Khi bão Yagi ập đến vào hồi tháng 9/2024, làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, Lào Cai) chịu thiệt hại nặng nề. Những ngôi nhà bị cuốn trôi, ruộng đồng tan hoang, người dân rơi vào cảnh trắng tay. Nhưng giữa những đổ nát và hoang tàn, người dân làng Nủ đã từng bước vượt qua khó khăn, hồi sinh mạnh mẽ nhờ tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường.
Ám ảnh mất mát đau thương
Con đường vào làng Nủ sau ba tháng cơn bão Yagi đi qua hiện lên như một bức tranh đầy ám ảnh và xót xa. Cây cối ven đường bị quật ngã, thân cây mục nát vùi lấp lối đi, những tàn dư của cơn cuồng phong vẫn còn đọng lại, như một vết thương chưa lành.
Những con đường mòn, trước kia lối đi quen thuộc của người dân làng, giờ đây bị cắt đứt bởi những đống đổ nát của mái nhà, cột điện bị bẻ gãy, và những mảnh vỡ của thế giới cũ.
Không ai còn nhận ra nơi đây đã từng trải qua trận bão kinh hoàng cướp đi hàng chục mạng sống của người dân.
Lác đác, những hạt mưa vẫn rơi, dù không còn dữ dội nhưng vẫn mang theo hơi lạnh, khiến cho không khí càng thêm phần tĩnh lặng, nặng nề. Thỉnh thoảng, một vài tia nắng yếu ớt xuyên qua những đám mây xám, nhưng không đủ để làm dịu đi không gian u ám đó.
Con đường giờ đây không còn là lối về nhà mà trở thành một hành trình gian khó, đầy thử thách, như một biểu tượng cho sự sống sót và hy vọng mong manh của người dân làng Nủ sau thảm họa.
Bão Yagi mang theo mưa lớn kéo dài, gây ra lũ quét nghiêm trọng. Con suối nhỏ chạy qua làng Nủ bất ngờ dâng nước, phá hủy toàn bộ ngôi làng xinh đẹp
“Chỉ trong vài giờ đồng hồ, tất cả những gì chúng tôi gây dựng bấy lâu nay đều biến mất,” bà Hoàng Thị Hà, một người dân địa phương, nghẹn ngào chia sẻ.
Sau khi bão đi qua, cả làng Nủ nhanh chóng bắt tay vào công cuộc khắc phục hậu quả. Người dân cùng nhau dựng lại nhà cửa, khơi thông dòng suối và dọn dẹp bùn đất trên ruộng đồng.
Những người khỏe mạnh hỗ trợ gia đình thiệt hại nặng, trẻ nhỏ giúp đỡ việc nhặt nhạnh đồ đạc còn sót lại. Chính quyền địa phương đã kịp thời triển khai các gói hỗ trợ, cung cấp lương thực, vật liệu xây dựng và cây giống để người dân tái thiết cuộc sống.
Nhiều tổ chức thiện nguyện cũng đến chia sẻ khó khăn, hỗ trợ thực phẩm, quần áo và tiền mặt. “Nhờ sự giúp đỡ của mọi người, chúng tôi có thêm động lực để bắt đầu lại,” ông Vàng A Sử, trưởng thôn làng Nủ, chia sẻ.
Hoa đã nở ở làng Nủ sau thạm hoạ kinh hoàng.
Khi chúng tôi có mặt tại khu tái định cư, chị Hoàng Thị Cảnh (37 tuổi) đang lúi húi quét dọn ngôi nhà mới vừa bốc thăm. Dù được nhận nhà mới nhưng chị vẫn không thể giấu được nỗi buồn, kể chuyện cho chúng tôi, mắt chị lại ngấn nước: “Sáng sớm hôm đó, ba mẹ con mình ra ngoài kiểm tra xem mực nước thế nào, còn chồng mình ở lại nhà để khơi cái cống. Vừa đi được mấy phút thì nghe tiếng nổ rất to, quay lại nhìn thì ngôi nhà đã biến mất. Chồng mình đã bị lũ cuốn đi, 29 ngày sau mới tìm được thi thể của anh ấy”.
Đã có khoảng thời gian, chị Cảnh muốn buông bỏ tất cả, nhưng nghĩ đến hai đứa con nhỏ, chị lại cố nén nỗi đau để vực dậy. “Thời gian vừa rồi nhờ một nhóm thiện nguyện đã mang cây quế giống cấp cho bà con. Em cũng được cấp giống nên đã trồng vào khu ruộng của nhà mình bị vùi lấp. Cây bây giờ đã mọc xanh rồi. Ngoài ra, em còn trồng thâm canh thêm cây sắn để vừa có cái ăn, vừa để bán lấy tiền nuôi các con ăn học”, chị Cảnh cho biết thêm.
Được chuyển về nhà ở mới khang trang, sạch đẹp, gác lại những đau thương, vợ chồng chị Nguyễn Thị Kim (25 tuổi) cùng bà con nơi đây đều đang hướng đến một cuộc sống mới với những điều tốt đẹp phía trước. Được sống và được định cư tại một ngôi làng mới đẹp như trong tranh, được sự quan tâm của chính quyền địa phương và lực lượng Công an xã, vợ chồng chị Kim cảm thấy rất hạnh phúc. Gia đình chị Kim là trường hợp khá may mắn khi hai vợ chồng cùng cô con gái may mắn thoát được thảm họa.
Người dân rộn ràng chuẩn bị cho mùa xuân mới đang tới.
