Kết quả kinh doanh kém sắc, báo động tình trạng gia tăng nợ xấu ở TPBank

Ngân hàng TMCP Tiên Phong - TPBank (TPB) vừa công bố báo cáo tài chính Quý 3/2023 với tình hình kinh doanh ‘kém sắc’, đồng thời nợ xấu tăng mạnh qua các quý trong năm 2023.

Biến chuyển của TPBank sau 15 năm hoạt động

Được thành lập ngày 05/5/2008, đến năm 2010 ngân hàng tăng vốn điều lệ lên 2.000 tỉ đồng. Nhưng đến tháng 12/2013, TPBank cho ra mắt nhận diện thương hiệu chính thức và đến tháng 12/2014, ngân hàng khai trương trụ sở mới tại số 57 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Trong những năm tiếp theo, nhà băng này liên tục ra mắt các sản phẩm và dịch vụ mới.

Đến tháng 04/2018, TPBank niêm yết thành công 555 triệu cổ phiếu trên sàn giao dịch chứng khoán. Đây là sự kiện nổi bật đánh dấu bước tiến đáng kể trong quá trình hoạt động ổn định và bền vững của ngân hàng. Đến tháng 3/2019, vốn điều lệ của TPBank đạt hơn 8.500 tỉ đồng và vào tháng 12/2020, ngân hàng niêm yết bổ sung hơn 215 triệu cổ phiếu. Đến tháng 12/2021, vốn điều lệ lúc này của TPBank đã tăng lên hơn 15.800 tỉ đồng.

Hiện nay, TPBank được đầu tư bởi 5 cổ đông lớn gồm Tập đoàn Công nghệ FPT, Tổng công ty Tái bảo hiểm Việt Nam (Vinare), Công ty Tài chính quốc tế (IFC) và ập đoàn Tài chính SBI Ven Holding Pte. Ltd.,Singapore và nhân tố quan trọng nhất là một tập đoàn vàng bạc đá quý. Có mạng lưới tính đến cuối tháng 9/2022 có một Hội sở chính, một văn phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh, 53 chi nhánh và 71 phòng giao dịch tại nhiều tỉnh thành trên cả nước.

Ngoài các sản phẩm tín dụng đặc trưng như hầu hết các ngân hàng như: Cho vay tiền mặt tín chấp, Vay cầm cố giấy tờ có giá, Vay kinh doanh, Vay mua nhà, xây sửa nhà, Vay mua ô tô, Vay thấu chi thế chấp, Vay thấu chi tín chấp, Vay tiêu dùng thế chấp, Vay tiêu dùng tín chấp, Vay mua hàng trả góp, Ứng sổ tiết kiệm. Cùng các sản phẩm thẻ, dịch vụ chuyển tiền,… Dịch vụ bảo lãnh, giữ hộ vàng, mua bán ngoại tệ tại quầy, nhận tiền kiều hối, mua bán vàng, thu hộ học phí, đấu giá tài sản…

Đáng chú ý, hiện ngân hàng còn là “đại lý bán bảo hiểm” với các gói dịch vụ như: Bảo hiểm chăm sóc sức khỏe, Bảo hiểm nhà, Bảo hiểm nhân thọ, Bảo hiểm xe. Cùng với các sản phẩm tiết kiệm kỳ hạn linh hoạt và lãi suất cao cho cả cá nhân và tổ chức như: Tiết kiệm Bảo Lộc, Tiết kiệm Super Savy, Tiết kiệm Trường An Lộc, Tiết kiệm Tài Lộc, Tiết kiệm gửi 6 tháng lãi suất 12, Tiết kiệm gửi góp Savy, Tiết kiệm gửi góp trên App TPBank, Tiết kiệm kỳ hạn ngày, Tiết kiệm thường, Tiết kiệm Đắc Lộc, Tiền gửi Bảo An Lộc…Tiền gửi Trường An Lộc, Tiền gửi Tài Lộc, Tiền gửi có kỳ hạn, Tiền gửi có kỳ hạn điện tử…

TPBank làm ăn ra sao?

Nếu nợ xấu là một trong những vấn đề nhức nhối của nhiều ngân hàng trong thời gian gần đây, thì vấn đề nợ xấu của TPBank cũng đang báo động khi đầu năm 2023 là 0,84% thì đến Quý 3/2023 đã gấp 4 lần so với đầu năm.

Cụ thể, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank, HOSE: TPB) vừa công bố báo cáo tài chính Quý 3/2023 cho thấy kết quả lợi nhuận sụt giảm mạnh. Theo đó, lãi trước thuế giảm mạnh đến 26%, xuống còn hơn 1.500 tỉ đồng. Đặc biệt, nợ xấu cuối Quý 3/2023 lên mức hơn 5.300 tỉ đồng, tức gấp 4 lần so với đầu năm 2023 là 0,84%

Giải thích về sự sa sút này, theo TPBank cho hay trong bối cảnh tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp chưa ổn định và chưa có nhiều khởi sắc, cùng với việc Ngân hàng thực hiện nhiều chính sách ưu đãi về lãi suất và phí dịch vụ nhằm hỗ trợ khách hàng vượt qua giai đoạn khó khăn đã dẫn đến kết quả kinh doanh chưa đạt kỳ vọng.

