Dù lãi suất huy động luôn duy trì xu hướng giảm trong phần lớn thời gian kể từ đầu năm 2023 nhưng kỷ lục về tiền gửi của dân cư vào hệ thống các ngân hàng liên tục bị xô đổ.
Tiền gửi của người dân cao kỷ lục
Theo báo cáo mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến hết tháng 7/2023, số dư tiền gửi của dân cư vào hệ thống ngân hàng đạt 6.389.593 tỷ đồng, tăng thêm 6.707 tỷ đồng so với tháng trước và tăng 8,93% so với cuối năm 2022.
So với cuối tháng 8/2022, tổng số dư tiền tiết kiệm của dân cư gửi vào ngân hàng tăng thêm gần 752.600 tỷ đồng.
Như vậy, lượng tiền gửi của dân cư từng tháng liên tục cao hơn so với tháng trước. Diễn biến này được duy trì trong suốt một năm qua, bất chấp mặt bằng lãi suất huy động liên tục giảm.
Còn đối với tiền gửi của các tổ chức kinh tế, theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến tháng 7, số dư đạt 5.909.707 tỷ đồng, giảm hơn 74.200 tỷ đồng so với tháng 6.
Từ đầu năm đến nay, NHNN đã liên tục điều chỉnh giảm 4 lần các mức lãi suất điều hành với mức giảm 0,5-2%/năm.
Bên cạnh đó, cơ quan điều hành tiền tệ cũng thực hiện nhiều biện pháp để giảm lãi suất cho vay như: Khuyến khích các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; Có nhiều văn bản chỉ đạo và làm việc trực tiếp với các tổ chức tín dụng, đề nghị tiếp tục triển khai các biện pháp để giảm lãi suất tiền gửi; tiếp tục triển khai các giải pháp để giảm lãi suất cho vay đối với các khoản vay đang còn dư nợ hiện hữu và các khoản vay mới…
Đến nay lãi suất huy động bình quân đã giảm khoảng 2%. Thậm chí lãi suất tiền gửi chỉ còn ở mức 3%/năm. Cụ thể, Hongleong Bank niêm yết mức lãi suất 3%/năm ở kỳ hạn 3 tháng. Cũng ở kỳ hạn này, nhóm Big4 gồm Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank niêm yết chỉ từ 3,3 - 3,5%/năm.
Các kênh đầu tư khác không còn sức hấp dẫn
Dữ liệu về tiền gửi của người dân đổ vào hệ thống ngân hàng cao kỷ lục cho thấy các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán, trái phiếu, vàng…hiện không còn sức hấp dẫn quá lớn trong mắt các nhà đầu tư.
Điều này lý giải tại sao dù lãi suất huy động luôn duy trì xu hướng giảm trong phần lớn thời gian kể từ đầu năm 2023 nhưng kỷ lục về tiền gửi của dân cư vào hệ thống các ngân hàng liên tục bị xô đổ.
Lý do là nhiều khách hàng chọn kênh tiết kiệm do tính chất ổn định và an toàn, trong khi các kênh đầu tư khác dù hấp dẫn nhưng có nhiều rủi ro. Nhiều người cho biết vẫn chọn kênh gửi tiết kiệm với kỳ hạn chủ yếu từ 6 tháng trở lên cho khoản tiền nhàn rỗi, trong bối cảnh các kênh đầu tư khác không thật sự khởi sắc.
Thị trường vàng ảm đạm; lãi suất USD đang áp dụng 0%/năm; thị trường bất động sản vẫn chưa thực sự khởi sắc. Chỉ riêng thị trường chứng khoán tăng mạnh gần đây nhưng đòi hỏi nhà đầu tư có sự tìm hiểu kỹ, có kiến thức nhất định, nên không phải ai cũng sẵn sàng chuyển từ kênh gửi tiết kiệm sang chứng khoán…
Chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân Phan Minh Hùng cho rằng, thế giới vẫn có nhiều yếu tố bất định, đơn hàng giảm khiến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong nước rất khó khăn. Do đó lựa chọn quay về gửi tiết kiệm ngân hàng của người dân, doanh nghiệp cũng là dễ hiểu nhằm đảm bảo nguồn vốn, chờ đợi cơ hội kinh doanh khi nền kinh tế có dấu hiệu khởi sắc hơn trong tương lai. Chính vì vậy lượng tiền gửi tiết kiệm vẫn tiếp tục tăng mặc dù lãi suất giảm mạnh.
Theo các chuyên gia ngân hàng, lãi suất đầu vào giảm sâu trong bối cảnh các ngân hàng đang chữa bệnh thừa tiền, tức huy động nhiều hơn cho vay ra.
Tính đến ngày 30/9, tổng vốn huy động của các ngân hàng thương mại đạt khoảng 12.900.000 tỉ đồng, tăng khoảng 5,9% so với cuối năm 2022. Trong khi đó, về cho vay, tính đến hết tháng 9, tổng dư nợ của nền kinh tế đạt khoảng 12.630.000 tỷ đồng, ước tăng 6,1 - 6,2% so với cuối năm 2022.
Theo kết quả khảo sát xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng quý 4/2023 vừa được Vụ Dự báo, Thống kê công bố, huy động vốn toàn hệ thống được kỳ vọng tăng bình quân 3,2% trong quý 4/2023 và tăng 8,7% trong năm 2023. Dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng tăng 4,6% trong quý 4/2023 và cả năm tăng 12,3%.
Các tổ chức tín dụng cũng dự báo tình hình thanh khoản sẽ tiếp tục dồi dào trong quý 4/2023 và cả năm 2023; đồng thời kỳ vọng bình quân mặt bằng lãi suất huy động và cho vay toàn hệ thống tiếp tục giảm 0,26-0,35 điểm %.
Trung Anh