Lật tẩy chiêu trò 'làm nóng' thị trường lan đột biến

Sau một thời gian thị trường lan đột biến (var) “sập hoàn toàn” thì nay một số hội nhóm, những người được cho là “ông trùm” bắt đầu tung chiêu, vẽ ra kịch bản lan đột biến “nóng” trở lại,

Quá nhiều người đã từng điêu đứng

Các chuyên gia, những người trong cuộc đều khẳng định rằng chiêu mua lan var giá cao để đẩy giá đã hết hiệu nghiệm. Nguyên nhân là loại hàng đặc biệt này không còn mới mẻ, đã có quá nhiều phải “tán gia bại sản” vì tin theo.

Vào những năm 2000, thị trường lan var nóng đến mức đi đâu người ta cũng nói đến lan. Khi ấy, giá lan được đẩy lên liên tục, không ai giải thích nổi. Có những cây lan chỉ vài cm cũng được định giá lên cả vài chục triệu, trăm triệu thậm chí vài tỷ đồng.

Thời kỳ “hoàng kim” này duy trì trong vòng 3 năm thì giá lan var rớt thảm chỉ còn vài triệu đồng, có khi vài nghìn đồng không ai mua. Do ham lợi nhuận mà đã có quá nhiều phải “ngậm trái đắng” vì chót đầu tư vào lan. Những người giàu lên vì lan chỉ đếm trên đầu ngón tay, có chăng chỉ là những “ông trùm” lèo lái, thổi giá sau đó đẩy ra thị trường.

Anh Nguyễn Văn Thắng (Dương Nội, Hà Đông) là một trong những nghệ nhân trồng lan làm cảnh có tiếng nhưng cũng không chạy thoát khỏi “cơn bão” lan khi ấy.

Anh Thắng kể: “Quê tôi cả làng trồng lan, phục vụ tết, phục vụ cho người chơi. Tuy nhiên khi người ta đẩy giá lan var lên quá mạnh, nhiều người khoe mua nhà tậu xe chỉ bằng mấy cây lan đột biến. Sẵn có nghề trong tay, tôi cũng chạy theo thị trường, bán cả mảnh đất của bố để lại được 5 tỷ để đầu tư. Sau khoảng 1 năm chăm sóc, số cây con tôi nhân ra mà bán với giá lúc đó cũng phải vài chục tỷ. Thế nhưng không những không bán, tôi còn vay mượn đầu tư thêm. Không thể ngờ chỉ trong một thời gian ngắn, giá lan var đã xuống hàng nghìn lần, thậm chí cho cũng không ai lấy. Tôi đành ngậm đắng nuốt cay chịu lỗ 5 tỷ bán đất và tiền vay 2 tỷ của người thân”.

Theo tiết lộ của anh Thắng, người thân, bạn bè và đồng nghiệp của anh rất ít người làm giàu được từ lan var. Nguyên nhân là vì ham lợi nhuận, khi được giá không chịu bán cứ để chờ cây lớn, kiếm lời cao hơn. “Chuyện vỡ nợ, bỏ nhà đi, gia đình tan nát vì lan không phải là hiếm. Tôi nghĩ với những gì xảy ra thì thị trường lan var sẽ không bao giờ nóng lên một lần nữa”- Anh Thắng nói.

Chỉ là chiêu trò

Câu chuyện về lan var chưa nguôi ngoai được lâu, thì vào nửa cuối tháng 2/2024, trên nhiều trang fanpage Facebook với hành chục nghìn thành viên xuất hiện thông tin rao bán lan var với giá hàng trăm triệu đồng. Cũng vẫn là hình ảnh giao dịch, chuyển nhượng sau đó để tiền mặt lên chậu lan khiến nhiều người lầm tưởng thị trường này đang có dấu hiệu phục hồi trở lại.

Tuy nhiên, nhiều người trồng lan khẳng định đây chỉ là chiêu thổi giá để dụ khách lao vào mua lan như trước đây.

Đơn cử như trên fanpage có hơn 40.000 thành viên, một tài khoản rao bán với thông tin: “Lên kie số đo như hình, người đẹp Pleiku Gia Lai 5ct (tức năm cánh trắng), giá bán 138 triệu đồng cho mỗi kie làm giống”. Dòng thông tin rao bán lan đột biến nhận được nhiều lượt bình luận, đa phần cho rằng người bán thổi giá, ảo tưởng giá.

Hay loại lan đột biến “mắt ngủ” được một thành viên rao bán 268 triệu đồng. Anh Nguyễn Văn Quyền cho biết, loại lan này lúc đỉnh cao người ta bán khoảng gần 1 tỷ đồng đồng/mắt ngủ.

“Mỗi một đốt của cây là đều có 1 mắt ngủ, từ đó người chăm cây sẽ nhân lên thành cay con gọi là kie. Nếu bỏ ra 1 tỷ mua 1 mắt ngủ, khi chăm sóc lên một cây mới koarng 2-3cm người ta có thể bán để cả chục tỷ. Làm gì mọi người chả ham, lao vào mua và đầu tư. Hiện nay xuất hiện những nhóm đầu cơ, thổi giá nâng giá ảo để dụ dỗ người mua. Tôi nghĩ bây giờ người dân bị một vố đau rồi, không ai mu muội như ngày trước nữa” – Anh Quyền cho biết.