Kết quả Quý 3/2023, TPBank thu được gần 2.900 tỉ đồng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, tăng nhẹ so với cùng kỳ. Trong quý, Ngân hàng dành hơn 1.300 tỉ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, gấp 4 lần cùng kỳ. Do đó, lợi nhuận trước thuế giảm 26%, chỉ còn gần 1.600 tỉ đồng.

Nếu tính lũy kế 9 tháng đầu năm 2023, thu nhập lãi thuần giảm 2% so với cùng kỳ, chỉ còn hơn 8.400 tỉ đồng. Trong đó, lãi từ dịch vụ tăng 15%, tương ứng với hơn 2.160 tỉ đồng, nhờ tăng thu từ hoạt động thanh toán. Tuy nhiên, thu từ kinh doanh, dịch vụ bảo hiểm giảm 56%, chỉ còn thu 290 tỉ đồng.

Điểm sáng duy nhất là hoạt động kinh doanh ngoại hối và mua bán chứng khoán đầu tư khi thu được số lãi lần lượt 437 tỉ đồng tăng 32% và 824 tỉ đồng tăng 50%. Ngược lại là lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm 9%, chỉ còn hơn 6.930 tỉ đồng. Tăng thêm đến 14% chi phí dự phòng rủi ro tín dụng ở mức 1.976 tỉ đồng. Do đó, TPBank chỉ còn thu được 4.959 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 16% so với cùng kỳ là 5.925 tỉ đồng.

Trước đó, theo báo cáo tài chính của Quý 1/2023 và Quý 2/2023 cũng cho thấy những biến động không mấy khả quan trong thời gian qua của nhà băng này trong năm 2023.

Cụ thể, Quý 1/2023 thu nhập lãi thuần sụt giảm 3,34% so với cùng kỳ, ở mức gần 2.740 tỉ đồng do chi phí lãi, đặc biệt là trả lãi tiền gửi cho khách hàng tăng mạnh, trong khi thu nhập từ lãi cho vay tăng với mức độ ít hơn. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh (trước trích lập dự phòng) giảm 12,5%, ghi nhận ở mức hơn 2.000 tỉ đồng. Đáng chú ý, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm 58% so với cùng kỳ xuống còn 315 tỉ đồng.

Tính đến ngày 31/3/2023, tổng tài sản TPBank đạt 343.522 tỉ đồng. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 7,3% lên 172.753 tỉ. Tiền gửi khách hàng tăng 3,1%, đạt 200.998 tỉ. Đáng chú ý, nợ xấu của TPBank tăng 84% trong 3 tháng lên 2.496 tỉ đồng. Trong đó, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng mạnh 212% lên 1.199 tỉ đồng. Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) tăng 64% lên 764 tỉ đồng. Nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng 6% lên 533 tỉ đồng. Kết quả, tỷ lệ nợ xấu/tổng dư nợ cho vay khách hàng cuối tháng 3 vọt lên mức 1,45%, trong khi thời điểm đầu năm, con số này chỉ ở mức 0,84%.

Trong Quý 2/2023, dư nợ xấu tại TPBank đã tăng vọt 188% lên hơn 3.900 tỉ đồng trong đó nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng gấp 5,6 lần. Cùng với đó là lợi nhuận nhà băng này sụt giảm 25%. Trong khi thu nhập lãi thuần của TPBank đạt 2.729 tỉ đồng, giảm 10%. Lãi từ hoạt động kinh doanh ngoại hối và chứng khoán đầu tư lần lượt giảm 9% và 48% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động khác của ngân hàng ghi nhận lỗ gần 16 tỉ đồng trong khi cùng kỳ lãi hơn 218 tỉ đồng. Mặc dù đã giảm dự phòng rủi ro 43% so với cùng kỳ, TPBank vẫn ghi nhận lợi nhuận trước thuế giảm 25% so với cùng kỳ, đạt 1.618 tỉ đồng.

Cũng theo báo cáo tài chính của ngân hàng, trong Quý 2/2023, chi phí trả lãi tiền gửi của nhà băng này tăng mạnh 130% lên 6.796 tỉ đồng trong khi thu nhập từ lãi cho vay của ngân hàng chỉ tăng 40% so với cùng kỳ năm trước. Chất lượng nợ vay là điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính Quý 2 của TPBank. Số dư nợ xấu tại TPBank trong Quý 2/2023 đã tăng vọt 188% lên 3.913 tỉ đồng, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng gấp 5,6 lần lên hơn 2.140 tỉ đồng trong khi đầu năm con số này chỉ là hơn 385 tỉ đồng. Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) của TPBank cũng tăng mạnh 142% (gần gấp 2,5 lần) lên gần 1.130 tỉ đồng. Do đó, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng tăng mạnh từ mức 0,84% vào đầu năm lên 2,21% vào Quý 2/2023.

Trong năm 2023, TPBank đề ra mục tiêu 8.700 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, như vậy Ngân hàng mới chỉ thực hiện được 57% mục tiêu lợi nhuận sau 9 tháng. Dù vậy, điểm đáng quan ngại nhất trong bức tranh kinh doanh Quý 3/2023 và năm 2023 của TPBank chính là chất lượng nợ vay, khi tính đến ngày 30/09/2023 nợ xuất tại ngân hàng này tăng đột biến lên mức 5.350 tỉ đồng, gấp 4 lần so với đầu năm. Kết quả này khiến tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay tăng mạnh từ mức 0.84% đầu năm lên đến 2.97% thời điểm kết thúc Quý 3/2023./.

Hải Bình