Trong kinh doanh hiện đại, theo đuổi xu hướng và bán hàng theo trend là chiến lược phổ biến. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu đây chỉ là cơ hội ngắn hạn hay có thể trở thành kế sinh nhai lâu dài? Bài viết sẽ phân tích lợi ích, rủi ro và cách xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững, dù có theo trend hay không.
Bắt trend sớm – Chốt đơn đậm
Theo ghi nhận của Thương Trường, không ít bạn trẻ hiện nay sẵn sàng chi mạnh tay cho những thú vui mang tính trào lưu, dù chi phí không hề nhỏ.
Trong một buổi tối dạo chơi phố Hàng Mã – Lương Văn Can để chờ đón sự kiện countdown tại bờ Hồ Gươm, bạn Minh Hương (20 tuổi, sống tại quận Ba Đình) chia sẻ rằng mình đã mua liền ba hộp blind box dòng Baby Three – một trong những dòng đồ chơi đang “gây sốt” gần đây. Mỗi hộp có giá trung bình khoảng 500.000 đồng, thậm chí có hộp lên tới 700.000 đồng.
“Đây không phải lần đầu tiên mình mua blind box đâu. Thú vị nhất là lúc bóc hộp, mong ngóng được đúng bé mình thích. Dòng Baby Three này còn có nhiều kiểu mắt khác nhau, mình mê nhất là kiểu ‘mắt nước’ vì trông long lanh, dễ thương lắm. Đợt Giáng Sinh vừa rồi, mình đã ‘săn’ tới 5 hộp, tốn hơn 3 triệu chỉ để hy vọng có được bé mèo đen xinh nhất. Nhưng không hiểu sao mình lại không trúng hộp nào có bé ấy cả!”, Hương chia sẻ.
Không chỉ Hương, nhiều bạn trẻ cũng có quan điểm tương tự. Bạn Gia Hưng (22 tuổi, quận Hoàn Kiếm) cho biết: “Mỗi lần có dòng mới ra là mình đều phải mua vài hộp để trải nghiệm. Nhiều người nghĩ là phí tiền, nhưng mình thấy đó là cách để giải tỏa stress. Có hôm đi làm mệt, bóc được đúng nhân vật mình thích là vui cả buổi tối”.
Không chỉ những người kinh doanh lâu năm, nhiều bạn trẻ cũng nhanh nhạy nắm bắt xu hướng này như một cơ hội kiếm tiền.
Bạn Khánh Chi (sinh viên năm hai, Đại học Văn hóa) thì nói: “Thời mình còn nhỏ thì mê búp bê, giờ lớn lên lại mê blind box. Mình không mua thường xuyên, nhưng những dịp lễ hay sinh nhật là tự thưởng cho bản thân vài hộp. Mỗi người có một niềm vui riêng, mình thấy đáng mà”.
Không chỉ giới trẻ, nhiều em nhỏ cũng bị cuốn hút bởi những chú gấu bông nhỏ nhắn, đáng yêu này. Nhờ sự lan tỏa mạnh mẽ trên các nền tảng video giải trí, đặc biệt là trào lưu “mở hộp” (unboxing) trên mạng, các em nhanh chóng bị hấp dẫn và thường năn nỉ bố mẹ mua cho một hộp blind box để “thử vận may”.
Chị Hồng Hà – chủ một cửa hàng đồ chơi trên phố Hàng Mã (Hà Nội) – cho biết mình là một trong những người đầu tiên nhập dòng Baby Three về bán. “Thời gian đầu, lợi nhuận rất khá, có hộp tôi lãi tới 50.000–70.000 đồng sau khi trừ chi phí. Do nhập sớm, lại lấy số lượng lớn nên phí vận chuyển tính ra cũng không cao. Khi ấy, ít người bán, giá còn cao mà khách thì rất đông. Có ngày tôi bán được vài chục đến cả trăm hộp”.
Tuy nhiên, hiện nay thị trường đã trở nên cạnh tranh hơn. Số lượng người bán tăng, các xưởng sản xuất cũng đẩy giá cao hơn do thấy nhu cầu lớn. Điều này khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. “Dù vậy, lượng người chơi lại tăng lên rõ rệt. Như đợt lễ Giáng Sinh vừa rồi, một buổi tối tôi cũng bán được hơn 100 hộp. Nhiều bạn trẻ mua liền mấy hộp để bóc thử, nên dù lãi không còn cao như trước, tổng lợi nhuận vẫn ổn định nhờ bán số lượng lớn”, chị Hà chia sẻ khi vừa tiễn một nhóm khách mua hơn 10 hộp.
Không chỉ những người kinh doanh lâu năm, nhiều bạn trẻ cũng nhanh nhạy nắm bắt xu hướng này như một cơ hội kiếm tiền. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều bạn tự tìm nguồn hàng từ cửa khẩu để nhập về bán online. Một số thậm chí đã mở cửa hàng chuyên bán các dòng blind box như Baby Three, Manchao, Migo, Lucky Meow, Kimmon…
Thậm chí, có bạn còn tìm thuê mặt bằng nhỏ trên vỉa hè các tuyến phố lớn, gần trung tâm hoặc khu vực trường học để bày bán. Những điểm bán này thu hút không ít khách hàng chơi theo phong trào, muốn thử cảm giác "đập hộp" và sở hữu những bé gấu bông xinh xắn, dễ thương.
Tuy nhiên, đằng sau sự phát triển mạnh mẽ của trào lưu blind box là những vấn đề đáng suy ngẫm.
