Sàn giao dịch tài sản số với vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng sẽ cần sự tham gia của ngân hàng hoặc công ty con của ngân hàng. Nhiều khả năng, các ngân hàng tư nhân Việt Nam sẽ góp mặt trong cuộc chơi trị giá hàng trăm tỷ USD này.
Hợp thức hóa dòng vốn tỷ USD vào tài sản số
Theo thống kê từ nhiều tổ chức quốc tế, khối lượng tài sản mã hóa đang chảy vào Việt Nam ước tính đạt khoảng 100-120 tỷ USD, với khoảng 20 triệu người Việt sở hữu tiền ảo.
Trước thực tế đó, Chính phủ đang xúc tiến luật hóa tài sản mã hóa, đồng thời thí điểm thành lập sàn giao dịch tài sản số, nhằm mục tiêu kép: bảo vệ nhà đầu tư khỏi các hành vi lừa đảo và tạo dựng kênh đầu tư, kênh huy động vốn mới cho nền kinh tế, đồng thời ngăn ngừa thất thu thuế.
Hiện Bộ Tài chính đang xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm phát hành và giao dịch tài sản mã hóa. Theo đó, đơn vị vận hành sàn giao dịch phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng.
Trong đó, 35% phải do ít nhất hai tổ chức như ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công nghệ nắm giữ; 65% còn lại chỉ được thuộc sở hữu của các tổ chức, không cho phép cá nhân tham gia.
Bà Đoàn Mai Hạnh, Giám đốc cao cấp Kinh doanh và Tự doanh thị trường tài chính tại Công ty Chứng khoán TCBS đánh giá Dự thảo là cơ hội lớn cho các định chế tài chính như ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ và doanh nghiệp công nghệ.
Đặc biệt, bà nhấn mạnh vai trò tiên phong của các ngân hàng, nhờ tiềm lực tài chính mạnh mẽ, có thể làm “bệ đỡ” trong các tình huống rủi ro thanh khoản hoặc sự cố hệ thống. Ngoài ra, ngân hàng còn có kinh nghiệm lâu năm trong việc triển khai KYC (định danh khách hàng), phòng chống rửa tiền và quản lý rủi ro tài chính, những yếu tố then chốt trong vận hành sàn tài sản số.
Nhiều chuyên gia cho rằng với quy mô thị trường tiền mã hóa tại Việt Nam có thể lên đến hàng trăm tỷ USD, yêu cầu mức vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng là hoàn toàn hợp lý. Trong bối cảnh hiện nay, các ngân hàng, đặc biệt là nhóm Big 4 đang quản lý lượng tiền gửi khổng lồ từ 1,5 đến 2 triệu tỷ đồng, với vốn điều lệ tính đến quý I/2025 dao động từ 52.000 tỷ đến 83.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, các công ty chứng khoán dù có tiềm năng về công nghệ và am hiểu thị trường vẫn gặp khó khăn về vốn, khi phần lớn chỉ có vốn điều lệ trên dưới 1.000 tỷ đồng. Việc tham gia vào một công ty có vốn điều lệ tới 10.000 tỷ đồng đòi hỏi sự hợp lực, tính toán kỹ lưỡng về nguồn vốn và chiến lược quản lý tài chính.
Vận hành một sàn giao dịch tài sản số không chỉ đòi hỏi vốn lớn, công nghệ tiên tiến, bảo mật cao và khả năng kiểm soát rủi ro chặt chẽ, mà còn cần năng lực đầu tư và tạo lợi nhuận bền vững, yếu tố sống còn cho sự thành công lâu dài của thị trường tài sản số tại Việt Nam.
Nhiều khả năng, các ngân hàng tư nhân Việt Nam sẽ góp mặt trong cuộc chơi trị giá hàng trăm tỷ USD này.
Ngân hàng nào sẽ góp mặt trong sân chơi tỷ đô?
Hiện tại, nhiều công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ đang bày tỏ sự quan tâm sâu sắc đến kế hoạch thí điểm sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở mức độ tìm hiểu, một số đơn vị đã sẵn sàng tham gia vào công ty vận hành sàn này.
Ông Mai Huy Tuần, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Công nghệ số SSI cho biết, dù chưa có khung pháp lý chính thức, công ty đã chủ động chuẩn bị nguồn lực với 200 nhân sự chuyên trách, đầu tư hạ tầng công nghệ, phần mềm, kết nối hệ thống và học hỏi kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế nhằm sẵn sàng gia nhập thị trường ngay khi hành lang pháp lý được hoàn thiện.
Cùng quan điểm, bà Đoàn Mai Hạnh cho biết với nền tảng công nghệ blockchain được TCBS triển khai từ năm 2022, công ty có thể "đi rất nhanh" khi được pháp luật cho phép. Hiện TCBS đang tập trung vào đào tạo, phát triển cộng đồng nhà đầu tư và chuẩn bị các giải pháp bảo mật kỹ lưỡng.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Techcombank, Chủ tịch HĐQT Hồ Hùng Anh nhấn mạnh: “Khi cơ hội mở ra và luật pháp cho phép, Techcombank chắc chắn sẽ tham gia, góp phần phát triển và sở hữu các nền tảng công nghệ này.”
Trước đó, VPBank cũng không giấu tham vọng gia nhập lĩnh vực mới mẻ này. Tổng giám đốc Nguyễn Đức Vinh đánh giá đây là thị trường tiềm năng nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, theo ông, các tổ chức tài chính dù muốn hay không cũng không thể đứng ngoài cuộc chơi. “VPBank đang tích cực đánh giá, phân tích và làm việc với các đối tác, chờ đề án thí điểm được cơ quan chức năng phê duyệt,” ông Vinh chia sẻ.
Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước lại tỏ ra dè dặt. Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng giám đốc BIDV cho rằng, sàn giao dịch tài sản số phù hợp hơn với khối doanh nghiệp tư nhân, bởi đòi hỏi cao về vốn và năng lực công nghệ. BIDV hiện không có kế hoạch tham gia vận hành mà chỉ định hướng đóng vai trò ngân hàng thanh toán, đồng thời hỗ trợ trong việc xây dựng cơ chế, chính sách liên quan.
Theo ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), cơ quan quản lý không ưu tiên bất kỳ loại hình doanh nghiệp nào khi lựa chọn đơn vị vận hành sàn.
Việc dự thảo quy định 5 loại hình tổ chức gồm ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm và công ty công nghệ là do các nhóm này có nền tảng sẵn có, đáp ứng yêu cầu vận hành sàn tài sản số mà không cần qua giai đoạn thử nghiệm dài.
Thanh Cao