Tăng trưởng tín dụng 9 tháng đầu năm 2016 ở mức tương đối thấp so với cùng kỳ năm ngoái, điều này đang khiến nhiều chuyên gia tài chính lo ngại về mức độ khả thi của mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm đạt18%-20% như kế hoạch đã đề ra.
![]()
3 tháng cuối năm các ngân hàng sẽ đổ tiền mạnh ra nền kinh tế ?
Theo số liệu Tổng cục Thống kê mới công bố, tín dụng 9 tháng đầu năm tăng 10,46%, thấp hơn so với mức 10,78% của cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tổng phương tiện thanh toán 9 tháng đầu năm tăng 11,76%, cao hơn đáng kể so với mức 8,88% của năm 2015. Huy động vốn của các tổ chức tín dụng cũng đã tăng trưởng 12,02% trong khi cùng kỳ năm ngoái con số này chỉ là 8,9%.
Như vậy có thể thấy tăng trưởng tín dụng 9 tháng đầu năm ở mức tương đối thấp so với cùng kỳ năm ngoái, so với mục tiêu cả năm 18%-20% đề ra và cũng thấp hơn đáng kể so với tốc độ huy động vốn của các tổ chức tín dụng. Diễn biến trên phần nào lí giải cho hiện tượng dư thừa vốn ở hệ thống ngân hàng trong thời gian qua.
Mặc dù vậy, theo nhận định của công ty chứng khoán Bảo Việt (BVSC), quý 4 hàng năm là mùa cao điểm của hoạt động tín dụng khi mà nhu cầu vốn của doanh nghiệp và người dân tăng cao. BVSC đánh giá mục tiêu tăng trưởng 18%-20% trong năm nay vẫn là khả thi, đặc biệt nếu lãi suất cho vay được cắt giảm trong thời gian tới sau khi lãi suất huy động đã được giảm đồng loạt ở các ngân hàng lớn giai đoạn cuối tháng 9.
Như vậy, nếu mục tiêu tăng trưởng tín dụng 20% có thể đạt được thì có nghĩa các ngân hàng và tổ chức tín dụng khác sẽ đẩy vốn ra thị trường trong 3 tháng cuối năm với tốc độ ngang mức tăng trưởng của cả 9 tháng trước cộng lại.
Về vấn đề này, ông Fiachra Mac Cana, Giám đốc Khối Phân tích của Công ty Chứng khoán HSC cũng nhận định, với mức tăng trưởng tín dụng hiện tại, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18%-20% cho năm nay là hoàn toàn có thể đạt được. Trong khi đó, lãi suất cho vay đã giảm trong tháng trước sau khi duy trì tăng lên vào những tháng đầu năm. Tất cả những nhân tố này hình thành môi trường khá thuận lợi đối với tín dụng vào thời điểm hiện tại.
Phần lớn các ngân hàng lớn sẽ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng chính thức hoặc thậm chí vượt mức yêu cầu của NHNN. Đối với Vietinbank và BIDV, hệ số CAR của hai ngân hàng này hiện sát mức tối thiểu và cần sớm tăng vốn Cấp 1 nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng tài sản ở mức 18-20%. Trong khi đó Eximbank hiện đang bị kiểm soát sát sao do trong quá trình tái cấu trúc.
Cho vay khách hàng cá nhân và các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp tục chi phối tăng trưởng tín dụng, tác động chung vào tăng trưởng tín dụng cũng tác động đáng kể đến tăng trưởng của cho vay trung và hài hạn. Theo đó các ngân hàng lớn hơn vẫn phải kiểm soát tỷ trọng cho vay trung và dài hạn dưới 50% theo quy định của Thông tư 06.
Điều này cho thấy những diễn biến hiện tại của tăng trưởng tín dụng có thể kéo dài đến cuối năm. Đặc biệt nếu 2 Ngân hàng Vietinbank và BIDV có thể giải quyết vấn đề vốn. Tuy nhiên, việc duy trì tăng trưởng tín dụng ở mức 18- 20% sang năm sau có thể khó khăn hơn do sẽ có nhiều ngân hàng đối mặt với nhu cầu tăng vốn. Và khi đó, sự thiếu hụt nguồn vốn dài hạn có thể là thử thách lớn nhất của ngành ngân hàng nói chung.
Kế hoạch tăng vốn sẽ gặp khó khăn cho đến khi vấn đề trả cổ tức bằng cổ phiếu được giải quyết xong trong bối cảnh BIDV và Vietinbank sẽ phải chờ sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền đối với kế hoạch tăng vốn. Nếu hai ngân hàng này buộc phải trả cổ tức bằng tiền mặt thay vì bằng cổ phiếu thì Ngân hàng sẽ phải tăng vốn thêm một số tiền bằng số đã chi để trả cổ tức. Trong khi đó Bộ Tài chính vẫn giữ quan điểm là muốn nhận cổ tức tiền mặt từ các ngân hàng quốc doanh.
Nguyễn Duy Trung