Báo cáo sơ bộ của các hãng hàng không Việt Nam, thiệt hại ban đầu của việc dừng các đường bay do ảnh hưởng của dịch cúm COVID-19 là khoảng hơn 30.000 tỷ đồng. Bộ GTVT đề nghị Bộ KH&ĐT tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép Bộ GTVT ban hành chính sách hỗ trợ giá dịch vụ hàng không cho các hãng hàng không Việt Nam.
Trong văn bản gửi Bộ KH&ĐT báo cáo tình hình ảnh hưởng của dịch cúm COVID-19 đến các đơn vị trong ngành giao thông, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Anh Tuấn cho biết, theo báo cáo sơ bộ của các hãng hàng không, thiệt hại ban đầu của việc dừng các đường bay của các hãng hàng không Việt Nam là khoảng hơn 30.000 tỷ đồng.
Từ cuối tháng 1/2020 đến nay, các hãng hàng không đã dừng, giảm tần suất hàng loạt chuyến bay. Cụ thể, cắt toàn bộ chuyến bay Trung Quốc, Hàn Quốc; cắt giảm 25% số chuyến bay Đài Loan (còn 172 chuyến/tuần so với 231 chuyến/tuần), trong đó các hãng Việt Nam cắt giảm 34% chuyến bay (còn 99 chuyến/tuần so với 151 chuyến/tuần cuối năm 2019).
Nhà ga vắng bóng người.
Đường bay Hong Kong đã cắt giảm 69% số chuyến bay (còn 36 chuyến/tuần so với 115 chuyến/tuần), trong đó các hãng Việt Nam gần như cắt hoàn toàn (92%), chỉ còn Vietnam Airlines bay 4 chuyến/tuần (còn 4 chuyến/tuần so với 47 chuyến/tuần cuối năm 2019).
Đường bay Nhật Bản hiện chưa cắt giảm chuyến bay (vẫn giữ 160 chuyến/tuần), nhưng các hãng hàng không đang đánh giá tình hình và khả năng cao sẽ phải cắt giảm trong giai đoạn tới.
Trên cơ sở số liệu vận chuyển cập nhật, Cục Hàng không Việt Nam (Bộ GTVT) đánh giá trường hợp khả quan nhất, dịch bệnh được kiểm soát trước tháng 4/2020, tổng thị trường sẽ đạt 67 triệu khách, giảm 15,4% so 2019. Trong đó các hãng Việt Nam vận chuyển được 12,7 triệu khách quốc tế (giảm 28,3 %) và 35,3 triệu khách nội địa (giảm 5,5%), tổng vận chuyển chỉ đạt 48 triệu khách (giảm 9,2 % so cùng kỳ).
Trong trường hợp xấu hơn, dịch bệnh được kiểm soát trước tháng 6/2020, tổng thị trường chỉ đạt 61,2 triệu khách, giảm 22,6 % so 2019 Trong đó các hãng Việt Nam vận chuyển được 10,4 triệu khách quốc tế (giảm 41,2 %) và 35,3 triệu khách nội địa (giảm 5,5%), tổng vận chuyển chỉ đạt 45,7 triệu khách (giảm 17 % so cùng kỳ).
Do đó, Bộ GTVT đề nghị Bộ KH&ĐT tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép Bộ GTVT ban hành chính sách hỗ trợ giá dịch vụ hàng không cho các hãng hàng không Việt Nam.
Cụ thể, áp dụng chính sách giảm 50% giá cất cánh, hạ cánh tàu bay và giá dịch vụ điều hành bay đi, đến đối với các chuyến bay nội địa, dự kiến từ ngày 1/3/2020 đến hết ngày 31/5/2020 và có thể điều chỉnh tùy theo diễn biến của dịch bệnh.
Cùng đó, cho phép áp dụng mức giá tối thiểu 0 đồng đối với các dịch vụ chuyên ngành hàng không thuộc danh mục Nhà nước quy định khung giá trong thời gian từ 1/3/2020 đến hết ngày 31/5/2020 và có thể điều chỉnh tùy theo diễn biến của dịch bệnh, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thực hiện giảm giá cho các hãng hàng không và các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ khác.
Bộ GTVT cũng đề nghị Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì xem xét hỗ trợ miễn thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay trong thời hạn 3 tháng. Trường hợp cân đối ngân sách gặp khó khăn, Bộ GTVT đề nghị thực hiện chính sách giảm 50% thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đồng thời cho phép các doanh nghiệp được giãn thời hạn nộp thuế và các khoản đóng góp ngân sách.
Trước đó, chia sẻ với báo chí, các hãng hàng không cho hay Cục Hàng không vào cuộc khá kịp thời. Ngay trong tháng 2-2020, cơ quan này đã đề xuất giảm các loại phí, giảm thuế cho các hãng hàng không, nhằm giảm gánh nặng tài chính, giúp các doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng Covid-19. Tuy nhiên, hiện nay cấp có thẩm quyền vẫn chưa phê duyệt các biện pháp hỗ trợ khiến thiệt hại của ngành hàng không càng trầm trọng.
Các chuyên gia cũng cho rằng biện pháp đã có, nhưng thực tế công tác hỗ trợ đang bị tắc ở cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong khi các hãng hàng không đã gồng mình chịu lỗ 2 tháng vì dịch. Mỗi hãng bay thiệt hại hàng trăm tỉ đồng mỗi tuần, nhưng chưa hãng nào nhận được hỗ trợ từ các giải pháp trên.
Điển hình theo Reuters, riêng Vietnam Airlines thiệt hại 250 tỉ đồng/tuần khi doanh thu sụt giảm vì ngừng các đường bay Trung Quốc để phòng chống dịch Covid-19.
"Cần nhận thức rõ hỗ trợ doanh nghiệp hàng không nói riêng và doanh nghiệp nói chung không phải là xin - cho, mà là nhà nước đầu tư, nuôi dưỡng nguồn thu và để phục hồi, phát triển kinh tế. Cho nên lúc này, nhà nước hy sinh giảm thu ngân sách, tăng hỗ trợ cho doanh nghiệp", PGS. TS. Trần Đình Thiên, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nhận định.
"Chúng ta đang bên bờ khủng hoảng kinh tế, hậu quả khó lường, cần phải tăng chi viện, tăng nguồn lực và cần có chế tài mạnh như quân luật trên mặt trận hàng không nói riêng và mặt trận kinh tế nói chung. Nếu không, chúng ta không phát huy được thắng lợi trên mặt trận phòng chống dịch bảo vệ sức khỏe nhân dân và sẽ thua trên mặt trận kinh tế", TS. Thiên nói.
Hồng Quang