Giá gạo xuất khẩu hiện nay có tăng cao do một số nguyên nhân khách quan. Nhưng phải công tâm nhìn nhận nhiều thời điểm thị trường xuất khẩu gạo bị thu hẹp hoặc gặp thách thức đòi hỏi sự vượt lên.
Cụ thể, trước việc các quốc gia lúc trước chỉ sản xuất gạo đủ tiêu dùng trong nước, nay nổi lên cạnh tranh xuất khẩu... Trong khi thị trường Trung Quốc ngay khi thỏa thuận những hợp đồng nhập khẩu họ đã đòi hỏi truy xuất nguồn gốc.
Ảnh minh họa
Tiêu chuẩn nhập khẩu các quốc gia châu Âu, Mỹ càng ngày càng trở nên khắt khe hơn. Liên minh châu Âu (EU) đã cấp hạn ngạch với thuế suất 0% cho ta qua EVFTA, nhưng gạo vào được châu Âu không phải dễ, phải hội đủ mấy trăm tiêu chuẩn. Thị trường Mỹ, Nhật cũng vậy, nếu gạo không đạt chuẩn có thể bị trả về như thường. Một viễn cảnh khó khăn cho cây lúa trong tương lai xa là có thực.
Nếu chỉ trông chờ vào xuất khẩu nguyên liệu gạo thô cũng sẽ gặp khó khăn về lâu về dài. Ngành nông nghiệp, công thương lẫn địa phương và cả nông dân đều chưa sẵn sàng cho một giải pháp tiêu thụ lúa cho nông dân một cách có bài bản, căn cơ. Trong đó có việc chú trọng hơn với thị trường trong nước.
Đông xuân là vụ mùa mà người nông dân mong chờ, là vụ lúa ăn chắc ở ĐBSCL, lúa ít chịu ảnh hưởng bất lợi của thời tiết (như mưa nhiều, bão, sâu rầy). Thực tế trong nhiều năm qua năng suất lúa có thể cho tới 7-8 tấn/ha (cao hơn so với vụ hè thu). Nhưng nông dân phải tự thương lượng giá với thương lái.
Có thời điểm Nhà nước quy định giá sàn là 5.500 đồng/kg, qua thương lái nông dân chỉ bán được 4.900 - 5.100 đồng/kg. Cây lúa luôn ở trong tình trạng bất ổn, người trồng lúa biết bao giờ mới khá lên. Gạo vụ này đáp ứng được những tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu thế giới. Tuy nhiên, trong cơ chế xuất khẩu cũng nên cân nhắc diện tích gieo trồng lúa ở ĐBSCL. Vượt quá giới hạn cho phép cho dù là lúa chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu của thị trường thế giới cũng sẽ gặp khó khăn thị phần.
Một vấn đề sống còn nữa là không thể tồn tại tư duy một năm ba vụ lúa chất lượng cao và diện tích gieo trồng năm sau cao hơn năm trước, nếu chúng ta muốn xuất khẩu gạo với giá cao. Ngoài ra, ngày nào ngành nông nghiệp Việt Nam còn nhận được vốn vay của Ngân hàng Thế giới thì phải hướng dẫn cho nông dân sản xuất khí phát thải nông nghiệp thấp. Đây là một trong nhiều giải pháp góp phần ổn định đầu ra của lúa./.
Cụ thể, trước việc các quốc gia lúc trước chỉ sản xuất gạo đủ tiêu dùng trong nước, nay nổi lên cạnh tranh xuất khẩu... Trong khi thị trường Trung Quốc ngay khi thỏa thuận những hợp đồng nhập khẩu họ đã đòi hỏi truy xuất nguồn gốc.
Tiêu chuẩn nhập khẩu các quốc gia châu Âu, Mỹ càng ngày càng trở nên khắt khe hơn. Liên minh châu Âu (EU) đã cấp hạn ngạch với thuế suất 0% cho ta qua EVFTA, nhưng gạo vào được châu Âu không phải dễ, phải hội đủ mấy trăm tiêu chuẩn. Thị trường Mỹ, Nhật cũng vậy, nếu gạo không đạt chuẩn có thể bị trả về như thường. Một viễn cảnh khó khăn cho cây lúa trong tương lai xa là có thực.
Nếu chỉ trông chờ vào xuất khẩu nguyên liệu gạo thô cũng sẽ gặp khó khăn về lâu về dài. Ngành nông nghiệp, công thương lẫn địa phương và cả nông dân đều chưa sẵn sàng cho một giải pháp tiêu thụ lúa cho nông dân một cách có bài bản, căn cơ. Trong đó có việc chú trọng hơn với thị trường trong nước.
Đông xuân là vụ mùa mà người nông dân mong chờ, là vụ lúa ăn chắc ở ĐBSCL, lúa ít chịu ảnh hưởng bất lợi của thời tiết (như mưa nhiều, bão, sâu rầy). Thực tế trong nhiều năm qua năng suất lúa có thể cho tới 7-8 tấn/ha (cao hơn so với vụ hè thu). Nhưng nông dân phải tự thương lượng giá với thương lái.
Có thời điểm Nhà nước quy định giá sàn là 5.500 đồng/kg, qua thương lái nông dân chỉ bán được 4.900 - 5.100 đồng/kg. Cây lúa luôn ở trong tình trạng bất ổn, người trồng lúa biết bao giờ mới khá lên. Gạo vụ này đáp ứng được những tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu thế giới. Tuy nhiên, trong cơ chế xuất khẩu cũng nên cân nhắc diện tích gieo trồng lúa ở ĐBSCL. Vượt quá giới hạn cho phép cho dù là lúa chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu của thị trường thế giới cũng sẽ gặp khó khăn thị phần.
Một vấn đề sống còn nữa là không thể tồn tại tư duy một năm ba vụ lúa chất lượng cao và diện tích gieo trồng năm sau cao hơn năm trước, nếu chúng ta muốn xuất khẩu gạo với giá cao. Ngoài ra, ngày nào ngành nông nghiệp Việt Nam còn nhận được vốn vay của Ngân hàng Thế giới thì phải hướng dẫn cho nông dân sản xuất khí phát thải nông nghiệp thấp. Đây là một trong nhiều giải pháp góp phần ổn định đầu ra của lúa./.
Hải Bình (T/H)