Để có thể phát triển bền vững, cạnh tranh lành mạnh với các doanh nghiệp trong nước cũng như bước ra thị trường quốc tế thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có một hệ thống quản trị phù hợp, đặc biệt là công tác quản trị giá thành sản phẩm.
Trong sản xuất, kiểm soát giá thành sản phẩm là một quá trình đảm bảo doanh nghiệp đưa ra thị trường sản phẩm không có lỗi và đáp ứng được nhu cầu của họ. Khi quá trình này diễn ra không đúng, nó có thể khiến việc tiêu thụ hàng hóa bị tổn thất nặng nề.
Khi Việt Nam đã hội nhập sâu rộng kinh tế quốc tế, dẫn tới môi trường kinh doanh sẽ có những thay đổi lớn, nó tạo ra những cơ hội và thách thức có tác động đến sự tồn tại, phát triển của mỗi doanh nghiệp. Để có thể phát triển bền vững, cạnh tranh lành mạnh với các doanh nghiệp trong nước cũng như bước ra thị trường quốc tế thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có một hệ thống quản trị phù hợp, đặc biệt là công tác quản trị giá thành sản phẩm.
Quản trị giá thành sản phẩm là một trong những phần công việc nằm trong hệ thống quản trị doanh nghiệp. Nó được đánh giá có vai trò quyết định tạo tiền đề tăng khả năng cạnh tranh và nâng cao hiệu quả, vị thế của mỗi doanh nghiệp. Hầu như hoạt động này trong các doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở việc xây dựng hoạch định và tổ chức thực hiện một cách hình thức, dẫn đến việc đưa ra các quyết định của người quản lý đầy tính chủ quan, duy ý chí, thiếu thông tin thực tế.
 |
| Ảnh minh họa |
Hoạt động quản trị giá thành trong khâu sản xuất là việc tổ chức sắp xếp và kiểm soát sử dụng các yếu tố đầu vào nhằm mục đích tạo ra các sản phẩm với chi phí thấp nhất, phù hợp với nhu cầu của khách hàng, đáp ứng được các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp. Khi sử dụng nguồn lực đầu vào hợp lý thì sẽ thúc đẩy tăng năng suất lao động, giảm các chi phí sản xuất, tạo ra lợi nhuận tối đa.
Để nâng cao hiệu quả của công tác quản trị giá thành, thực hiện được các mục tiêu của doanh nghiệp thì đòi hỏi người quản lý phải thực hiện đồng bộ các giải pháp sau trong khâu tổ chức sản xuất.
Thứ nhất, Người quản lý doanh nghiệp cần có nhận thức đầy đủ và quan tâm đúng mức đối với công tác quản trị giá thành. Hầu như các doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở việc xây dựng các yếu tố quản trị, chưa tổ chức thực hiện thường xuyên các hoạt động phân tích, đánh giá tìm tòi các nguyên nhân giải pháp. Vì hoạt động này không được chú trọng nên các chiến lược, giải pháp đưa ra vẫn mang nặng tính hình thức, thiếu thực tiễn. Điều này dẫn đến việc đưa ra các quyết định của người quản lý thiếu chính xác, gây ảnh hưởng đến sự phát triển doanh nghiệp. Đây là điểu yếu cố hữu của nhiều doanh nghiệp mắc phải trọng giai đoạn hiện nay.