Hiện tượng giới trẻ đổ xô theo trào lưu blind box không chỉ phản ánh sự phát triển của thị trường tiêu dùng hướng đến cảm xúc mà còn cho thấy những nhu cầu tâm lý đặc trưng trong xã hội hiện đại – nơi con người ngày càng dễ bị hấp dẫn bởi yếu tố bất ngờ, cảm giác may rủi và hiệu ứng thị giác.
Với nhiều người trẻ, việc bóc hộp không đơn thuần là “mua đồ chơi”, mà còn là một cách giải tỏa cảm xúc, khẳng định cá tính, thậm chí là một phần để hòa nhập cộng đồng cùng sở thích. Thế hệ trẻ lớn lên trong môi trường số hóa, nơi giá trị vật chất gắn liền với “trải nghiệm tức thời” và tính biểu tượng. Blind box – với đặc trưng không biết trước món đồ bên trong – đã kích thích đúng tâm lý tò mò, ham khám phá và mong muốn sở hữu “phiên bản giới hạn”.
Tuy nhiên, việc chi hàng triệu đồng chỉ để “săn” một món đồ chơi, hoặc sẵn sàng “mua đi mua lại” chỉ vì hiệu ứng sưu tầm, dễ dẫn đến tâm lý tiêu dùng lệch chuẩn – nơi giá trị thực của sản phẩm bị lu mờ bởi sự cuốn hút thị giác hoặc hiệu ứng đám đông.
Thậm chí, nhiều bạn trẻ đã rơi vào vòng xoáy chi tiêu thiếu kiểm soát, ảnh hưởng đến tài chính cá nhân mà không ý thức được mức độ. Với các em nhỏ, nếu không được định hướng đúng đắn, blind box có thể trở thành một thói quen tiêu dùng dựa trên may rủi – hình thức dễ tạo tâm lý cờ bạc trá hình.
Từ một trào lưu giải trí lành mạnh, blind box đang dần trở thành hiện tượng tiêu dùng đáng lưu tâm – cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Giới trẻ hoàn toàn có thể tận hưởng niềm vui bóc hộp như một trải nghiệm thú vị, nhưng song song với đó là sự chủ động về tài chính, hiểu giá trị đích thực của món đồ, và tránh bị cuốn vào các trào lưu chỉ vì sợ “bị bỏ lại phía sau”.
Rủi ro từ việc “sớm nở chóng tàn”
Các trào lưu bán hàng theo xu hướng (trend) ngày càng thu hút sự quan tâm và tham gia mạnh mẽ từ giới trẻ. Có thể dễ dàng nhận thấy sự xuất hiện nổi bật của người trẻ trong nhiều "trend" đình đám như: mỳ cay 7 cấp độ, trà sữa cây xăng, trà mãng cầu, cà phê muối, bánh đồng xu phô mai, trà chanh giã tay, lạp xưởng nướng đá… và gần đây nhất là xu hướng "blind box" (hộp quà bí ẩn).
Những mô hình này thường mang tính mới mẻ, kích thích sự tò mò, dễ viral trên mạng xã hội và nhanh chóng trở thành "mảnh đất vàng" để những người trẻ yêu thích kinh doanh nắm bắt cơ hội kiếm tiền. Trong tương lai, khi những trào lưu mới tiếp tục xuất hiện, chắc chắn lớp người trẻ năng động sẽ không bỏ qua những “con sóng” tiếp theo.
Tuy nhiên, kinh doanh theo trend tuy có thể mang lại lợi nhuận nhanh chóng nhờ vốn đầu tư thấp, dễ thu hút khách hàng và dễ tiếp cận thị trường, nhưng ẩn chứa nhiều rủi ro không nhỏ. Điểm yếu lớn nhất của hình thức này chính là "vòng đời ngắn ngủi" – không ai có thể dự đoán chính xác một trào lưu sẽ kéo dài bao lâu trước khi trở nên lỗi thời.
Khi một xu hướng nổi lên mạnh mẽ, cũng là lúc thị trường nhanh chóng bị bão hòa: quán xá mọc lên dày đặc, đâu đâu cũng thấy có, dẫn đến sự nhàm chán và mất dần hứng thú từ người tiêu dùng. Và khi "cơn sóng" qua đi, những người tham gia quá muộn hoặc không kịp rút lui kịp thời sẽ là những người chịu thiệt hại nặng nề.
Việc chạy theo xu hướng có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.
Vì vậy, bên cạnh việc nhanh nhạy nắm bắt cơ hội, giới trẻ cũng cần tỉnh táo cân nhắc và lường trước rủi ro khi trào lưu bắt đầu “hạ nhiệt”. Trên thực tế, sau khi trào lưu đi qua, chỉ một số ít mô hình đủ sáng tạo, có giá trị cốt lõi và tiềm năng phát triển dài hạn mới có thể tồn tại.
Với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nếu đầu tư vừa phải, có thể vẫn giữ được khoản lợi nhuận nhất định sau khi xu hướng kết thúc. Nhưng với những cửa hàng hoặc chuỗi cửa hàng đã rót vốn đầu tư lớn để đón đầu xu hướng, thì khoản lợi nhuận ngắn hạn thường không đủ để bù đắp chi phí vận hành và đầu tư dài hạn.
Khi đó, việc chạy theo xu hướng có thể trở thành “con dao hai lưỡi” – vừa mang đến cơ hội, vừa dễ đẩy người khởi nghiệp rơi vào thất bại nếu không lựa chọn đúng thời điểm hay phương án đầu tư phù hợp.
Quang Anh