Ghi nhận năm thứ 9 liên tiếp kinh doanh thua lỗ, lỗ lũy kế của Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) lên tới 7.905 tỷ đồng. Tổng nợ xấu của VDB cuối năm 2021 là trên 13%.
Lỗ lũy kế tiếp tục "phình to"
Theo Báo cáo thường niên năm 2021 vừa phát hành, hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) tiếp tục rơi vào thua lỗ khi doanh thu giảm, chi phí tăng.
Cụ thể, năm 2021, thu từ lãi của ngân hàng hơn 4.063 tỷ đồng, giảm 10,4%; thu lãi tiền gửi cũng giảm 15% còn 76 tỷ đồng; thu ngoài lãi đạt 2.730 tỷ đồng, giảm 16,5%. Tổng thu nhập hoạt động của VDB đạt 6.871 tỷ đồng (giảm 13%).
Trong khi đó, tổng chi phí trong năm 2021 cũng giảm tương ứng nhưng vẫn lên tới 7.476 tỷ đồng. Như vậy, tính riêng năm 2021, VDB thua lỗ gần 606 tỷ đồng. Từ khoản lỗ hơn 1.072 tỷ đồng cuối năm 2015, đến nay lỗ lũy kế của VDB đã lên tới 7.905 tỷ đồng.
Cuối năm 2021, tổng tài sản của ngân hàng này giảm 10,4% xuống còn 248.000 tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước, tổ chức tài chính và tổ chức tín dụng sụt giảm mạnh từ 1.047 tỷ chỉ còn 190 tỷ đồng. Tiền gửi của khách hàng cũng giảm 17%, xuống còn 796 tỷ đồng.
Tập trung thu hồi nợ
Trong năm 2021, VDB huy động được 11.247 tỷ đồng vốn có kỳ hạn, trong đó phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh là 10.500 tỷ đồng, đạt 61,2% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao.
Tại thời điểm 31/12/2021, số dư vốn huy động của VDB là 97.275 tỷ đồng, trong đó số dư vốn huy động có kỳ hạn là 96.733 tỷ đồng. Nguồn vốn huy động vẫn tập trung chủ yếu vào trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh. Cụ thể, số dư vốn huy động từ phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh là 91.808 tỷ đồng, chiếm 95% tổng số dư vốn huy động có kỳ hạn của VDB.
Về hoạt động tín dụng đầu tư, năm 2021, VDB giải ngân 323 tỷ đồng cho các dự án chuyển tiếp. Thu nợ gốc từ lĩnh vực này là 6.727 tỷ đồng, thu nợ lãi là 2.437 tỷ đồng.
Không giải ngân mới cho tín dụng xuất khẩu, VDB tập trung thu hồi được hơn 69,1 tỷ đồng nợ gốc và 47,7 tỷ đồng nợ lãi.
VDB tập trung vào thu nợ hơn là giải ngân mới trong năm 2021
Đối với hoạt động cho vay lại vốn nước ngoài không chịu rủi ro, tính đến 31/12/2021, VDB đang quản lý 339 dự án/khoản vay cho vay lại vốn vay nước ngoài của Chính phủ theo Hợp đồng ủy quyền của Bộ Tài chính với tổng số vốn cam kết là 17.033,1 triệu USD, dư nợ tương đương 135.300 tỷ đồng.
Giải ngân lĩnh vực này trong năm 2021 là 4.866 tỷ đồng. Đồng thời, VDB thu hồi nợ gốc 12.595 tỷ đồng và thu nợ lãi và dự phòng rủi ro là 2.673 tỷ đồng. Thu phí cho vay lại Bộ Tài chính là 120,5 tỷ đồng và thu phí cho vay lại VDB (bao gồm trích 1,5%/thu hồi nợ) hơn 276,1 tỷ đồng.
Về hoạt động cho vay vốn của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài, đến hết năm 2021, VDB đang quản lý 1 dự án cho vay vốn của Chính phủ Việt Nam ra nước ngoài với số vốn cam kết 43 triệu USD, dư nợ tương đương 299 tỷ đồng. Thu nợ gốc trong năm 2021 là 49,6 tỷ đồng, thu nợ lãi 2,9 tỷ đồng.
Về hoạt động bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn ngân hàng thương mại, ssố chứng thư bảo lãnh còn hiệu lực đến 31/12/2021 là 43 chứng thư với giá trị vốn vay cam kết là 735,2 tỷ đồng, dư nợ gốc tại ngân hàng thương mại là 393,4 tỷ đồng, nợ lãi là 583 tỷ đồng. Trong năm 2021, NHPT đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đối với 01 khoản bảo lãnh với số tiền là 45,3 tỷ đồng. Thu nợ gốc nợ bắt buộc trong năm 2021 là 41,2 tỷ đồng, thu nợ lãi nợ bắt buộc 1,51 tỷ đồng. Dư nợ bảo lãnh bắt buộc đến 31/12/2021 là 708 tỷ đồng.
Không phát sinh cấp hỗ trợ sau đầu tư trong năm 2021 nhưng VDB vẫn còn 46 dự án đang thực hiện với lũy kế số tiền thực cấp là 528,1 tỷ đồng.
Như vậy có thể thấy, VDB tập trung vào thu nợ hơn là giải ngân mới trong năm 2021.
Chất lượng tín dụng ở mức báo động
VDB hạn chế giải ngân khi chất lượng tín dụng vẫn đang ở mức báo động. Số nợ quá hạn của VDB chiếm hơn 13% trong tổng số 271.802 tỷ đồng tổng dư nợ. Tỷ lệ này tại thời điểm cuối năm 2020 chỉ khoảng 10,9%.
Tỷ lệ nợ xấu của VDB tiếp tục tăng trong năm 2021
Cụ thể, tính đến hết năm 2021, tổng dư nợ cho vay xuất khẩu của ngân hàng là 3.251 tỷ đồng, thì toàn bộ số dư nợ này là nợ có khả năng mất vốn. Hơn 40% dư nợ cho vay đầu tư trung và dài hạn (hơn 22.100 tỷ đồng) là nợ quá hạn. Hoạt động cho vay lại vốn ODA cũng có tới hơn 3.355 tỷ đồng nợ quá hạn.
Trung Anh