Thứ hai, cần phải xây dựng các bộ quy trình kiểm soát hoạt động sản xuất, xác định các định mức kinh tế kỹ thuật tiêu chuẩn cho từng sản phẩm hoặc nhóm sản phẩm. Để có được bộ định mức trung bình tiên tiến phù hợp với năng lực sản xuất của đơn vị thì việc khảo sát dữ liệu của các mô hình sản xuất cùng ngành tiên tiến, tương đương với quy mô sản xuất của doanh nghiệp mình là việc làm rất cần thiết và bắt buộc. Thực tế, rất nhiều các công ty khi xây dựng các bộ định mức tiêu chuẩn kinh tế kỹ thuật cho sản phẩm chưa có được sự nghiên cứu kỹ lưỡng, dẫn đến tình trạng thông tin về sản xuất bị sai lệch, không có cơ sở để đánh giá mức tiêu hao của sản phẩm. Giá thành sản phẩm không thể kiểm soát được, dẫn đến doanh thu đạt điểm hòa vốn cao hơn nhiều doanh thu hòa vốn của ngành hoặc doanh nghiệp có quy mô tương đương. Mục tiêu tăng trưởng doanh thu có thể thực hiện được nhưng không thể đạt được mục tiêu hiệu quả kinh tế.
Thứ ba, cần phải xây dựng quy trình kiểm soát và tổ chức bộ máy công nhân trực tiếp sản xuất hợp lý. Việc bố trí nhân lực sai, hoạt động phối hợp giữa các khâu bị rời rạc ngắt quãng là nguyên nhân gây ra những sản phẩm bị lỗi, gây tổn thất lãng phí. Song song với việc xây dựng quy trình kiểm soát thì đồng thời cũng xây dựng phương án gắn thu nhập của người lao động với hiệu quả sản xuất trên nguyên tắc tốc độ tăng năng suất lao động và tốc độ tăng thu nhập với một tỷ lệ hợp lý.
Thứ tư, việc thống kê dữ liệu, phân tích, đánh giá hiệu quả sản xuất phải được thực hiện đầy đủ, thường xuyên. Đây là cơ sở để tìm được nguyên nhân gây sai lệch, giúp doanh nghiệp nhìn ra những điểm yếu trong công tác quản lý chi phí, từ đó có những điều chỉnh phù hợp với thực tế giúp tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh. Muốn có kết quả phân tích đánh giá tốt thì đòi hỏi việc thống kê dữ liệu sản xuất phải chính xác. Tuy nhiên việc làm này ở nhiều doanh nghiệp chưa được chú trọng, công tác thống kê ban đầu thường làm chung chung dẫn đến việc đánh giá phân tích thiếu chính xác.
Trên thực tế, hệ thống quy chuẩn, định mức định lượng của doanh nghiệp thường được xây dựng theo các thông số giả định, nhưng môi trường kinh doanh luôn biến động, công nghệ sản xuất luôn thay đổi, nên nếu việc phân tích đánh giá hoạt động sản xuất không được thực hiện kịp thời sẽ rất đến việc phản ánh giá thành sản phẩm bị sai lệch, sinh ra các quyết định sai lầm của người quản lý, bỏ lỡ cơ hội kinh doanh.
Thứ năm, cần phải xây dựng quy trình kiểm soát đối với việc mua sắm vật tư thiết bị đầu vào, xây dựng lịch bảo trì bảo dưỡng, thay thế thiết bị phù hợp thời gian sản xuất. Khi các nguyên vật liệu được bố trí phù hợp về vị trí, thời hạn sử dụng, thời gian bảo dưỡng dây chuyền sản xuất hợp lý thì sẽ thúc đẩy tăng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng sản phẩm đảm bảo đáp ứng được yêu cầu.
Quản trị giá thành sản phẩm là hoạt động quan trọng để làm tăng khả năng cạnh tranh, nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thương trường, góp phần tạo ra lợi nhuận tối đa. Để phát huy tốt vai trò của hoạt động quản trị giá thành thì ngoài việc áp dụng các giải pháp trên, đòi hỏi người quản lý phải xây dựng các quy trình, phối hợp đồng bộ với các hoạt động quản trị khác trong doanh nghiệp như quản trị tài chính, quản trị marketing, quản trị nhân lực… Doanh nghiệp là một thể thống nhất, nên các hoạt động quản trị trong doanh nghiệp luôn có sự mâu thuẫn và phối hợp thúc đẩy phát triển. Vì vậy, không thể xem xét đánh giá các hoạt động quản trị trong doanh nghiệp một cách riêng lẻ độc lập.
Yên Bài