Hàng nghìn nhân viên công nghệ của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới nhận thông báo bị sa thải trong vòng 2 tháng trở lại đây. Việc sa thải bất ngờ và sa thải số lượng lớn đã gây ra cú sốc với nhiều người. Tuy nhiên, lý giải của một số chuyên gia không cho rằng làn sóng sa thải này là điều quá bất ngờ.
Bước sang năm mới 2023, làn sóng sa thải nhân sự tiếp tục gia tăng trong lĩnh vực công nghệ và tác động có thể cảm nhận ở khắp mọi nơi trên thế giới.
Một số liệu mới nhất vừa được công bố cho thấy, chỉ riêng trong tháng 1 vừa qua, các ông lớn công nghệ là Alphabet (công ty mẹ của Google), Microsoft, Amazon và IBM đã sa thải tổng cộng gần 44.000 nhân sự. Đây là tháng có nhân sự công nghệ bị sa thải nhiều nhất kể từ khi xảy ra đại dịch COVID-19.
Dù đã bước sang tháng thứ 2 của năm 2023, nhưng làn sóng sa thải nhân viên giữa các công ty công nghệ tại Mỹ vẫn chưa dừng lại. Trang Business Insider vừa liệt kê thêm hàng chục công ty công nghệ sa thải nhân viên, trong đó có cả Zoom với 15% nhân sự, Microsoft (đầu tư vào OpenAI) là 10.000 người và Google thêm 12.000 nhân công.
Làn sóng sa thải không chỉ ở các công ty công nghệ, mà đã lan sang cả các ngành kinh tế chủ chốt như hãng công nghiệp 3M, công ty vật liệu Dow…
Bloomberg ngay đầu tuần cũng đưa loạt tin về việc Meta (thuộc Facebook) ra tối hậu thư cho nhân viên, hãng máy bay Boeing cắt giảm 2.000 vị trí…
Dễ dàng nhận ra có sự tương đồng trong các tuyên bố sa thải đến mức truyền thông Mỹ cho rằng đã có sự sao chép lẫn nhau. Phần lớn đều cho biết đã phát triển nhanh chóng trong đại dịch, nhưng đến nay nhu cầu của thị trường giảm, khiến họ phải giảm bớt nhân viên.
Thực tế, đây là sự tiếp nối của xu hướng sa thải đáng lo ngại đã bắt đầu từ năm 2022. Và không chỉ những gã khổng lồ công nghệ đang tiến hành sa thải nhân viên. Các công ty công nghệ nhỏ hơn, vốn bị cuốn vào xu thế tuyển dụng quá mức do đại dịch, hiện cũng đang phải gánh chịu hậu quả.
"Việc tuyển dụng quá mức trong đại dịch là một lý do. Ngoài ra, các công ty công nghệ lớn đang đối mặt với nền kinh tế vĩ mô không chắc chắn. Vì vậy, họ phải hành động để cắt giảm chi phí, điều chỉnh để phù hợp với một giai đoạn dự kiến là khó khăn trong vài quý tới đây", ông Joseph Bonner, Công ty nghiên cứu Argus, Mỹ, cho biết.
Việc sa thải bất ngờ và sa thải số lượng lớn đã gây ra cú sốc với nhiều người. Tuy nhiên, lý giải của một số chuyên gia không cho rằng, làn sóng sa thải này là điều quá bất ngờ.
Ông Alex Zukin từ Công ty nghiên cứu Wolfe, Mỹ cho rằng: "Tôi nghĩ chuyện này phần lớn đã được dự đoán trước. Tôi nghĩ rằng, nhiều công ty đang cắt giảm nhân sự để đáp ứng nhu cầu từ nền kinh tế vĩ mô trong giai đoạn có nhiều thách thức hơn so với hai năm trước. Nhiều công ty cũng coi đây là cơ hội để làm việc hiệu quả hơn và điều chỉnh cấu trúc chi phí của công ty phù hợp với doanh thu".
Ông Joseph Bonner từ Công ty nghiên cứu Argus, Mỹ nhận định: "Việc tuyển dụng quá mức trong đại dịch là một lý do. Ngoài ra, các công ty công nghệ lớn đang đối mặt với nền kinh tế vĩ mô không chắc chắn. Vì thế, họ phải hành động để cắt giảm chi phí, điều chỉnh để phù hợp với một giai đoạn dự kiến là khó khăn trong vài quý tới đây".
"Rất nhiều công ty công nghệ đang phải giải quyết hệ quả của việc gia tăng lãi suất. Lãi suất cao hơn cũng có nghĩa chi phí rủi ro cao hơn. Trong khi công nghệ là ngành kinh doanh nhiều rủi ro. Họ đặt cược vào tương lai, vào các sáng kiến, hy vọng rằng ý tưởng đó sẽ mang lại lợi nhuận vào thời điểm nào đó và họ phải đánh giá lại các khoản đầu tư và chi phí lao động", ông Aaron Terrazas, nhà kinh tế trưởng, Công ty Glassdoor, cho hay.
Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng, khó khăn về mặt tài chính chưa hẳn đã là nguyên nhân đằng sau làn sóng "đại sa thải" này. Bởi giá cổ phiếu và tình hình tài chính của hầu hết tập đoàn công nghệ đều khá khỏe mạnh.
Bloomberg cho biết robot hay trí tuệ nhân tạo cũng là một phần lý do. Khảo sát của hãng Capterra với giám đốc nhân sự của các công ty công nghệ, 98% cho rằng họ dựa ít nhiều vào phần mềm hay thuật toán để cắt giảm nhân viên nhằm đối phó với suy thoái. Đó là điều hoàn toàn dễ hiểu khi trí tuệ nhân tạo đang chiếm lĩnh ngày càng nhiều lĩnh vực của cuộc sống.
Một phần nguyên nhân có thể đến từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Một số doanh nghiệp khẳng định sẽ xem xét nghiêm túc việc sử dụng ChatGPT để vận hành công việc.
Ông Alex Zukin từ Công ty nghiên cứu Wolfe, Mỹ cho rằng: "Chúng tôi rất lạc quan về dài hạn cho cả Microsoft và các công ty phần mềm công nghệ khác. Có thể nhìn thấy cách họ đang phát triển OpenAI và ChatGPT. Chúng tôi cho rằng, bây giờ là buổi bình minh của một thời đại mới. Có thể trong ngắn và trung hạn, trong một vài quý tới, tăng trưởng của các công ty công nghệ giảm từ mức rất cao thời COVID-19 xuống mức bình thường trước COVID-19 nhưng khi đã ổn định lại thì tương lai sẽ tươi sáng".
Làn sóng đại sa thải của năm 2023 sẽ là sự cộng hưởng của cả khó khăn tài chính lẫn sự bành trướng của công nghệ. AI có thể không phải là nguyên nhân lớn nhất, nhưng sẽ là một giải pháp rất tiện lợi cho những ông trùm công nghệ và truyền thông.
Trung Anh (t/h)