Quãng đường chỉ khoảng 200 km. chi phí là 22 triệu đồng, rồi “giảm” còn 21 triệu đồng đã bao gồm tiền cho nhân viên y tế đi kèm - một con số vượt xa mức giá thị trường. Hành trình trở về - lẽ ra chỉ là chuyến đi cuối cùng đưa một con người về bên mái ấm, lại trở thành một câu chuyện gây bức xúc trong dư luận.
Ngày 15/8 vừa qua, ông Nguyễn Văn Tuyên (quê Thái Nguyên) nhập viện trong tình trạng nguy kịch tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Giang (Bắc Ninh 1). Sau nhiều ngày điều trị không tiến triển, gia đình xin đưa ông về quê. Đó là một quyết định đầy khó khăn của người thân: đưa bệnh nhân về với gia đình, trong sự bất lực của y học. Thế nhưng, chuyến đi ấy - lẽ ra chỉ là hành trình cuối cùng đưa một con người về bên mái ấm lại trở thành một câu chuyện gây bức xúc trong dư luận.
Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 (Bắc Giang cũ)
Theo phản ánh của con gái bệnh nhân, bệnh viện bố trí xe cứu thương cùng nhân viên y tế đi kèm để đưa ông về. Khi gia đình hỏi chi phí, bác sĩ chỉ nói “mấy triệu đồng”, không cung cấp bảng giá hay thỏa thuận cụ thể. Đến khi về đến quê nhà, tài xế báo chi phí là 22 triệu đồng, rồi “giảm” còn 21 triệu đồng.
Quãng đường chỉ khoảng 200 km. Tức là trung bình hơn 100.000 đồng cho mỗi cây số - một con số vượt xa mức giá thị trường (thông thường chỉ khoảng vài chục nghìn đồng/km, cộng thêm chi phí nhân viên y tế đi kèm).
Gia đình, trong lúc đau thương, buộc phải trả số tiền này. Đến khi ông Tuyên qua đời, những người thân quen khi nghe lại câu chuyện đều giật mình, cho rằng mức phí ấy là quá bất thường.
Bệnh viện: Đã đình chỉ nhân viên, lập tổ xác minh
Trước phản ánh này, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 (nơi tiếp nhận phản ánh) đã có báo cáo gửi Sở Y tế Bắc Ninh. Theo đó, bệnh viện đã tạm đình chỉ công tác 2 nhân viên liên quan, yêu cầu viết tường trình và thành lập tổ xác minh.
Theo báo cáo nhanh (ngày 26/8) bệnh viện sẽ làm rõ sự việc, xử lý kỷ luật nếu phát hiện vi phạm. Đây là phản ứng cần thiết, cho thấy sự vào cuộc của cơ quan quản lý. Tuy nhiên, điều dư luận chờ đợi không chỉ là “ai sai, ai bị kỷ luật”, mà còn là một lời giải cho câu hỏi: tại sao một chuyện tưởng như rất nhỏ - tính phí một chuyến xe - lại có thể làm tổn thương lòng tin của người bệnh đến vậy?
Câu chuyện chiếc xe cứu thương không đơn giản là chuyện tiền bạc. Nó chạm đến những giá trị sâu xa hơn - đạo đức của người thầy thuốc.
Xưa nay, nghề y vẫn được coi là nghề cao quý, gắn với hai chữ “lương y”. Người thầy thuốc được trao quyền đặc biệt: quyết định liên quan đến sự sống và cái chết của con người. Cũng bởi thế, xã hội luôn mong chờ ở họ không chỉ là kiến thức y học, mà còn là tấm lòng nhân ái.
Một nhân viên y tế (bác sĩ), khi đi cùng bệnh nhân trên chuyến xe cuối cùng, không chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn. Đó còn là hành trình đồng hành với gia đình trong những giờ phút sinh tử. Vậy mà, nếu hành trình ấy lại biến thành một cuộc “mặc cả ngầm”, thì niềm tin vào y đức bị tổn hại nặng nề.
Trong văn hóa Việt Nam, những lúc cuối đời thường được coi trọng đặc biệt. “Sống gửi, thác về” - đưa người bệnh trở về với gia đình trong giây phút cuối là nghĩa cử nhân văn. Một hành động nhân ái nhỏ - giảm phí, hỗ trợ gia đình khó khăn, thậm chí tình nguyện đi cùng - có thể khiến xã hội cảm phục.
Ngược lại, một sự thiếu minh bạch, một khoản thu vô lý, lại dễ bị nhìn như lợi dụng nỗi đau để trục lợi. Không phải ngẫu nhiên mà câu chuyện này gây xôn xao dư luận: nó chạm đúng vào nỗi lo lắng bấy lâu - rằng trong một số trường hợp, tình thương bị thay thế bằng lợi ích.
Xây dựng lại niềm tin từ những điều giản dị
Ngành y Việt Nam đã, đang và sẽ còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở vật chất hạn chế, áp lực bệnh nhân đông, thu nhập cán bộ y tế chưa tương xứng… Nhưng tất cả những điều đó không thể là lý do để cho phép những hành vi trái đạo đức len lỏi.
Khôi phục niềm tin xã hội không chỉ nằm ở những ca phẫu thuật thành công, mà còn ở cách ứng xử với bệnh nhân trong từng chi tiết nhỏ: nụ cười nơi phòng khám, lời giải thích tận tình, và cả sự minh bạch trong chi phí.
Trong vụ việc này, dư luận đang chờ đợi Sở Y tế Bắc Ninh sớm công bố kết quả xác minh, xử lý nghiêm nếu có sai phạm. Nhưng hơn cả sự xử lý, điều cần thiết là một cơ chế quản lý minh bạch, từ giá dịch vụ đến trách nhiệm cá nhân, để không còn những chuyến xe cứu thương bị “định giá trên nỗi đau của người bệnh”.
Chuyến xe đưa một con người về với quê hương đáng lẽ phải được nhớ như một nghĩa cử nhân văn. Nhưng nó lại để lại vết gợn trong lòng xã hội. Và ở đó, chúng ta thấy rõ: đạo đức ngành y không chỉ được thử thách trong phòng mổ, mà còn ở những chi tiết nhỏ nhất của tình người.
Niềm tin của nhân dân – vốn mong manh sau những vụ tiêu cực y tế trong quá khứ - chỉ có thể được giữ vững khi mỗi bác sĩ, mỗi nhân viên y tế luôn tự hỏi mình: Tôi đang hành động vì bệnh nhân, hay vì lợi ích riêng?
Đình Đình