 lần cho thấy Tisco đang trong tình trạng tài chính đặc biệt khó khăn, có khả năng không hoàn thành các khoản nợ khi đến hạn.
Ban Kiểm soát cho rằng, công ty cần có giải pháp kịp thời tăng vốn chủ sở hữu, thu hồi nợ xấu. Tới cuối tháng 12/2018, các khoản nợ xấu của công ty gần 852 tỷ đồng, giá trị có thể thu hồi hơn 393,3 tỷ.
Trong bối cảnh thị trường tiêu thụ thép gặp khó khăn do ngày càng nhiều dự án thép mới đi vào sản xuất, cạnh tranh khốc liệt, ngay cả “ông lớn” ngành thép như Hòa Phát cũng đặt mục tiêu lợi nhuận năm 2019 giảm tới 22% so với năm 2018. Thực tế, theo chia sẻ của Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long, lợi nhuận ròng quý I/2019 của doanh nghiệp này đã giảm 22,7% so với cùng kỳ năm 2018, đạt 1.700 tỷ đồng. Chính bởi vậy, mục tiêu lợi nhuận 90 tỷ của TISCOcó thể nói là một mục tiêu kinh doanh khá “liều lĩnh”.
 |
| Một góc của nhà máy Gang thép Thái Nguyên |
Chi phí tài chính gia tăng
Trong khi một lượng vốn lớn bị chiếm dụng, vốn lưu động của TISCO sẽ ngày càng phụ thuộc vào vốn vay, qua đó làm gia tăng chi phí tài chính.
Thực tế, chi phí tài chính của TISCO đã bắt đầu gia tăng từ năm 2017. TISCO cho biết, từ cuối tháng 4/2017, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) rút 1.000 tỷ đồng ra khỏi Công ty làm cho các chỉ tiêu tài chính xấu đi; các ngân hàng cho vay vốn ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh đã đánh giá khả năng tài chính của TISCO thấp. Mặt khác, do Dự án Nhà máy Gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 chưa có hướng giải quyết nên các ngân hàng đã giảm hạn mức cho vay, đồng thời đồng loạt tăng lãi suất lên 8%/năm làm cho TISCO gặp khó khăn trong cân đối dòng tiền phục vụ sản xuất, chi phí tài chính cao.
Ngoài khó khăn nội tại, giá điện tăng 8,36% kể từ ngày 20/3 khiến không ít doanh nghiệp lo lắng khi chi phí sản xuất kinh doanh sẽ tăng theo, nhất là đối với các doanh nghiệp ngành thép.
Bên cạnh đó, một khó khăn khác không chỉ của riêng TISCO là giá quặng sắt bất ngờ tăng cao sau thảm họa vỡ đập hồ chứa chất thải khoáng sản tại Brazil cuối tháng 1/2019. Vụ vỡ đập này đã khiến Tập đoàn khai thác mỏ Vale - nhà sản xuất và khai thác quặng sắt lớn nhất thế giới - bị tước giấy phép khiến nguồn cung quặng sắt bị ảnh hưởng và giá tăng vọt.
Cụ thể, năm 2018, giá quặng sắt dao động trong khoảng 65 USD/tấn thì sang năm 2019 đã tăng vọt lên khoảng 85 USD/tấn, thậm chí có thời điểm lên tới 90 USD/tấn, tương ứng với mức tăng khoảng 30 - 35%.
Chi phí gia tăng cũng đồng nghĩa tỷ suất lợi nhuận trước thuế/doanh thu của TISCO trong năm 2019 nhiều khả năng sẽ bị giảm theo.
Giả sử, năm 2019, Công ty vẫn có thể duy trì tỷ suất sinh lời là 0,3% như năm 2018 thì với kế hoạch doanh thu đạt 14.219 tỷ đồng, có thể ước tính lợi nhuận trước thuế của TISCO đạt khoảng 42,6 tỷ đồng.
Tường Lâm