Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương về các thông tin liên quan đến phản ánh của báo chí về điều chỉnh giá điện.
Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi các Bộ liên quan tới việc điều chỉnh giá bán lẻ điện từ ngày 20/3. Theo đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Thanh tra Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Tài chính kiểm tra việc điều chỉnh giá bán điện, phương pháp tính giá và việc thu tiền điện thời gian qua. Các cơ quan này có trách nhiệm làm rõ đúng sai của việc tăng giá điện, báo cáo Thủ tướng trong tháng 6/2019.
Các chỉ đạo của Chính phủ liên quan đến giá điện xuất phát từ những bức xúc của dư luận sau khi nhận hóa đơn tiền điện tháng 4, ngay sau đợt điều chỉnh giá của EVN. Mặc dù tập đoàn công bố giá điện điều chỉnh chỉ tăng hơn 8%, nhiều hộ gia đình phản ánh mức tăng chi phí tiền điện lên tới 2-3 lần.
Giải thích về hiện tượng này, ngành điện đưa ra 3 nguyên nhân từ yếu tố thời tiết nắng nóng, sản lượng dùng điện các hộ tăng và một phần do tăng giá bán lẻ điện.
Trước đó, chiều 20/3, Bộ Công Thương tổ chức họp báo thông tin thêm về việc tăng giá điện. Đồng thời, cũng đưa ra tính toán việc tăng giá khiến người tiêu dùng phải trả thêm bao nhiêu.
Theo đó, giá điện được điều chỉnh tăng thêm 8,36% từ ngày 20/3. Mức giá điện trung bình được điều chỉnh lên 1.864,44 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT).
Giá bán lẻ điện sinh hoạt được điều chỉnh tương ứng chia làm 6 bậc. Bậc 1 từ 0-50 kWh được tính giá 1.678 đồng/kWh. Bậc 2 được tính giá 1.734 đồng/kWh cho mức tiêu thụ 51-100 kWh. Bậc 3 giá bán là 2.014 đồng/kWh cho mức tiêu thụ 101-200 kWh.
Giá bậc 4 là 2.536 đồng/kWh cho 201-300 kWh; bậc 5 có giá 2.834 đồng/kWh cho 301-400 kWh; bậc 6 được tính 2.927 đồng/kWh cho 401 kWh trở lên.
Chia sẻ tại buổi họp báo, ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, việc điều chỉnh tăng giá điện dựa trên cơ sở kết quả kiểm tra giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2017, căn cứ quy định tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có các văn bản trình phương án bán lẻ điện bình quân năm 2019.
Căn cứ đề xuất của EVN, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Tài chính để kiểm tra, rà soát các thông số đầu vào để tính toán giá điện theo quyết định 24/2017 của Thủ tướng, bao gồm nhiều thông số đầu vào, chênh lệch tỷ giá... Trong kịch bản có nhiều phương án khác nhau, trong đó có kịch bản tăng giá điện ở mức 8,36%.
Ông Nguyễn Anh Tuấn giải thích thêm một số yếu tố đầu vào tăng giá, khiến áp lực phải tăng giá điện trong năm nay. Theo đó giá than đã tăng 2,6-2,7% khiến chi phí phát điện tăng thêm trên 2.000 tỷ đồng.
Ngoài ra, đồng thời với tăng giá điện lần này, giá than cũng được điều chỉnh bước 2. Than của TKV tăng giá thêm 3,77%, Than Đông Bắc tăng thêm 5%, ước làm tăng chi phí 2.500 tỷ đồng nữa.
Ngoài ra, từ ngày 20/3, toàn bộ khí bán cho các nhà máy điện (trong bao tiêu và trên bao tiêu) thực hiện theo giá thị trường. Khi đó, ước chi phí sản xuất điện tăng 5.800 tỷ đồng.
Ông Anh Tuấn cũng cho hay trong năm nay, một số khoản chi phí ngành điện phải trả bằng USD, tỷ lệ chênh lệch tỷ giá là 1,36%. Ngoài ra, EVN vẫn còn một khoản chênh lệch tỷ giá phải phân bổ dần vào giá điện trong giai đoạn 2016-2020.
Về cách tính giá 6 bậc hiện tại các chuyên gia chỉ ra điểm bất hợp lý bởi có nhiều bậc quá nhỏ, và ở mức thấp, trong khi nhu cầu sử dụng của người dân ngày một tăng cao.
Nguyên An