“Sáng hôm đó linh tính thế nào vợ chồng em lại dậy rất sớm. Chồng em dặn hai mẹ con ở nhà để anh ấy sang xem nhà bố mẹ có bị sao không. Em cũng định mở cửa để xem bên ngoài thế nào nhưng thấy tiếng gió rít to quá nên quay lại giường. Em vừa kịp kéo cái chăn đắp lên người cho con thì đùng một cái, ngôi nhà cùng mẹ con em bị lũ cuốn đi”, chị Kim nhớ lại.
Dù cánh tay vẫn còn sưng tấy, chằng chịt vết khâu kéo dài từ khuỷu tay lên gần vai, dù còn gánh trên vai số nợ lớn khi ngôi nhà mới xây bằng tiền vay mượn đã bị dòng lũ cuốn phăng, nhưng vợ chồng chị Kim vẫn động viên nhau “còn người là còn của”.
Tương tự, gia đình chị Hoàng Thị Dịt cũng là một trong số hiếm hoi các gia đình vẫn còn nguyên vẹn. Hôm xảy ra thảm họa vì bố chồng ốm nặng nên cả nhà chị đã sang nhà ông trông coi từ hôm trước, vì đêm hôm đó mưa to, cả nhà chị đã ở lại nhà bố chồng nên đã may mắn thoát chết.
Vừa bốc thăm căn nhà mới cách đây mấy hôm, gia đình chị Dịt đã được những người trong thôn kéo đến dọn dẹp giúp. Hôm nay, khi ngôi nhà của mình đã tạm ổn, chị lại cùng nhiều người trong làng đến nhà anh Hoàng Văn Tin dọn dẹp và đan hàng rào bảo vệ vườn rau giúp anh Tin.
Hồi sinh từng ngày
Những tháng cận tết, khu Tái định cư làng Nủ luôn nhộn nhịp, hối hả. Các gia đình sắp xếp đồ đạc vào nhà mới, với sự hỗ trợ của lực lượng chức năng và người dân địa phương. Niềm vui hiện rõ trong ánh mắt từng người dân, lan tỏa khắp khu tái định cư.
Sáng ngày 15/12/2024, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, cùng UBND tỉnh Lào Cai đã tổ chức bàn giao 40 căn nhà tái định cư và tặng quà cho người dân làng Nủ. Công trình do Binh đoàn 12, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn phụ trách xây dựng. Trước đó, người dân đã bốc thăm lấy nhà để đảm bảo công bằng, minh bạch.
Khu tái định cư làng Nủ nằm trên đồi cao rộng 10 ha, gồm 40 nhà sàn dân sinh, nhà sinh hoạt cộng đồng rộng 300 m2; một điểm trường rộng 200 m2 gồm hai lớp tiểu học và hai lớp mẫu giáo, đầy đủ hệ thống viễn thông, điện nước. Đường dẫn vào làng được đổ bêtông. Mỗi căn nhà sàn kiên cố rộng 96 m2 theo kiến trúc người Tày, công trình phụ trợ, vườn trồng rau bên hông hoặc phía sau, khuôn viên trồng hoa trước lối vào.
Sự chuẩn bị tốt sẽ là cách bảo vệ mình trước những thử thách thiên nhiên trong tương lai.
Ông Trịnh Xuân Trường, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết Công trình vượt tiến độ 15 ngày so với mốc được giao là 31/12/2024. Nhà văn hóa thôn Làng Nủ và khu vực sạt lở cách nơi tái định cư khoảng 3 km sẽ trở thành nơi tưởng niệm.
Và vào sáng 22/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự Lễ khánh thành Dự án tái thiết khu dân cư thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên).
Những ngôi nhà mới được dựng lên ở khu tái định cư. Ruộng đồng xanh tươi trở lại, báo hiệu một mùa màng mới đầy hy vọng. Trường học trong làng đã hoạt động trở lại, rộn ràng tiếng cười trẻ thơ.
Người dân cũng bắt đầu áp dụng các biện pháp phòng chống thiên tai, như xây dựng bờ kè kiên cố, trồng rừng phòng hộ và lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm. Họ hiểu rằng, sự chuẩn bị tốt sẽ là cách bảo vệ mình trước những thử thách thiên nhiên trong tương lai.
Người dân làng Nủ trong ngày nhận nhà mới.
Làng Nủ hôm nay không chỉ hồi sinh mà còn mạnh mẽ hơn xưa. Những trải nghiệm đau thương đã trở thành động lực để người dân xây dựng một cộng đồng bền vững hơn.
Nói về tinh thần tương thân tương ái của người dân nơi đây, bà Trần Hoài Thu, Trưởng ban công tác Mặt trận làng Nủ xúc động chia sẻ: “Sau sự mất mát và đau thương tột cùng, giờ đây bà con làng Nủ đã chung tay khắc phục hậu quả và tái thiết lại cuộc sống, màu xanh đã trở lại nơi đây. Ngoài tinh thần đoàn kết và kiên cường của bà con làng Nủ thì tình yêu thương, đùm bọc của đồng bào cả nước đã giúp làng Nủ như được tái sinh. Mọi người đang rất cố gắng để đón Tết 2025 với những hy vọng về cuộc sống mới tốt đẹp”.
Câu chuyện hồi sinh của làng Nủ sau cơn bão Yagi không chỉ là minh chứng cho sức mạnh của con người trước thiên nhiên mà còn là bài học về tình đoàn kết và ý chí vươn lên từ nghịch cảnh. Làng Nủ hôm nay, với những đổi thay tích cực, là nguồn cảm hứng và niềm hy vọng cho những vùng quê khác trong hành trình chống chọi và thích nghi với thiên tai.
Quang Anh