Lễ hội truyền thống Di tích Đền – Đình Sượt

Thần tích lưu tại Thanh Cương linh từ, do Đông các Hàn Lâm đại học sĩ thần Nguyễn Bính biên soạn năm Hồng Phúc nguyên niên (1572) cho biết về cuộc đời và sự nghiệp của đại vương Vũ Hựu khá chi tiết, tóm lược như sau.

Vào thời Lê, niên hiệu Hồng Đức, ở làng Long Thịnh, huyện Thọ Xương, phủ Thanh Đô (Thanh Hóa) có người họ Vũ, tên Đạo lấy vợ là Phạm Thị Hòa, người làng Thanh Cương (Hải Dương). Ông bà ở quê nội Thọ Xương (Thanh Hóa) làm nghề thuốc, sinh sống đức độ, nhân hậu, song chậm đường con cái. Sau khi lập đàn cầu đảo ba ngày, ông Vũ Đạo mộng thấy trên trời vân vũ huyền ảo, 12 vị tiên đồng trang phục ngũ sắc rực rỡ nhảy múa hát ca, bay về trời, sau đó rồng vàng xuất hiện. 100 ngày sau, bà vợ thụ thai. Sau 14 tháng, sáng ngày 10-3-1472 (năm Nhâm Thìn), sinh một con trai, khôi ngô, tướng mạo khác thường, đặt tên Vũ Hựu. Khi bà sinh, mây kéo về phủ kín bầu trời. Nơi bà sinh hàng đàn chim bay về hội tụ. Ngay từ nhỏ, Vũ Hựu đã nổi tiếng thông minh trí dũng và rất ham rèn luyện võ nghệ. Năm 21 tuổi, Vũ Hựu thi Văn, đỗ Hoàng Giáp, thi Võ, đỗ Tạo sĩ. Nhà vua cử ông làm Đốc trấn hai xứ Kinh Bắc và Sơn Nam. Khi giặc Chiêm xâm lấn vùng đất Thanh Hóa, Nghệ An, phụng mệnh vua, ông chia quân thủy bộ, bày trận, đánh thắng giặc. Vua mở yến tiệc khao quân và phong cho làm Đại vương, thưởng 100 hốt vàng, 1.000 cuộn gấm, nhưng ông một mực xin về nghỉ ngơi. Trên đường về quê, đến núi Vân Đài, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, lên núi ngắm cảnh non sông đất nước, bỗng trời tối sầm, sấm chớp nổi lên ầm ầm và ông hóa luôn ở đó, nhằm ngày mùng 6-11-1520 (năm Canh Thìn) thọ 49 tuổi. Nhà vua thương tiếc, sai đình thần làm lễ an táng và cho lập đền thờ trên núi, cho phép hai bên nội ngoại được lập đền thờ cúng. Vua Lê Chiêu Tông truy phong ông là Đại Vương và phong Thượng đẳng phúc thần, sắc phong là Minh quốc linh ứng, hiển hựu đại vương. Triều đình giao cho ba nơi thờ chính nghi lễ quốc tế, 21 nơi khác phụng sự. Quy định quê nội (Thanh Hóa), quê ngoại (Hải Dương) thờ cúng muôn đời, được miễn thuế và thu phen tạp dịch. Từ đó hằng năm cứ đến ngày 10-3 và ngày 6-11 (âm lịch), dân làng Sượt mở lễ hội, tổ chức dâng hương tưởng nhớ công lao của đức thánh.