Hay trên trang cá nhân của “C. Tr”, người này trước đây được coi là một trong những ông trùm ngành lan đột biến. Gần đây “C.Tr” cũng bắt đầu rục rịch đăng tải những trạng thái về lan var, những hình ảnh giao dịch khiến nhiều người nghĩ lan đã nóng trở lại.

Tương tự, trên trang Facebook của một trùm khác là “T. X” cũng liên tục đăng tải hình ảnh giao dịch, rao bán lan var. Cụ thể, vào ngày 23/2/2024, người này đăng trạng thái cây lan có tên “Ngọc Sơn Cước”, có giá 28 triệu đồng. Sau trạng thái này đã có rất nhiều người vào bình luận. Tuy nhiên những bình luận hỏi mua, chốt cây thì không có, chủ yếu như: “lan var lại sốt à idol?”, “thị trường nóng lên là idol,…”.

Nói về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phụng, Chủ tịch Hội Ngành nghề nông nghiệp TP.HCM, cho biết có thể những người rao bán lan đột biến “giá trên trời” đang thăm dò thị trường, kỳ vọng giá sốt trở lại như mấy năm trước.

Hoặc một nhóm “đầu cơ” đưa thông tin chào bán trên để tạo sóng, gây hiệu ứng tâm lý tò mò, thu hút người quan tâm hòng làm “nóng” hiện tượng sốt giá lan đột biến trở lại.

Theo kịch bản đầu cơ rất cũ thì “Nhóm sẽ có vài người rao bán lan với giá cao, vài người khác “đóng vai” người mua vào khen hoặc thương lượng giá. Sau đó để tạo niềm tin, họ sẽ ngụy tạo giao dịch là thành công, đăng tin, chụp ảnh, chụp tiền để dụ những tay chơi lan “gà mờ”, thiếu hiểu biết” - ông Phụng chia sẻ.

Thông tin thêm, ông Phụng cho biết lan đột biến hiện được nhân giống rất nhiều, trồng đại trà và không có người mua nên tự rớt giá thảm. Vì thế, các nhóm “thổi giá” lan đột biến sẽ khó “lùa gà” như trước.

Chung nhận định, ông Lê Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bình Dương, khẳng định đây là chiêu thổi giá rất cũ, lặp lại hiện tượng “sốt ảo” lan đột biến những năm 2020-2021.

“Lan đột biến không phải là loài lan quý hiếm, khó trồng và vẻ đẹp thẩm mỹ không được đánh giá cao. Bằng chứng là các khách sạn 5 sao không chọn lan đột biến để trang trí ở các sảnh hội nghị mà chỉ chưng lan hồ điệp, lan mokara, địa lan…

Vì thế, việc đưa thông tin về giao dịch mua bán hay rao bán một giò lan đột biến giá hàng trăm triệu, hàng tỉ đồng là hành động thổi giá” - ông Ngọc chia sẻ.

“Với công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật, chúng tôi có thể nhân giống hoa lan đột biến bằng phương pháp nuôi cấy mô hàng loạt với giá thành rất rẻ” - ông Ngọc cho hay.

Theo đó, một kie lan đột biến nếu nhân giống bằng phương pháp này sẽ cho ra hàng ngàn, thậm chí 100.000 cây lan giống chỉ trong thời gian ngắn. Nguồn cung giống tăng lên sẽ làm giảm giá trị của loài hoa đó.

Ngoài ra, trong quá trình trồng và chăm sóc, cây có thể nhiễm bệnh, chết hoặc ra hoa không như ý. Do đó, người không am hiểu về kỹ thuật trồng và chăm sóc lan, chỉ nhìn vào lợi nhuận mà quyết định đầu tư thì rủi ro rất cao.

Cảnh báo thêm, ông Nguyễn Văn Phụng, Chủ tịch Hội Ngành nghề nông nghiệp TP.HCM kiêm Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, cho biết hội đã có công văn gửi tới Hội sinh vật cảnh các địa phương, khuyến cáo về tình trạng mua bán lan đột biến, cảnh báo những người chơi và kinh doanh lan cần tỉnh táo, học hỏi, thu thập thêm kiến thức, thông tin về lan đột biến, tránh bị “sập bẫy” những kẻ thổi giá, trục lợi, thậm chí lừa đảo.

Liên quan đến công tác quản lý thị trường, ngày 23-2, UBND huyện Thanh Thủy, Phú Thọ đã yêu cầu tuyến cơ sở tăng cường tuyên truyền, phổ biến và khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước hiện tượng đưa tin, đồn thổi lan đột biến sốt giá trở lại trên các nền tảng mạng xã hội Facebook, Zalo, TikTok.

Quang Anh